Hamshahri corpus document

DOC ID : H-761127-39596S1

Date of Document: 1998-02-16

جشنواره موسيقي فجر بايدها و نبايدها نظرخواهي از موسيقي دانان ايراني درباره جشنواره موسيقي فجر اشاره: جشنواره موسيقي فجر آنچه بوده و چگونگي برگزاري يك جشنواره مطلوب موسيقي موضوع نظرخواهي است كه انجام داده ايم. آنچه مي خوانيد پاسخ گروهي ازموسيقي دانان و كارشناسان اين حوزه در اين باره است كه به بهانه برگزاري سيزدهمين جشنواره سراسري موسيقي فجر انجام شده است. فرهاد فخرالديني، آهنگساز: من زياد در متن اين جشنواره ها نيستم اما مي دانم كه وجود جشنواره در همه جاي دنيا لازم است و راهي براي آشنايي با هنر جوانان و آماده كردن آنها جهت ارائه هنرشان و پيشرفت در كارشان است. بهتر است جواناني كه در اين جشنواره ها موفق ظاهر مي شوند شناسايي و به موسسات آموزشي معرفي شوند تا بتوانند هنرشان را به كمال اين برسانند مسئله در سرنوشت هنري آنها وآينده شان نقش بسيار موثري دارد. محمد موسوي: رديف دان و نوازنده: برگزاري جشنواره هاي موسيقي بسيار مفيد است وخوشحاليم كه هر سال افرادي در آن شركت مي كنند واستعدادهاي بسياري نيز تاكنون شناسايي شده اند. امابايد از اين افراد حمايت شود. وزارت ارشاد بايد باني اين كار باشد و اين افراد را آموزش دهد. بايد براي اين هنر بودجه بگذارند. سرمايه يك مملكت ادبيات و هنرش است نه منابعش. بايد امكانات كافي بگذارند تا هنرمندان خوب ما بتوانند با اطمينان برنامه هايشان را اجرا كنند. مجيد كياني، رديف دان و نوازنده: به طور خلاصه اين جشنواره مثبت بوده و در بعضي موارد نيز اشكالاتي داشته بخش است مثبت آن ارائه موسيقي نواحي مختلف ايران يا موسيقي مقامي است كه باعث يادآوري و تشويق اين هنرمندان مي شود. در اين بخش هنرمندان بسيار خوبي شركت كرده اند و تعدادي از اين استادان در جشنواره هاي جهاني نيز درخشيده اند. اشكال اساسي اينست كه اين نوع موسيقي براساس تكنوازي معناپيدا مي كند در حالي كه بخصوص در اوايل انقلاب از اين هنرمندان به صورت گروهي دعوت مي شد كه اين باعث تحريف اين نوع موسيقي بود. اين جنبه هنوز هم ادامه دارد و از شهرستانها و مراكز فرهنگي وزارت ارشادخواسته مي شود گروه بفرستند. در حالي كه اين نوع موسيقي براساس تكنوازي اصالت مي يابد. در بخش موسيقي سنتي يا دستگاهي از ابتدا وضع خوبي نداشتيم و سال به سال هم بدتر شده است. علت اصلي اينست كه هنرمندان درجه يك در اين جشنواره ها شركت نمي كنند و هنرمندان شركت كننده نيز به صورت گروه مطرح مي شوند در حالي كه شايسته است هنرمندان درجه يك در اين جشنواره شركت كنند و موسيقي فرهنگي و جدي يا دستگاهي ما را به صورت تكنوازي ارائه كنند و قدري در بخشهاي رديف نوازي بيشتر كار شود. داريوش صفوت، رديف دان و نوازنده: جشنواره هايي نظير جشنواره موسيقي فجر بي ترديد براي پرورش موسيقي و موسيقي دانها بسيار مفيد است و اگر محيطي ايجاد شود كه هنرمندان بتوانند هنر خود را عرضه كنند سبب رشد و بالندگي آنان مي شود. هر جشنواره هنري مي تواند باعث رشد هنر شود و جشنواره فجر با توجه به اينكه منحصر به فرد است مي تواند بسيار موثر باشد بنابراين وجودش بسيار مغتنم به است نظر من مسئولين جشنواره بهتر است ترتيبي بدهند كه فعاليت جشنواره به سالي يكبار آن هم به مدت 10 روز تقليل پيدا نكند بلكه در ميان دو جشنواره و طي ايام سال فعاليت موسيقي ادامه يابد و ارتباط با هنرمندان قطع نشود و مورد تشويق و حمايت قرار بگيرندطبعا با حمايت هنرمندان، آنها به كار دلگرمي بيشترپيدا مي كنند. داريوش