Hamshahri corpus document

DOC ID : H-761027-37736S1

Date of Document: 1998-01-17

پرسش از شما پاسخ از ما بازرسي انحصار يعني؟ چه لطفا اگر ممكن است اين سئوال را هم پاسخ دهيد: بازرسي انحصار ؟ يعني چه اسماعيل ادريس نژاد - اراك پاسخ: احتمالا اين عبارت را شما روي قوطي كبريت هاي ساخت كشورمان ديده ايد. اين اصطلاح مربوط به قوانين و مقررات خاصي است كه در كشور ما وجود دارد. بسياري از قوانين و مقررات كشورمان كه ما به آنها عادت كرده ايم متعلق به روزگار قديم است و قدمت بعضي از آنها به زمان قاجار بازمي گردد. براي مثال همين قانون نظام وظيفه عمومي كه طبق آن همه فرزندان ذكور ( پسر ) مجبور به گذراندن دوره آموزش سربازي هستند. حتما با مطالعه تاريخ دريافته ايد كه چگونه در زمان پادشاهان قاجار حقوق گمركي (عوارضي كه گمرك هاي كشور از صادرات و واردات كالاهاي تجاري و شخصي دريافت مي كردند ) جزو درآمدهاي آنان به حساب مي آمد. بعضي اوقات آنان امتيازبهره برداري از گمرك را به ديگران اجاره مي دادند. به اين منابع درآمددولت، بعدها هر فعاليت ديگري كه درآمدزا بود نيز اضافه شد. مثلا كشت توتون و تنباكو و كشت و بهره برداري چاي نيز از فعاليت هاي انحصاري دولت به حساب آمد. يعني اين كه هيچ فرد (شخص حقيقي ) يا هيچ شخص حقوقي حق نداشت به معامله توتون و تنباكو و سيگار بپردازد. به اين ترتيب، توتون و سيگار (را به اصطلاح دخانيات ) جزو انحصارات دولت يعني درآمد فقط دولت حق فعاليت در آن را داشت. اما همان طور كه حدس مي زنيد خود دولت كه نمي توانست توتون و تنباكو بكارد و آن را برداشت كند، يا اين كه آن را به صورت خرده فروشي توزيع كند. بنابراين اداره هايي بوجود آمد تا روي فعاليت هاي مربوط به آن كار نظارت داشته باشند. كار اداره بازرسي انحصار در توتون و تنباكو اين بود كه با دقت مراقب باشد همه توتون كاران محصول برداشتي خود را به كارخانه دولت تحويل دهند. توليد و استفاده كردن از مواد آتش زا (مثل موادي كه براي تهيه كبريت به كار مي رود ) نيز در انحصار دولت بوده است. بنابراين كارخانه هايي كه نياز به اين مواد شيميايي دارند بايد با اجازه و زير نظر اداره مربوطه اين مواد را دريافت كرده و در توليدات خود به كار برند. در قديم، روي كبريت هايي كه در كشورمان ساخت مي شد مهربازرسي انحصار را كه كليشه كرده بودند چاپ مي كردند تا نشان دهند اين كبريت با اجازه رسمي و زير نظر مقامات مسئول انحصارات دولتي تهيه شده است.