Hamshahri corpus document

DOC ID : H-761104-38224S1

Date of Document: 1998-01-24

چگونه مي توان از پديده كودك آزاري پيشگيري؟ كرد سخنراني خانم دكتر فاطمه قاسم زاده در سمينار حقوق كودك كودك آزاري يا بدرفتاري با كودكان از ديدگاه روان شناسي، رفتاري است كه به نوعي موجب آزار جسمي، ذهني، عاطفي و رواني كودك مي گردد و به رشد و سلامت او آسيب مي رساند عليرغم بخشنامه هر ساله وزارت آموزش و پرورش مبني بر منع تنبيه بدني در مدارس، در بسياري از مراكز آموزشي - به ويژه مدارس پسرانه - تنبيه بدني هنوز وجوددارد اشاره: كودك آزاري يا بدرفتاري با كودكان از ديدگاه روان شناسي، رفتاري است كه به نوعي موجب آزار جسمي، ذهني، عاطفي و رواني كودك مي گردد و به رشد و سلامت او آسيب مي رساند. كودك آزاري با توجه به اين تعريف كلي، تمام اشكال بدرفتاري با كودكان را شامل مي شود. سوءاستفاده ازكودكان به هر شكل، استثمار كودكان در هر زمينه وبي توجهي به كودكان به هر صورت، كودك آزاري محسوبمي شود.. متن حاضر گزيده اي از سخنراني خانم دكترفاطمه قاسم زاده است كه در سمينار حقوق كودك ( 29 28 و آبان ماه امسال ) پيرامون كودك آزاري، علل و راههاي پيشگيري از آن ايراد شد. توجه شما خوانندگان گرامي را به آن جلب مي نمائيم. از نظر تاريخي، كودك آزاري سابقه اي به قدمت انسانهادارد و در حوزه جغرافيايي، گستره اي به پهناي جهاني كه در آن زندگي مي كنيم با تفاوت هايي به گوناگوني فرهنگ ملتهاي شايد جهان علت اين ديرپايي و گستردگي در راز قدرت نهفته باشد. قدرتي كه معمولا با ناآگاهي و خشونت همراه است. كودكان، مانند تمام ستمديدگان، حتي در دفاع از خود بسيار ناتوان و آسيبپذيرند و نياز به حمايت و مراقبت دارند و بزرگسالان مانند تمام صاحبان قدرت، در پي حفظبرتري و اعمال نفوذ خود هستند. نتيجه چنين معادله نابرابري، ستمي است كه بر كودكان وارد مي شود. مگر اين كه عنصر آگاهي و مهرباني به كارآيد و اين رابطه زيانباررا برهم زند. با توجه به اهميت دوران كودكي در رشد و پرورش انسانها و براساس تاثيرهاي آسيبزاي كودك آزاري بر جسم و روان كودكان، پيمان جهاني حقوق كودك با تاكيد بر منع هر نوع كودك آزاري به صورت مستقيم و غيرمستقيم، بسياري ازمواد پيمان را به اين موضوع اختصاص داده است. علل كودك آزاري در ايران كودك آزاري پديده اي است، آگاهانه كه عوامل متعددي درايجاد آن نقش دارند. برخي از دلايل و عوامل كودك آزاري در همه جوامع مشترك است و بعضي تابع شرايط خاص اقتصادي - اجتماعي هر كشور است. در كشور ما به دلايل زير مي توان به اختصار اشاره كرد. - 1 اعتياد به ويژه در مواردي كه پدر مادر يا هر دومعتاد باشند. طبق آمارهاي رسمي حدود 500 هزار تا يك ميليون معتاد در ايران وجود دارد. همان طور كه اعتياد مي دانيم، يكي از عوامل كودك آزاري است. بدون ترديد گروه نامعلومي از اين معتادان والديني هستند كه كودكان خودرا مورد آزار و اذيت قرار مي دهند. - 2 فقر مالي و فشارهاي ناشي از آن. خانواده هايي كه زير خط فقر به سر مي برند، كانون هاي بالقوه اي براي كودك آزاري محسوب مي شوند. - 3 وجود برخي عناصر فرهنگي و باورهاي سنتي مانندگرايش به تنبيه اجبار تحميل خشونت تبعيض. مدارس با حضور 18 ميليون دانش آموز از جمله مراكزي هستند كه اشكالي از بدرفتاري كودكان در آنها مشاهده مي شود. عليرغم