Hamshahri corpus document

DOC ID : H-761206-40143S1

Date of Document: 1998-02-25

اول امتحان، بعد فوتبال... در حاشيه تصميم اخير مسئولان آموزش و پرورش در مورد پايان يافتن امتحانات دانش آموزان قبل از آغاز مسابقه هاي فوتبال جام جهاني; شنبه هشتم آذر، تقريبا هيچ دانش آموزي حال و حوصله سركلاس رفتن را نداشت. بسياري ازآنها، از قبل براي حاضر نشدن سركلاس بهانه اي تراشيده بودند. به راحتي مي توان فهميد كه درجريان آخرين مسابقه فوتبال بين دو تيم ايران و استراليا، بسياري از دانش آموزان چه دلهره اي داشتند. چون همه كساني كه در آن زمان، مسابقه ها را نگاه مي كردند در همين حالت بودند. واقعا لحظات دلهره آوري بود، بويژه دردقايق پاياني كه انگار عقربه هاي ساعت حركت نمي كرد. سرانجام داور مسابقه، سوت پايان بازي را به نشانه راهيابي ايران به جام جهاني فرانسه به صدا درآورد و اين زماني بودكه ميليون ها ايراني كه اكثر آنها را جوانان و نوجوانان و به عبارتي قشر مدرسه رو تشكيل مي دادند، به خيابان ها ريختند و به جشن وپايكوبي پرداختند. در واقع، انفجاري كه در ميان جوانان پس از راهيابي ايران به جام جهاني به وقوع صرفا پيوست، ابراز شادماني به خاطر پيروزي ايران نبود. همچنانكه صعود تيم ملي به جام جهاني فرانسه بازتاب گسترده اي در ميان رسانه هاي مختلف جهان داشت، حضور چشمگير مردم درخيابان ها هم، مورد توجه رسانه ها قرار گرفت و هر يك تحليلي خاص از اين موضوع ارائه كردند. اين توجه بي حد و حصر دانش آموزان به فوتبال از چشم مسئولان آموزش و پرورش كشور نيزدور نماند و اخيرا اعلام شد: براساس تقويم سال تحصيلي 7776 زمان برگزاري امتحانات پايان سال مدارس در سراسر كشور، تا پيش از آغاز مسابقه هاي فوتبال جام جهاني به پايان مي رسد. تصميم اخير مسئولان آموزش و پرورش، بااستقبال بسياري از معلمان و دانش آموزان روبه رو شد، ولي در عمل، مشكلاتي را نيز براي شاغلين به تحصيل و تدريس در دوره بويژه دبيرستان، در نظام جديد ايجاد كرده است. يكي از مشكلات برنامه ريزي اخير مسئولان آموزش و پرورش اين است كه در بيشتردبيرستان هاي مجري نظام جديد، ترم تحصيلي باتاخير آغاز شده است و از طرف ديگر، با توجه به اتمام زود هنگام كلاس هاي نظام جديد به علت پايان يافتن امتحانات تا آغاز مسابقه هاي فوتبال جام جهاني، معلمان به شدت با كمبود وقت روبه رو هستند. از اين رو مي بايست به نحوي كتابهاي درسي را در اين فرصت محدود به پايان برسانند. امير رضا خدائي دبير رياضي كامپيوتر سال سوم هنرستان مي گويد: معلمان در نظام پيش دانشگاهي، فرصت كمي براي تدريس دارند، چون بايد به جاي يك سال در مدتي حدود 5 ماه كار تدريس خود را به پايان برسانند. ترم جديد نيز حدود دو هفته ديرتر آغاز شده و به دليل برگزاري مسابقه هاي جام جهاني هم حدود ده روز زودتر به پايان مي رسد. بنابراين به نظر مي رسد بايد قسمتي از مطالبانتهاي كتابهاي درسي حذف شود. در واقع اين ترم به هيچ عنوان براي دانش آموزان فايده آموزشي نخواهد داشت. مهتاب اسكندري دبير رياضي سال سوم نظام جديد در مدرسه شهيد مريم كاظمي نيز به كمبود وقت در نظام جديد، بويژه در درس هاي اصلي اشاره مي كند و مي گويد: در مدارس نمونه مردمي و غيرانتفاعي براي ياد دادن يك درس تخصصي، بين شش تا هشت ساعت در هفته فرصت وجود دارد، در حالي كه در مدارس دولتي اين مدت تا چهار ساعت در هفته كاهش چون مي يابد براي مدارس غيرانتفاعي و نمونه مردمي ساعت هاي اضافي و كلاس هاي فوق العاده در نظرگرفته شده است. به همين دليل با توجه به برگزاري مسابقه هاي فوتبال جام جهاني و كم شدن زمان تدريس در نظام جديد، مديران مدارس مي