Hamshahri corpus document

DOC ID : H-761108-38601S1

Date of Document: 1998-01-28

يادداشت اقتصادي سم شيرين ياداروي تلخ لايحه يك فوريتي اصلاح قانون بودجه سال جاري ديروز در جلسه علني مجلس مورد رسيدگي و تصويب قرار گرفت. پيش از طرح اين لايحه در مجلس، مخبر كميسيون برنامه و بودجه در جمع خبرنگاران گفته بود كه سقف بودجه عمومي دولت براي امسال (سال ) 1376 با تصويب لايحه اي يك فوريتي معادل ميليارد 200 تومان افزايش خواهد يافت. تقديم اين لايحه و ضرورت تصويب آن در مجلس، ظاهرا از بروز برخي كاستي ها در توليد و عرضه داخلي فرآورده هاي نفتي و نيز تداوم كاهش قيمتهاي جهاني نفت خام ناشي شده كه به پديده عدم تحقق درآمدهاي مصوب دولت دامن زده در است نتيجه، دولت براي تامين هزينه هاي خود تاپايان امسال، راهي جز تقديم يك لايحه به مجلس و دريافت مصوبه آن نداشته است. اما نكته جالب و در عين حال تلخ اظهارنظر مخبر محترم كميسيون برنامه و بودجه آنجاست مجلس، كه وي گفته بود: مادر برابر دو انتخاب هستيم. يابايد كسري بودجه را بپذيريم يا كشورمان را بدون كسري بودجه اداره كنيم. ما -يعني مجلس شوراي اسلامي - راه دوم را انتخاب كرديم. بنا بر اين ناچاريم از محل صرفه جويي در اعتبارات عمراني، مشكلات جاري را حل كنيم و چنين نيز شد. اما استدلال بالا، به روشني هرچه تمامتر و به شفافيت كامل، ديدگاه حاكم بر دستگاه قانون گذاري كشور را پيرامون روش مناسب پيشبرد امور اقتصادي و اجرايي دولت مطابق نشان مي دهد اين ديدگاه سم شيرين بر داروي تلخ ارجحيت دارد و اگر بنا باشد كه كشور بين اجراي بموقع طرحهاي عمراني و ايجاد اشتغال و توليد ثروت از يكسو و پايين نگه داشتن مصنوعي و موقتي نرخ تورم و تداوم مصرف زدگي از سوي ديگر يكي را برگزيند، دست كم مخبر محترم كميسيون برنامه و بودجه مجلس و همفكرانش، دومي را برخواهند گزيد. اين درست به آن مي ماند كه ما، براي تامين رفاه زودگذرامروز از خود، سرمايه و اميدفردايمان خرج كرده و آن را تمام كنيم. نكته جالبتر در اين تشريح مصاحبه، پيامد گزينش ياد شده است. تصويب اين لايحه درمجلس بدون ترديد باعث طولاني شدن زمان اجراي طرحهاي عمراني و در نهايت گرانتر شدن آنهاخواهد شد. به عبارت مجلس روشنتر، و حتي دولت براي فراراز كسري بودجه و تبعا افزايش نرخ تورم، به هزينه كردن اصل سرمايه راي داده اند تا نرخ تورم اكنون مصنوعا پايين نگاه داشته شده، ظرف يكي -دو سال آينده با شدت بيشتري افزايش يابد. در مصاحبه ياد شده محل تامين 200 ميليارد تومان بودجه درخواستي دولت براي بقيه صرفه جويي امسال، در اعتبارات عمراني عنوان شده است. مقوله كسري بودجه دولت واثرات ناشي از آن، ظرف سالهاي اخير از جمله مقولاتي است كه در كشاكشهاي كاملاسياسي و جناحي داخلي به هيولايي وحشتناك تبديل شده است. البته، ناگفته پيداست كه دريك اقتصاد سالم با ساختاربودجه دولتي كارآ حتي الامكان ومتوازن، بايد از تن دادن به كسري بودجه دولت به عنوان عامل ايجاد تورم پرهيز كرد. اما دراقتصادي با موقعيت ايران وبسياري از ديگر كشورهاي پيشرفته و غيرپيشرفته جهان از جمله برخي غولهاي اقتصاد سرمايه داري، كسري بودجه دولت عملا به عنوان موضوعي پذيرفته شده به جايگاه دائمي در ساختار مالي دست يافته است. واقعيت اين است كه كسري بودجه اگر به هزينه هاي جاري ومصرفي و تشريفاتي و قابل صرفه جويي اختصاص يابد، ناپسند و خطرناك و زيانبار است وگرنه استفاده از منابع كسري بودجه در طرحهاي عمراني و مولد ثروت آفرين و اشغال زا نه تنها خطرناك و ناپسند نيست، بلكه به عنوان گونه اي ماليات ملي بر اجراي طرحهاي عمراني، به افزايش نرخ پس انداز و تشكيل سرمايه و شتاب گرفتن رونق اقتصادي كشور مي انجامد. در اين حال، گرچه تحمل و تحميل تورم بر مردم و اقتصاد ملي ناگوار است، اما به عنوان دارويي تلخ براي بهبود اوضاع اقتصاد ملي و معيشت همان مردمي كه از تحميل تورم بر آنان نگرانيم، الزامي است. راه ديگر، خوراندن سم شيرين خوابآور به مردم است. اختصاص منابع سرمايه گذاري براي ايجاد شغل و ثروت و رفاه فردا، به مصرف لگام گسيخته امروز با هدف واقعي درو كردن آراء مردم و سوار شدن بر موج احساسات عمومي; مگر دوباره نماينده شدن چقدر ارزش؟ دارد سعيد ليلاز