Hamshahri corpus document

DOC ID : H-761129-39780S1

Date of Document: 1998-02-18

بازيگران صفحه شطرنج بزرگ گفت وگو با زبيگينوبرژينسكي مشاور سابق امنيت ملي امريكا اشاره: اخيرازبيگينو برژينسكي مشاور امنيت ملي كارتر، رئيس جمهور كتابي امريكا، تحت عنوان صفحه شطرنج بزرگ درباره منافع آتي امريكا در آستانه قرن بيست ويكم نگاشته است، عليرغم آنكه بيشترين هجوم نظامي امريكا در خليج فارس براي كنترل چاه هاي نفت و خيزش هاي مردمي منطقه صورت مي گيرد و عليرغم آنكه به زعم برژينسكي اسلام دين بزرگ و مهمي است وايران اسلامي به عنوان يك كشور استراتژيك نقطه اتصال جنوب (كشورهاي عربحاشيه خليج فارس ) با شمال (كشورهاي آسياي مركزي ) به شمار مي رود، با اين وجود وي معتقد است كه سه بازيگر اصلي صفحه شطرنج امريكا، بزرگ، اروپا و جنوب و جنوب شرقي آسيامي باشند. وي كشورهاي خاورميانه اي مسلمان را به عنوان اعضايي از خانواده بزرگ مسلمانان جهان تنها در صورتي موثرمي پندارد كه در انديشه ايجاد دولت بزرگ اسلامي باشند!! (يعني همان چيزي كه مي تواندزمينه هاي مساعد تفرقه و شعله هاي جنگ رادر ميان آنان زنده نگه دارد ). لذا در صفحه شطرنج استراتژي برژينسكي، دول و ملل اسلامي عرب و غير عرب كه متفرق و پراكنده اند به همراه كشورهاي امريكاي لاتين و آفريقايي ها جايگاه ويژه اي را به خود اختصاص نمي دهند. در اين باره مجله المجله اخيراگفت وگويي را با وي انجام داده كه از نظر شما خوانندگان گرامي مي گذرد. سرويس مقالات در كتابصفحه شطرنج بزرگ كمتر ازاهميت كشورهاي عربي، آفريقايي و امريكاي لاتين در استراتژي قرن بيست و يكم امريكاسخن به ميان آمده، علت؟ چيست علت آن است كه صفحه شطرنج بزرگ از كشورهاي بزرگي كه بر جهان سيطره دارند (همچون كشورهاي اروپايي ) و ياكشورهايي كه در آينده بر جهان سيطره خواهند يافت (همچون چين ) و نقش آنها در استراتژي امريكا غير قابل انكار است، بحث مي كند. آيا خاورميانه مهم؟ نيست مهم است اما نه خيلي زياد. در حال حاضر كارشناسان كاخ سفيد درباره سياست امريكا نسبت به عراق و منطقه خليج فارس بحث مي كنند، آيا اين مهم؟ است تهاجم عراق به كويت فرصتي براي تبديل منطقه خليج فارس به منطقه نفوذ نظامي امريكا امريكا بود در اين منطقه كه از نظر اقتصادي برايش بسيار مهم است عراق را سر جايش نشاند. اكنون در داخل امريكا بحث درباره اين موضوع ادامه در دارد اينجا برخي مي گوينداگر اعراب تصميم به خروج نظاميان امريكااز خليج فارس بگيرند، امريكا بايدنيروهايش را از منطقه خارج نظر كند؟ شماچيست من نمي گويم ما بايد نيروهايمان را ازمنطقه خارج كنيم. نظر شما درباره بهبود روابط بين امريكاو ايران؟ چيست از مدتها قبل من خواستار بهبود روابط با ايران بودم. زيرا ايران در آينده استراتژي امريكا، اهميت ويژه اي دارد. حتي بهبود روابط با ايراني كه مايل است به عنوان يك دولت اسلامي باقي؟ بماند بله، حتي با ايران به عنوان يك دولت اسلامي، زيرا اهميت ايران تنها از سمت جنوب نيست، بلكه اين كشور از سمت شمال و همسايگي با جمهوريهاي مسلمان نشين آسياي ميانه نيز داراي اهميت زيادي است. بنابراين ايران بايد باثبات باشد. اما ايران مخالف حضور نظامي امريكا در خليج فارس؟ است و ما نيز مخالف برخي سياستهاي ايران در داخل و خارج هستيم. هدف گفت وگو باايران براي جستجوي منافع و مصالح مشترك بين ما و آنها در اين منطقه است و منافع مشتركي براي ما و آنها وجود دارد. ايران و ساير كشورهاي اسلامي مي گوينداستراتژي امريكا به سوي اسلام و مسلمين نشانه گيري شده و آنها را به عنوان جايگزيني براي كمونيسم دشمن امريكاتلقي؟ مي كند من نمي دانم ديگران چه مي گويند. اما من مي گويم اسلام دين مهم و بزرگي است وطراحان استراتژي امريكا در آينده بايد به اين حقيقت مهم توجه كنند. ثانيا امروزه در جهان بيش از يك ميليارد مسلمان وجود دارد و اين نسبت ميزان، بزرگي از جمعيت جهان است كه نمي توان آن را ناديده گرفت. ثالثا ملت امريكا بايد بفهمد كه ملتهاي مسلمان با سياستها و فرهنگهاي مختلف وجود دارند و اين كه همه مسلمانان تروريست نيستند. بيست سال قبل هنگامي كه مشاور كارتربوديد از خطر كمونيسم در خاورميانه سخن مي گفتيد، آيا اكنون بيداري اسلامي را خطرجديدي در منطقه تلقي؟ مي كنيد همانطوري كه گفتم، مقايسه اسلام باكمونيسم اشتباه بزرگي است. اما مي گويم منطقه جنوب و جنوب شرقي آسيا از نظراستراتژي امريكا در قرن آينده بسيار مهم است. جمهوريهاي مسلمان نشين شوروي سابق نيز در آسيا واقع شده اند. همچنين ايران و تركيه دو مركز ثقل مهم در منطقه هستند و تمام اينها كشورهاي اسلامي مي باشند. بنابراين احتمال ظهور و گسترش اصولگرايي اسلامي دراين كشورها و مخالفت آنها با امريكا وجوددارد و اين امر منشاء نگراني براي استراتژي امريكا كه از آن سخن گفته اندخواهد بود. آيا جنبش هاي سياسي اسلامي منشاء؟ خطرهستند اگر قدرت اين جنبش ها زياد شود و اگر آنها بر مخالفت با فرهنگ امريكايي متمركز شوند و اگر از مشكل امريكا بااسرائيل بهره جويند اما بلي تا زماني كه اين جنبشها در اينجا و آنجا متفرق هستند ويك دولت اسلامي بزرگ تشكيل نشده، خطرآنها محدود خواهد بود. گفتيد كه هر يك از ايران و تركيه مركز ثقلي در منطقه هستند، درباره ايران سخن گفتيد نسبت به تركيه چه؟ مي گوييد تركيه امپراتوري خود را از دست داده بنابراين بدنبال تعيين هويت خود است. مسلمانان تركيه به سوي كشورهاي اسلامي در جنوب نظر دوخته اند و ملي گراها به سمت كشورهاي ترك زبان شرق نگاه مي كنند ولائيكها به سوي كشورهاي اروپاي غربي چشم دوخته اند. اما اتحاديه اروپا با درخواست تركيه براي پيوستن به آن مخالفت ؟ كرد اين اشتباه بزرگي اميدوارم بود اروپا نظرش را در اين مورد در آينده تغيير دهد. از مصر و نقش آن درصفحه شطرنج بزرگ سخن نگفته ايد در حالي كه مصر يك كشور مهم اسلامي، عربي و آفريقايي؟ است مصر كشور مهمي در منطقه است. اماهمانطوري كه گفتم من در اين كتاب از كشورهاي بزرگ داراي نقش جهاني بحث كرده ام. به هر حال مصر به عنوان يك طرف درعمليات صلح با اسرائيل مهم است و اهميت مصر از نظر تضمين ثبات در منطقه كه منطقه اي مشكل خيز است مي باشد. از آفريقا هم سخن؟ نگفته ايد از نظر ما آفريقا يك مشكل انساني است ونه يك مشكل و مسئله استراتژيك. برخي مي گويند امريكا خواستار سيطره بر كشورهاي سرچشمه نيل؟ است در آفريقا برخي ديوانه ها خيلي چيزها (درباره امريكا ) مي گويند كه من قصد ندارم به آن بپردازم. ترجمه: علي صباغيان