توانند براي جبران روزهايي كه تعطيل خواهد شد، كلاس فوق العاده تشكيل دهند. وي مي افزايد: از طرف ديگر، چون نسل جوان ما امكانات تفريحي محدودي دارد، دانش آموزان به مسابقه هاي فوتبال، حتي در دبيرستان هاي دخترانه نيز به شدت علاقه نشان مي دهند. تا آن جا كه مدير و معاون مدرسه هم نمي توانند در زمان برگزاري يك مسابقه فوتبال، دانش آموزان را كنترل كنند. بنابراين به نظر مي رسد كه برنامه ريزي صورت گرفته توسط مسئولان آموزش و پرورش مناسب باشد. به همين دليل، معلمان مقاطع مختلف تحصيلي بويژه در نظام جديد، بايد از همين اول ترم برنامه ريزي كرده و تدريس خود را بر همين اساس ساماندهي كنند. ازرقيه نوروزي مدير مدرسه شهيد مريم كاظمي مي پرسيم: حال كه درس هاي هفده هفته اي دانش آموزان نظام جديد در اين ترم مي بايست حدودا در مدت دوازده هفته طي شود، معلمان چگونه مي توانند كار تدريس خود را با كيفيت مطلوب انجام؟ دهند مي گويد: ترم قبل مدرسه هاي تهران به دليل برگزاري اجلاس سران كشورهاي اسلامي، يك هفته تعطيل شدند. ولي معلمان اين مدرسه و ساير مدارس با تشكيل كلاس هاي جبراني وفوق العاده توانستند زمان از دست رفته را جبران كنند. وي مي افزايد: در مورد خانم ها مطمئن هستم كه با توجه به حس مادرانه و احساس مسئوليت شديدي كه دارند، مي توانند اكنون نيز با تلاش بيشتر، كوتاه شدن مدت تحصيل را پوشش دهند. به نظر من، تصميم اخير وزارت آموزش و پرورش در مورد پايان امتحانات تا قبل از بيستم خرداد ماه، با در نظر گرفتن علاقه شديد دختر خانم ها به ديدن مسابقه هاي فوتبال منطقي است. هر چند جذابيت مسابقه هاي فوتبال جام جهاني به حدي است كه مسئولان آموزش و پرورش را وادار به كم كردن مدت تحصيل دانش آموزان بويژه در نظام جديد كرده است، ولي بايد توجه داشت بالا بردن كيفيت آموزش و تقويت بينش و منش دانش آموزان يكي از مهم ترين هدف هاي آموزش و پرورش است. چيزي كه مي تواند باعث رشد و پيشرفت آينده كشور باشد و نيازهاي اساسي جامعه را فراهم كند، تامين نيروي متخصص با توجه به نيازهاي جامعه است. يعني آموزش و پرورش مي بايست از سطحي نگري و اكتفا به حفظ اطلاعات، اصطلاحات و لغات و مدرك گرايي صرف رهايي يابد. ولي روند فعلي - بويژه در نظام جديد كه لحظه لحظه آن براي معلمان غنيمت است - نشان دهنده اين مطلب نيست و در واقع تنها به ارائه اطلاعات بسنده شده است. شايد برنامه ريزي اخير نيز به گونه اي نشان دهنده درستي اين مطلب باشد. هادي مهدي بيگي، دانش آموز سال سوم نظام جديد دبيرستان كار و دانش در تهران 4منطقه مي گويد: درس خواندن در نظام جديدبه طور كلي دشوار است. برنامه امتحاني هم كه با توجه به برگزاري مسابقه هاي جام جهاني براي ما در نظر گرفته شده، كار را دشوارتر كرده و فشرده تر از هميشه شده است. چون رشته من نقشه كشي ساختمان است، اگر جمعه ها را هم به عنوان زمان آموزشي حساب كنيم، باز هم وقت كم مي آوريم. وي مي افزايد: دروس نقشه كشي را به سادگي نمي توان گذراند. چون اگر خوب ياد نگيريم، بعدها حتما با مشكل مواجه مي شويم. ولي با وضعيت فعلي كه از مدت تحصيلي اين ترم كم شده است، دانش آموزان نظام جديد بويژه در رشته نقشه كشي ساختمان دچار افت تحصيلي مي شوند. من نمي دانم معلمان ماچگونه مي توانند در مدت سه ماه كتابهاي حجيم 600 صفحه اي را به ما ياد بدهند. در حالي كه ترم جديد در مدرسه ما با 3 هفته تاخير آغاز شده است. شايسته است مسئولان آموزش و پرورش در برنامه ريزيهاي خود كه به طور مستقيم با دانش آموزان مربوط مي شود، از آنها نيز نظر خواهي كنند و برنامه هاي خود را با كسب نظر آنها اعلام كنند. در واقع اين، توجه به ديدگاههاي