پيرنياكان، نوازنده: من در جشنواره موسيقي فجر سالهاي گذشته به عنوان عضوهيات داوران شركت داشته ام و فكر مي كنم سال به سال بهتر شده است. اما اگر از طرف راديو تلويزيون كمكي شود كه برنامه ها در سطح وسيع تري عرضه شود و مردم بتوانند استفاده كنند بسيار بهتر خواهد بود. مي توانم بگويم كار بيش از 70 درصد گروههاي شركت كننده بسياردرخشان بوده مخصوصا محلي ها كه واقعا موسيقي نابارائه مي كنند و در ميان آنها نوازنده هاي توانا و موسيقي ناب به چشم مي خورد. در واقع تنها مدت زمان برگزاري جشنواره زماني است كه احساس مي كنيم در مملكت ماموسيقي وجوددارد و به آن اهميت داده مي شود. مليحه سعيدي، نوازنده قانون: برگزاري جشنواره كار بسيار خوبي است اما در حال حاضر هرچند نفري كه سازي را مي توانند بنوازند همراه يك خواننده گروه تشكيل مي دهند و برنامه اجرا مي كنند كه اين كار سطح موسيقي را پائين مي آورد و به آن لطمه مي زند. بايد از كساني كه از فرهنگ و دانش موسيقي بالاتري برخوردارند دعوت شود كه كارهاي بهتري ارائه شود. بايد امكانات بدهند كه اين افراد شركت كنند. بايد ضابطه داشته باشند تا هر كاري ارائه نشود. كامبيز روشن روان، آهنگساز: همين كه جشنواره برگزار مي شود خيلي مهم است. مي شوددل بست كه در سالهاي بعد در هر دوره اي كه جشنواره برگزارمي شود تحولي در آن صورت گيرد تا به ايده آلهاي لازم درزمينه موسيقي برسيم. اما اين كار راه طولاني و زمان زيادي نياز دارد و بايد از تمام توان اجرايي موسيقي مملكت استفاده كنيم. بخش جوان كه به صورت فصلي هم برگزارمي شود از موفق ترين بخشهاي جشنواره است. استعدادهاي بسياري در اين بخش معرفي شده اند كه به ما نويد مي دهد اگر برنامه ريزي درستي براي آموزش داشته باشيم تا كجا مي توانيم پيش برويم. بايد روي اين بخش سرمايه گذاري بلندمدت كرد. اما زماني اين جشنواره و نظاير آن نتيجه مي دهند كه سيستم آموزش موسيقي ما نيز همزمان شكل درست خود را پيدا كند. به هر حال تا آن زمان، همين شكل برگزاري جشنواره حركت مثبتي است كه مي تواند حداقل رقابت سالم ايجاد كند. ارفع اطرايي، رديف دان و نوازنده سنتور: مهمترين امتياز جشنواره موسيقي گستردگي آن در سطح كشور است. چنين رقابتهايي عموما در سطوح بسيار محدود و كوچك انجام مي گيرند كه به طور مثال مي توان از امتحانات هنرستانها و كنسرت هنرجويان در كلاسهاي خصوصي نام برد. ولي جشنواره امكان اين رقابت و مقايسه بين هنرجويان رااز دورترين نقاط كشور تا مركز به دست مي دهد. محمدرضا درويشي، موسيقي شناس و محقق: درباره جشنواره فجر يا هر جشنواره ديگري كه صحبت كنيم در درجه اول خاستگاه جشنواره مهم است. يعني اينكه جشنواره بيشتر سياسي است يا فرهنگي. هركدام كه باشد انتظارات ما از هر جشنواره اي متفاوت مي شود. گمان مي كنم حداقل تا امروز جشنواره موسيقي فجر بيشترسياسي بوده تا فرهنگي. نه اينكه به بخش فرهنگي بي توجهي شده اما در واقع اگر بطور كلي ارزيابي كنيم جنبه سياسي آن اهميت بيشتري مي يابد. درست است كه جشنواره موسيقي فجربار سياسي دارد اما نبايد به بخش فرهنگي آن بي توجه بود. من به عنوان موسيقيدان حرفه اي اين موضوع را مطرح مي كنم بنابراين انتظارات فرهنگي بيشتري دارم. در سالهاي گذشته بسياري از هنرمندان مناطق در جشنواره شركت كرده اند اما نه مسئولين جشنواره نه هيئت داوران و نه كس ديگري تا قبل از اجرا نمي دانند چه چيزي قرار است اجرا شود و نظارت تخصصي بر چگونگي اجراها نبوده است. ازاين زاويه كار جشنواره منفي بوده و گمان نمي كنم اين مشكل امسال هم برطرف شده باشد. داود