Hamshahri corpus document

DOC ID : H-761210-40411S1

Date of Document: 1998-03-01

پرسش از شما پاسخ از ما چرا قيچي كند؟ مي شود چرا قيچي ها وقتي با آن ها كاغذ يا مقوا بريده شود كندمي شوند يعني قدرت برندگي آن ها كم؟ مي شود اميري - شهرستان شبانكاره پاسخ - قيچي اگر كند نمي شد كه ديگر قيچي نبود. كند شدن از ويژگي هاي ابزار برش است: يعني قيچي، چاقو، اره، ساطور، تبر و خلاصه هر چيز ديگر كه براي بريدن و قطع كردن استفاده مي شود بايد اول تيز شود، سپس به ميزان استفاده اي كه از آن مي شود باز كند گردد. در واقع هنوز هيچ ابزار برشي ساخته نشده است كه با يك بار تيز كردن همچنان تيز باقي بماند و هرگز كند نشود. براي اينكه بفهميم چرا قيچي يا چاقو كند مي شود بايدابتدا بدانيم چگونه آنها را تيز مي كنند. عمل تيز كردن ابزارهاي برشي به چند عامل بستگي دارد. اول اينكه بايد بدانيم چه جنسي را با آن مي خواهيم قطع كنيم كاغذ، پارچه، ورق فلزي، يا؟ چوب دوم اينكه با چه نيرويي يا با چه سرعتي مي خواهيم عمل برش انجام؟ شود تيز كردن يك ابزار برخلاف آنچه تصور مي شود كار ساده اي اگر نيست به يك تيغ صورت تراشي، يك قيچي و يك ساطور نگاه كنيد متوجه مي شويد كه اولا آنها ضخامت هايشان با هم تفاوت دارد، ثانيا همه آنها نزديك لبه تيزشان يك شيب وجود دارد. اين شيب همان است كه كار برش را انجام مي دهد. اما زاويه اين شيب براي كارهاي مختلف، متفاوت است. در تيغ صورت تراشي زاويه شيب خيلي كم است و در ساطور بيشتر. در قيچي ها هم، اگر براي بريدن كاغذ باشند زاويه اين شيب كمتر از قيچي هاي مخصوص مقوابري است. دادن آن شيب به لبه تيغ و چاقو براي تيز كردن كفايت نمي كند. در مرحله بعد با روش مخصوصي - كه توضيح دادن آن در اينجا قدري مشكل است - در لبه ابزار برش پيليس ايجاد مي كنند: يعني ناهمواريها و پوسته هايي ايجاد مي كنند كه با چشم ديده نمي شود و فقط با ذره بين قابل مشاهده است. پيليس ها همانهايي هستند كه باعث تيز و برنده شدن يك لبه مي شوند. چون اين پيليس ها خيلي ريز و ظريف هستند با هر بار كار كردن قيچي يا تيغ از بين تا مي روند، جايي كه ديگر اثري از آنها باقي نمي ماند و شما مي مانيد و يك تيغ و قيچي كند. با استفاده كردن از ابزارهاي تيز، هم پيليس ها از ميان مي روند هم آن سطح شيبدار كه مثل اسكنه يا گوه در لبه ابزار درست شده بود. مقاومت و ثبات اين هردو به جنس ابزار بستگي دارد. يعني اگر شما يك قيچي از جنس مس يا روي بسازيد و آنرا تيز كنيد خيلي زودتر از يك قيچي كه از فولاد ساخته باشيد كند امروزه مي شود تيغ ها را از جنس آلياژ فلزي خيلي سخت مثل، كروم، موليبدن، واناديوم و حتي از جنس سراميك مي سازند. ساختمان ملكولي اين فلزات طوري است كه پيليس هاي آن خيلي دير ساييده مي شود و از بين مي رود. منتها اين آلياژها خيلي گران هستند و ساختن قيچي معمولي كه براي بريدن كاغذ كاربرد دارد بسيار گران تمام مي شود.