رياست جمهوري نيز است. ولي در نظام قديم (فعلي ) وضع به گونه ديگري است. چون كلاس هاي دانش آموزان سال چهارم نظام قديم تا پيش از تعطيلات نوروز پايان مي يابد، و معلمان، كلاسهاي پس از عيد را به مرور درس ها مي پردازند، در ساير مقاطع تحصيلي هم با توجه به فرصت يك ساله اي كه معلمان دارند، مي توانند براساس برنامه ريزيهاي خود بهتر عمل كنند. مزدك ابراهيميان دانش آموزسال چهارم رشته رياضي فيزيك نظام قديم از دبيرستان كوثرمنطقه 6 تهران مي گويد: برنامه اي كه در ابتداي سال تحصيلي جاري براي امتحانات داده بودند، بدون در نظر گرفتن مسابقه هاي جام جهاني تنظيم شده بود. يعني قرار بود امتحانات تا بيست و ششم خرداد 77 طول بكشد و به همين دليل تقريبا همه دانش آموزان مدرسه ما از اين موضوع ناراحت بودند. چون شور و هيجان خاصي براي ديدن اين مسابقه هادر فضاي مدرسه ما حاكم ولي است مدتي قبل، اعلام شد كه امتحان پايان سال، تا آغاز مسابقه هاي فوتبال جام جهاني پايان مي يابد كه اين مسئله باعث خوشحالي بسيار زياد ماشد. ابراهيميان مي افزايد: براي دانش آموزان نظام قديم در سال چهارم و نيز كنكوري ها مشكل خاصي از نظر كمبود وقت پيش نمي آيد، ولي احتمالا دانش آموزان نظام جديد دچار كمبود وقت وافت تحصيلي مي شوند. چون درس هاي دانش آموزان سال چهارم نظام قديم تا آخر اسفند ماه تمام مي شود، بنابراين تا ارديبهشت ماه سال آينده مي توانيم به مرور درس ها بپردازيم. در هر صورت، ما پس از پايان امتحانات پايان سال، مي بايست خود را براي مرحله دوم كنكور سراسري آماده كنيم. ولي مي توانيم به نحوي براي خود برنامه ريزي كنيم كه زمان استراحت ما هنگام پخش مسابقه هاي فوتبال باشد. پري سيمانفرزاده دانش آموز سال دوم نظام جديد دبيرستان انديشه بابلسر نيز مي گويد: اين كه امتحانات پايان ترم بايد تاآغاز مسابقه هاي فوتبال جام جهاني تمام شود، خوب است. چون تقريبا همه دانش آموزان مدرسه ما اين بازي ها را نگاه مي كنند. ولي اميدوارم كه فاصله بين امتحان ها مناسب باشد، چون اين ترم به اجبار زودتر تمام مي شود و شايد مسئولان مدرسه مجبور شوند كه فاصله بين امتحان ها را كم كنند. گفتني است از قرار معلوم، هنوز هم شهرستاني ها از برنامه هاي اعلام شده و متمركز بودن اعلام تاريخ شروع و خاتمه امتحانات به طور كامل خبر ندارند. فوتبال و بچه هاي دبستاني براي ايجاد حركت و پويايي درجامعه، راهي جز كسب علم ودانش و بهره گيري از آن در سطوح مختلف جامعه نيست و آموزش افراد براي آگاهي از دست آوردهاي علمي را براي اين كه عضو مفيدي براي جامعه بايد باشند، از دوران كودكي پايه ريزي در كرد اين ميان آموزش هاي دوره هاي ابتدايي و راهنمايي تحصيلي، براي بنا نهادن بنيادهاي فكري و رفتاري نونهالان و نوجوانان بسيار تاثير گذار است. در چنين مسيري، نقش اساسي و اوليه به عهده آموزش و پرورش، به ويژه معلم است. ولي در ايران شاهد هستيم كه به مناسبت هاي مختلف مذهبي، انقلابي، ملي و مدارس فصلي، تعطيل مي شوند. اين مسئله موجب افت آموزشي دانش آموزان مي شود. تعطيلي هاي مكرر، دست معلم را براي ارائه آموزش صحيح به دانش آموزان بسته نگه مي دارد. هر چند كه پايان يافتن امتحانات تاآغاز مسابقه هاي جام جهاني فوتبال تاثيري در روند برنامه ريزي شده آموزش ابتدايي ندارد، ولي از آنجا كه آموزش و يادگيري دانش آموزان تحت تاثير عواملي مانند عملكرد شرايط معلم، محيطي، هوش دانش آموزان، وضعيت خانوادگي، تعداد دانش آموزان و.. قرار دارد، ممكن است در دوره راهنمايي، اين مسئله در بعضي از مناطق تاثير گذار باشد. عباس گوراني آموزگار پايه پنجم مدرسه راهيان نور منطقه 18 تهران مي گويد: چون