Hamshahri corpus document

DOC ID : H-761102-38113S1

Date of Document: 1998-01-22

حفظ ميراث فرهنگي، ملتي مي خواهد عاشق و آگاه هنر ايران، اعتبار گنجينه هاي جهان است! از خيرات دوره قاجار، اتفاق اولين حفاري آثار باستاني در ايران توسط دو فرانسوي مارسل ديولافوا و همسرش ژان ماگر در شوش به سال 1300 هـ. ق است. در ادامه قدم سبك آن جناب حضور دمرگان از 1307 فرانسوي تا 1309 هـ. ق براي گمانه زني، گفتني است. هم او با ايجاد انگيزه در ميان مقامات فرانسوي بستن قرارداد فرانسه با ناصرالدين شاه را در 1312 هـ. ق باعث شد: امتياز انحصاري حفاري در تمام ايران، دربست براي فرانسه - شوش خالي شد -طبق اين قرارداد تمامي كشفيات شوش متعلق به دولت فرانسه بوده و تنها برابر وزن كشفيات طلا و شمش نقره، به ايران تحويل مي شد; همينطور از كشفيات ديگرمناطق هم نيمي به دولت فرانسه تعلق مي گرفت. ( ) 1 بي تفاوتي مردمان و بي كفايتي حاكمان جريان تخليه آثارهنري، حذف و هدم ميراث فرهنگي كشورمان را روز به روز شدت بخشيد. حتي فتحعليشاه با وقاحت دستور دادحجاريهاي باستاني چشمه علي شهرري را نابود و تصاويرخود و فرزندانش را جايگزين سازند. برايش افسوس! روند تاريخ آني كه او مي خواست نبود. كتابهنرهاي ايران ( ) 2 ترجمه پرويز مرزبان سال به 74 بازار آمد. اين كتاب با توجه به بخشهاي بيست گانه اش حول موضوعات و عناوين هنري، همراه تصاوير متعدد رنگي و سياه و سفيد از ويژگي ممتازي برخوردار است. اما هدف اين قلم معرفي يا نقد كتاب نيست. گزارشي است مختصر از يك حادثه. حادثه اي كه آه از نهادمان مي ستاند. - 1 روكش جلد كتاب را دو تصوير پوشانده اند: قالي معروف به پولونز نيمه اول سده يازدهم، مجموعه كلناگي، لندن ابريق، برنج مرصع به نقره و مس، اواخر سده موزه ششم، بريتانيايي جلد و آستر بدرقه كه كنار مي رود، اسبسواري به سيمين، تاخت مي آيد: بخشي ازسيني سيمين با نقش شاپور دوم در حال شكار، دوره ساسانيان، نگارخانه فري يرآرت، واشنگتن دي. سي. - 2 بيست مقاله شكل دهنده كتاباند. در هفت مقاله تصويري به قامت صفحه، زينت بخش آغاز مقاله اند. به حق جز يك مورد همگي شاخص اند. در ابتداي بخشهاي هنر ساسانيان، معماري، نقاشي پس از دوره صفويه، تصاوير بخشي از حجاري نقش رستم، نمايي از داخل آرامگاه ساماني (بخارا ) و تابلو نقاشي از فتحعلي شاه به چاپ رسيده است. تابلو نقاشي مزبور كه ارزش بردن ندارد، دو اثر حجاري و معماري را هم، حتي فن آوري معاصر، قادر به جابجايي آنها آن هم در بعد چند هزار كيلومتري نيست. پس رازحضورشان آشكار است، و راز حضور مسجد شيخ لطف ا... عمارت،، عالي قاپو طاق بستان، گاوبالدار تخت جمشيدو... اما تصاوير آثار ابتداي بخشهاي نساجي، سفالگري وكاشيسازي اوضاع ديگري دارند: پارچه با نام كاروان زايران مكه 635 هـ. ق كتابخاه ملي پاريس بشقاب سفال حدود 625 هـ. ق نگارخانه فري واشينگتن يرآرت محراب مسجد ميدان كاشان 632 هـ. ق (يا 623 ق هـ ) ( ) 3 موزه برلين خوشحاليم! محراب مسجد جامع اصفهان - اولجاتيو -پيوسته تر از آن است كه جاي خالي اش تنها برايمان مانده باشد. اگرنه بعيد است كه موزه برلين جايگاهي نيز براي آن برپا نمي ساخت. در صفحه 277 كتاب مي خوانيم: يكي از برگزيده ترين آثار شكل گرفته از كاشي زرين فام، كل محراببرجامانده و آسيب نديده در مسجد ميدان كاشان است.. كه به درستي نمايانگر ويژگيهاي اصلي معماري و شيوه تزئيني زمان خود است. كارشناسي و مهارتي بيش از حدمعمول لازم بود تا آنچه را كه به واقع درشت پيكره اي سفالين بود، با چنين ظرافت و پركاري، عناصر و اندام بخشد، و چنانكه بايد آتش دهد... طرح، كلي اين پيكره ملكوتي در چند سطح پياده شده است... - 3 بخش هشتم كتاب مقاله قاليبافي است با بررسي نزديك به پنجاه فرش و همگي زينت بخش گنجينه اين شهرها: ليسبون، ميلان، لندن، لوس آنجلس، نيويورك، پاريس، برلين، مونيخ. حجم گنجينه فرش ايران، موجود در اروپا و آنقدر امريكا، غني و جامع هست كه حتي لازم نباشد به بررسي يك فرش ايراني، موجود در سرزمين بافندگان و طراحانش. اين نوشته گزارشي بود بسيار مختصر از جريان غارت آثار فرهنگي ايران. روشن است تنها بررسي دقيق آماري آثار موجود در كتاب هنرهاي ايران ابعاد تكان دهنده تري را آشكار مي كند. حفاظت و نگاهداشت ميراث فرهنگي، به تنهايي عهده يك يا چند مجموعه محدود نمي تواند باشد. ملتي مي خواهد، عين عاشقي، آگاه. امير بختياريان - 1 مطالب مزبور برگرفته از اين كتاباند: سفرنامه /دمورگان ترجمه جهانگير /قائم مقامي نشر /هنر 1335 -هنرهاي 2 /ايران زيرنظر ر. دبليو. /فزيه /پرويزمرزبان چاپ اول / 1374 342 /صفحه نشر فرزان روز - 3 اختلاف از ضبط تاريخ در كتاب است هـ. ق 623 277 632 صفحه هـ. ق صفحه 279