Hamshahri corpus document

DOC ID : H-761209-40306S1

Date of Document: 1998-02-28

قلمزني، هنري ماندگار گفتگو با امير ساعي به مناسبت برپايي نمايشگاه آثارش در گالري مس نگار اشاره: قلمزني، هنركنده كاري نقوش ظريف بر روي فلز تعريف شده كه در كشورمان اين هنر، همواره با روش ايراني ملازمت داشته و نقوش آن نيز طرحهاي سنتي بوده است. قلمزني از فنون بسيار قديمي ايران است. آثار فلزي با ارزش به جاي مانده دوره هخامنشي، سلجوقي و صفويه كه هم اكنون زينت بخش موزه هاي ايران و ساير كشورهاي جهان است، مويد رونق و اعتبار اين هنر ارزنده از ديرباز تاكنون است. در دوران اسلام، صنعت قلمزني رواج فوق العاده اي داشته است وشاهد بر اين مطلب مجموعه ابريقهاي برنزي و آثار زيباي فلزي از نوع بخوردان و ظرفهاي آبخوري است كه به شكل حيوانات وپرندگان ساخته شده و بيشتر آنها در خراسان، همدان، ري وسمرقند به دست آمده است. قلمزني بر روي فلزات مختلف مانند مس، برنج، نقره، طلا و نيز برخي از آلياژها صورت مي گيرد. براي انجام كار قلمزني ابتدا پشت سطحي را كه قراراست قلمزني كنند، با قير مي پوشانند تا ظرف در طي مرحله قلمزني بر اثر ضربات چكش و فشار قلم تاب برنداشته و هم ازسروصداي زياد جلوگيري شود. سپس طرح و نقشه مورد نظر روي كارمنتقل مي شود و به وسيله ابزاري به نام نيم بر يا قلم خطوطاصلي زا قلم آنگاه مي زنند زمينه هاي كار را به وسيله ابزارهاي مختلف كه انواع گوناگون قلم فلزي است، نقش مي زنند و به اصطلاح پرمي كنند. نمايشگاهي از آثار قلمزني امير ساعي از هفتم تا 14 اسفند درگالري مس نگار برپا شده است. امير ساعي متولد 1324 اصفهان قلمزني را از 9 سالگي شروع كرده و فنون كار را از مرحوم استاد لاهيجي آموخت. وي اكنون 38 سال است كه اشعار، حكايات و داستانهاي باستاني را با ظرافت بسياري بر روي فلزات طراحي مي كند. اين هنرمند در نمايشگاههاي متعدد داخلي (انفرادي و گروهي ) و خارجي (اختصاصي و بين المللي ) شركت كرده و جوايزي نيز دريافت نموده است. به مناسبت برپايي نمايشگاه مجموعه آثارش در گالري مس نگار، با وي گفتگويي انجام داده ايم كه در پي مي آيد. هنر قلمزني هم اكنون در ميان هنرهاي سنتي چه جايگاهي؟ دارد قلمزني در سطح كيفي خوب جايگاه ويژه اي دارد، اگر ابعاداقتصادي و اجتماعي آن را در نظر نگيريم، حتي بالاتر اززيراندازها قرار مي گيرد. چرا كه با شيوه اي كه هنرمندان ما كار مي كنند، قلمزني اصفهان را در دنيا بي نظير كرده است. هنر قلمزني از نظر طراحي، بيشتر تحت تاثير نقاشي است؟ يامجسمه سازي و اصولا چرا چنين؟ است به نظر مي رسد بيشتر تحت تاثير نقاشي است و برجسته كاري روي فلز، تحت تاثير مجسمه سازي مي باشد. در واقع، قلمزني نوعي نقاشي است كه بومش فلزات و قلم موي آن را چكش و قلم فلزي تشكيل مي دهد. بنابراين هنري است بسيار ماندگار. آيا اين هنر، ظرفيت اين را دارد كه به يك هنر تزئيني صرف تبديل ؟ شود با ريزه كاريهايي كه بر روي اشياء مختلف انجام مي شود، به اعتقاد بسياري از افراد، استفاده از آن حيف است. استفاده اي البته، كه ايجاد استهلاك كند. كارهاي هنري بيشتر بايدچشم نواز باشد و معمولا فرشهاي عتيقه و ريزبافت به عنوان تابلو مورد استفاده قرار مي گيرند و حيف است زير پا بماند. به نظر شما هنر قلمزني مي تواند به عنوان يك هنر مستقل دوام داشته باشد يا ظرفيت آن همين است كه در فروشگاههاي صنايع دستي؟ مي بينيم قلمزني دو بخش هنري و صنعتي آنچه دارد در فروشگاههاي صنايع دستي ديده مي شود و توليد انبوه دارد، هنري نيستند. معمولاظروفي كه با دستگاه خم كاري ساخته مي شوند، صنعتي است. البته توسط كارآموزان و شاگردان در كارگاههايي با همان شيوه قلم زده مي شود. اما كيفيت چنداني ندارند. بخش ديگري نيز روي احجام چكشي و با كيفيت عالي و طرحهاي ويژه خلق البته مي شود تكميل اين اثر ممكن است ماهها و حتي سالها به طول بيانجامد. آيا مي توان در كار و اجراي اين هنر تغييراتي ايجاد كردهمانند تغييراتي كه مثلا در هنرنگارگري ايجاد شده؟ است در جهت تكميل و يا بهتر بگويم زيباسازي هنر قلمزني، ازمنبت كاري، مشبك كاري و مرصع كاري استفاده مي شود. مسلماابداعات جديد بدون آنكه اصالت طرح و ويژگي هاي قومي وفرهنگي از بين برود، ادامه خواهد داشت. قلمزني اصفهان چه تفاوتي با قلمزني ساير شهرها؟ دارد شيوه كار در اصفهان استفاده از چكش و قلم است و در شهرهاي ديگر بطور عمده شيوه حكاكي انجام مي شود. چشم انداز هنر قلمزني را چگونه؟ مي بينيد براي حفظ و احياي اين هنر بايد انگيزه هاي لازم وجود داشته باشد. فراگيري و اجراي اين هنر، علاوه بر داشتن نياز به زمان و تجربه، احتياج به نيروي يدي نيز دارد و اگر انگيزه هاي مالي و معنوي پشت اين هنر وجود نداشته باشد، جوانان به دنبال آن نخواهند بديهي رفت است در اين صورت شاهد زوال هنر قلمزني خواهيم بود. از طرفي لازم است، اين هنر با حمايت سازمانهاي متولي بيش از پيش شناخته شود.