بيشتر دانش آموزان احساسات و هيجانات تند ملي دارند، بنابراين پايان يافتن امتحانات تا قبل از بيستم خرداد ماه، كه زمان آغاز مسابقه هاي جام جهاني است، منطقي به نظر مي رسد. گوراني مي افزايد: تجربه نشان داده كه هرگاه در كنار درس و مدرسه رويدادي كه مورد توجه دانش آموزان است رخ بدهد، از بازدهي آموزشي آنها كاسته مي شود. هم زمان بودن مسابقه هاي فوتبال و امتحانات دانش آموزان نيز مي تواندچنين اثري در پي داشته باشد. به علاوه اولياي دانش آموزان نيز هنگامي كه با مراسمي خاص مانند دهه اول ماه محرم، ايام فاطميه، ماه رمضان و يامسابقه هاي مهم فوتبال روبه رو مي شوند، كمتر بر درس خواندن فرزندشان نظارت مي كنند. از طرف ديگر بسياري از اين مسابقه ها، پاسي از شب برگزار مي شود كه قطعا باعث بيدار ماندن دانش آموزان خواهد در شد نتيجه دانش آموزان، در زمان برگزاري امتحانات از آمادگي روحي و جسمي كمتري برخوردار خواهند بود. همچنين، معلم ها نيز هنگام پخش اين مسابقه ها به بهانه هاي مختلف از كلاس بيرون يا مي روند، با ارائه تكليفي به دانش آموزان براي اين كه آن را تا پايان ساعت درسي انجام دهند، ديگر به كلاس برنمي گردند. گوراني در خاتمه مي گويد: ازنظر زماني، معلمان در دوره دبستان با كمبود وقت چون مواجه نمي شوند در پايان نيمه دوم فروردين ماه كار تدريس به پايان مي رسد ومعلمان بقيه فرصت را به مرور درس ها مي پردازند و يا روي نمونه سوال ها كار مي كنند. محمدقرباني معاون مدرسه راهنمايي شهيد سبزواري منطقه 9 تهران نيز مي گويد: در يكي از كلاس هاي اين مدرسه، هنگام پخش مسابقه تداركاتي فوتبال بين ايران و نيجريه از 32 دانش آموز حدود 15 نفرشان راديو آورده بودند و به جاي درس، به گزارش مسابقه گوش مي دادند. در بقيه كلاس ها هم وضعيت به اين شكل بود. بچه ها آن قدر در اين موارد ذوق و شوق نشان مي دهند كه واقعا نمي شود هيچ كاري كرد. به همين دليل اگر امتحانات قبل از برگزاري مسابقه هاي جام جهاني باشد، بهتر است. يكي از كاستي هاي تعليم وتربيت در جامعه نبودبرنامه ريزيهاي اساسي وكارشناسانه در بدنه دستگاه تعليم و تربيت رسمي كشوراست. در حال حاضر امرتعليم و تربيت حدود 20 ميليون نونهال و نوجوان در كشور به دستگاه آموزش و پرورش سپرده شده است كه بايد به تنهايي به مقابله با مشكلات چند جانبه موجود در نظام آموزشي بشتابد، كه البته اين امر نيز به حمايت دستگاههاي مختلف و خانواده ها نياز دارد. يكي از مديران كل دستگاه آموزش و پرورش كشور كه نخواست نامش فاش شود (به دليل اين كه اين روزها مصاحبه مديران ارشد اين وزارتخانه بايد با اجازه روابط عمومي وزارت آموزش و پرورش صورت گيرد ) در پاسخ به اين پرسش كه آيا برنامه ريزي اخير مسئولان آموزش و پرورش باعث افت تحصيلي دانش آموزان، بويژه در نظام جديدخواهد شد، مي گويد: نظر شخصي من اين است كه دربرنامه ريزي هاي آموزش و پرورش، ملاك اصلي دانش آموزان هستند. هر چند كه اين برنامه قطعا در كيفيت آموزشي دوره متوسطه، بويژه درنظام جديد تاثير مي گذارد، وباعث افت آموزشي دانش آموزان خواهد شد، ولي دانش آموزان ايراني در بازي هاي قبلي تيم ملي فوتبال نشان دادند كه در چنين مواقعي به هيچ عنوان قابل كنترل نيستند. يعني اگر اين برنامه انجام نمي شد، باز هم دانش آموزان بازي هاي جام جهاني را دنبال مي كردند. بنابراين مي توان گفت كه هيچ راهي جز پايان دادن امتحانات دانش آموزان تا قبل از بيستم خرداد ماه سال آينده نبود. حتي تاريخ برگزاري كنكورسراسري هم به دليل آغاز مسابقه هاي جام جهاني تغيير كرده است. در واقع برنامه ريزي اخير به خاطر خود دانش آموزان صورت گرفته است. سيدافشين اميرشاهي