بخشنامه هر ساله وزارت آموزش و پرورش مبني بر منع تنبيه بدني در مدارس، در بسياري از مراكز آموزشي، به ويژه در مدارس پسرانه، تنبيه بدني وجود از دارد طرفي برخي شيوه هاي رايج در نظام آموزشي، از قبيل تاكيد بيش از حد بر نمره، حجم زياد درس ها، تاكيد بر حفظ كردن دروس، انتظارهاي زياد والدين و معلمان از دانش آموزان و... سبب ايجاد اضطراب و افسردگي در بسياري از دانش آموزان مي شود و از اين راه به سلامت رواني و جسمي آنان آسيب رسانده است. - 4 واداشتن كودكان به تكدي. در يكي از خيابان هاي تهران (از انقلاب تا آزادي ) كودك 32 براي گدايي موردسوءاستفاده قرار گرفته اند و برخي از آنان كودكان بسيار كوچكي هستند كه اغلب در خواب به سر اينها مي برند نمونه هايي از آمارها و برآوردهايي است كه مي تواند، گسترش كودك آزاري را در كشور نشان دهد و زنگ خطري باشد تا توجه به كودكان و حمايت از آنان در برابر هر نوع بدرفتاري و آزار را سبب شود تا بتوانيم كودكان توانمندي براي آينده بهتر خود تربيت كنيم. راهكارهايي براي كاهش و پيشگيري از كودك آزاري براي كاهش و پيشگيري از كودك آزاري مي توان راهكارهايي در دو سطح كوتاه مدت و بلندمدت ارايه داد. الف - راهكارهاي كوتاه مدت: - 1 برنامه ريزي براي آموزش والدين در زمينه رفتار باكودكان و آشنايي آنان با حقوق كودك در مدارس. آموزش والدين را مي توان يكي از برنامه هاي مهم و اساسي مدارس دانست. زيرا آموزش از اين راه آسانتر، سريعتر وباصرفه تر است. - 2 تاسيس مراكز حمايتي دولتي براي رسيدگي به مساله كودك آزاري و حمايت از كودكان آزار ديده به طوري كه كودكان، خانواده ها و ساير افراد امكان دسترسي و تماس آسان با اين مراكز را در موارد لازم داشته باشند. - 3 گنجاندن واحدهاي درسي در برنامه هاي سال آخر دبيرستان و دانشگاه و ارايه آموزش هاي لازم به جوانان دختر و پسر و پدران و مادران آينده در زمينه ازدواج، تشكيل خانواده، شيوه هاي فرزندپروري و حقوق كودك. - 4 برنامه ريزي براي آموزش حقوق كودك به معلمان والدين كودكان و كساني كه با كودكان سروكار دارند. به كمك رسانه هاي جمعي به ويژه راديو و تلويزيون با توجه به دسترسي اكثريت مردم به آنها. ب - راهكارهاي درازمدت: - 1 تلاش در جهت كاهش فقر و تامين رفاه اجتماعي - اقتصادي مردم. با توجه به پيامدهاي آسيبزاي فقر و مشكلات مالي در زندگي انسانها. - 2 تنظيم برنامه هاي آموزشي براي تغيير برخي باورهاي نادرست و نگرشهاي منفي كه به رشد و سلامت كودكان آسيب مي رساند. مانند تبعيض، تنبيه، تحميل و... زيرا لازمه تغيير نگرش، آموزش است. - 3 تجديدنظر در برخي قوانين و مقررات كه به نوعي زمينه را براي كودك آزاري فراهم مي سازد. مانند وضعيت كودكان پس از طلاق، ازدواج مجدد و... - 4 تغييرات اساسي در نظام آموزش و پرورش با هدف آموختن براي زيستن به منظور پرورش كودكان خلاق، سالم و توانمند براي زندگي. - 5 برنامه ريزي براي كاهش و پيشگيري از آسيبهاي اجتماعي به ويژه اعتياد با توجه به تاثيرات زيانبارآن بر زندگي فردي و اجتماعي. - 6 تاسيس سازماني براي رسيدگي به امور كودكان ونوجوانان و تنظيم برنامه هاي لازم براي رشد و سلامت آنان. - 7 توجه بيشتر به نهاد خانواده زنان و مادران و حمايت از آنان در موارد لازم و كمك به خانواده ها در انجام وظايفي كه نسبت به كودكان برعهده دارند.