گنجه اي، رديف دان و نوازنده: امسال سيزدهمين سال برگزاري جشنواره سراسري موسيقي فجراست. به نظر من قدمهاي مثبتي براي برگزاري جشنواره برداشته شده اما كافي نيست. شايد تنها نكته مثبت جشنواره حضور موسيقي متنوع مناطق مختلف ايران بوده و اينكه موسيقي زيباي محلي ما كه به دست فراموشي سپرده شده بود مجددا احيا شد. اما در بخش سنتي نظر من مثبت نيست زيرا توقع داريم كه در اين زمينه آنقدر كار فرهنگي انجام شودكه بتوانيم شاهد اجراي گروهها و اركسترهاي حرفه اي وموسيقي دانان خوب و برجسته كشورمان باشيم. حسين عليزاده، آهنگساز و نوازنده: به نظر من جشنواره موسيقي به دليل اجراهاي موسيقي در بخش هاي مختلف به نوعي از حضور اين هنر در عرصه هاي اجتماعي حمايت كرده است. در واقع بهانه خوبي براي موسيقي بوده است تا هر توجيه پذيرباشد چند نه جامعه ما نه فرهنگ ما و نه حتي موسيقي ما نيازي به اين توجيهات ندارد. چرا كه موسيقي در قيد زمان و مكان خاصي نيست بلكه اساسا هنرها چكيده و عصاره احساسات تاريخي يك قوم است و ارث و ميراث با ارزش هر فرهنگ است. موسيقي هم به عنوان يك هنر مقدس در چنين قالبهايي قرار نمي گيرد كه مثلا در روزها و ساعاتي طرد شود يا در ايام ديگري برايش جشن گرفت. درباره جشنواره اگر از اين سخن بگذريم به هر حال به نظر من در معرفي موسيقي مناطق مختلف ايران نتايج بسيار خوبي داشته است. اما در خصوص موسيقي رسمي يا به اصلاح دستگاهي ما هدفي وجود نداشته است و بار تبليغاتي آن از بار هنريش بيشتر بوده است. به هر حال پس از گذشت چندين دوره جشنواره ديگر لازم نيست ما از موسيقي فقط به عنوان يك عامل تبليغاتي استفاده كنيم بلكه بايد هر اثر و فعاليت از نظر محتوا و ارزشهاي هنري آن بررسي و ارزيابي شود. به اعتقاد من جشنواره موسيقي حالت يكنواختي را پيدا كرده يعني امسال با سال گذشته و سالهاي گذشته تفاوت چنداني فرصت ها ندارد براي نسل جوان از نظر شناخت فرهنگ و هويت خودش از دست مي روند. جشنواره بايد در جهت احياي اين هويت ها تلاش كند. عليرضا مشايخي، آهنگساز: من از جشنواره هاي فجر نسبتا بي اطلاع هستم، امسال اولين باري است كه با من تماس مختصري در ارتباط با اين جشنواره برقرار شد. تاجايي كه من مي دانم، توجه جشنواره به موسيقي هنري و علمي كم بوده است و اين نقص بزرگي است كه اميدوارم در آينده جبران شود. اصولا در ايران عدم آگاهي به نقش موسيقي در تعالي فرهنگي و عدم توجه به جايگاه اجتماعي موسيقي علمي، روي موسسات آموزشي موسيقي (هنرستانها و دانشگاهها ) و روي مهمترين سازمانهاي اجتماعي (صداوسيما ) سايه انداخته است. صديق تعريف، خواننده: برگزاري جشنواره به خودي خود كاري خوب و ارزشمند است مشروط بر اينكه هدف و نيت آن ارتقا و حفظ و اشاعه موسيقي جدي و راستين باشد. به اعتقاد من يك جشنواره هنري تبلور فعاليت و خلاقيت هاي آن حوزه هنري در طول يكسال اما است با كمال تاسف اين نكته رادر جشنواره هاي موسيقي كمتر شاهد بوده ايم. ارائه آمار و ارقام كمي نمي تواند نشانگر تحول كيفي در يك عرصه هنري باشد. جشنواره موسيقي بايد آئينه تمام نماي موسيقي ايراني در طول يكسال هم در گذشته و هم در آينده باشد و آثار آن درفعاليت نهادهاي دست اندركار اين حوزه بازتاب داشته باشد. نكته ديگر آنكه مخاطبان جشنواره موسيقي تقريبا متخصصان اين حوزه هستند و سياست گذاري صداوسيما در اين خصوص به گونه اي است كه مخاطبان عام هيچ بهره اي از برنامه هاي جشنواره نمي برند چرا كه صداوسيما به عنوان يك رسانه عمومي به اين جشنواره پوشش لازم را نمي دهد. گردآوري: سيد مجيد ميرمنتهائي