Hamshahri corpus document

DOC ID : H-761212-40571S1

Date of Document: 1998-03-03

تربيت دروني ياددهي - يادگيري در آثار كهن ايراني كارقومي كه بالا گرفت. ازنيت نيكو گرفت وكارقومي كه فروشد از نيت بد بود. چون به حقيقت بنگري، اخلاص خود با نيت نيكو گردد و نه با نيت زشت، زيرا كه منافقان همه با رسول ( ص ) مي نشستند و از پي او، نماز مي كردند و به غذا مي رفتند. اگر نيت نيكو داشتندي، بدان ثواب يافتندي، چون نيت بد داشتند، بدان، همه كارها عذاب و عقوبت جاويد حاصل مي آمد، پس درست شد كه اصل اخلاص و نفاق با نيت گردد و زمان نيت به دست دل است و دل در قبضه قدرت حق تعالي است. ( ) 1 و اما بعد... شايد يكي از بزرگترين و در عين حال پنهان ترين آفات برنامه ها و روش هاي تربيتي درمدارس، عدم تمايز بين نيت ونتيجه رفتارها و اعمال دانش آموزان است! علي رغم اينكه در دين مبين اسلام اين همه برانگيزه و نيت دروني افراد تاكيد شده است. بعضا در برنامه هاي تربيتي ما كمتر به اين مهم توجه مي شود. اگر دانش آموزي رفتار خاصي را انجام مي دهد بايد ديد نيت و انگيزه اصلي او از اين رفتار؟ چيست چه بسا فردي با نيت خير به عمل ناشايستي دست زند (از روي ناآگاهي و ناپختگي ) و ما، بدون توجه به انگيزه هاي دروني، بلادرنگ او را مورد سرزنش و تنبيه قرار دهيم و همين برخورد ممكن است انحرافات و عوارض منفي جبران ناپذيري را در شخصيت او برجاي گذارد. به قول مولانا: - شعرپله اي: 0 312 حاشيه /0 1ميانه بي خبر بودند از حال درون استعيذالله مما يفترون و اگر علت و انگيزه رفتار را جستجو نكنيم، احتمالا به جاي درمان و حل مشكل، آسيب خواهيم رساند و موجبات ويراني شخصيت او را فراهم خواهيم كرد. گفت: - شعرپله اي: 0 312 حاشيه /0 1ميانه هر دارو كه ايشان كرده اند آن عمارت نيست، ويران كرده اند و بالعكس ممكن است دانش آموزان با نيت دست بد، به يك رفتار به ظاهر نيكو و جامعه پسندي بزنندكه احساس دروني آنها از انجام اين رفتار نه به خاطرمقدس بودن آن، بلكه به خاطر دست يابي به اهداف ديگري باشد كه آن اهداف، با ماهيت ارزشي آن متضاد است و همين گونه كه در احاديث فراوان ياد شده است، براي سنجش ايمان يك فرد فقط به طولاني بودن سجده ها و عبادات او نبايد اكتفا كرد. بلكه نيت و انگيزه هاي دروني او تعيين كننده ارزش عبادت و خلوص اوست كه فرمود: انماالاعمال بالنيات ( ) 2 پس بهتر است در روش ها، ارزيابي ها و سنجش هاي از خود، رفتارهاي تريبتي انگيزه ها و عوامل دروني آنها نيزمطمح نظر قرار گيرد. زيرا هيچ رفتاري تغييرنمي كند، مگر آن كه از درون متحول شود و هيچ باور جديدي در فرد بوجود نمي آيد، مگر آن كه تمايل دروني براي ايجاد اين باور در فرد وجود داشته باشد و تربيت دروني، يعني توجه به همين درون مايه هاي فطري افراد و تربيت بيروني، يعني تزئين ظواهر رفتار فرد به آنچه كه در قالب بازي كردن نقش هاي اجتماعي خودنمايي حال مي كند آن كه فرق است بين آنچه كه هستيم و آنچه كه نمايش مي دهيم و تمايز اين دو نوع بودن، بستگي به نيت دروني افراد نسبت به آنچه كه رفتار مي كنند دارد. دكتر عبدالعظيم كريمي پانوشتها: ـ 1منتخب سراج السائرين - شيخ الاسلام احمد جام نامقي -قرن ششم به تصحيح دكتر علي فاضل (تهران - آستان قدس رضوي ) ص 1 ـ 2رسول اكرم (ص ) امالي الطوسي 618