Hamshahri corpus document

DOC ID : H-761024-37518S1

Date of Document: 1998-01-14

بازگشت گياهان دارويي به جوامع غربي پروزاك، هايپر يا؟ جارسين در مورد مصرف داروهاي ضدافسردگي، قدري با احتياط عمل كنيد! افسردگي هاي خفيف را از طريق روان درماني بهتر مي توان مداوا كرد تا از طريق دارو باوجود رشد روزافزون محبوبيت گياه سن جان ورت در بين عامه مردم، هنوز هم هستند افرادي كه به بي خطر و موثربودن اين گياه دارويي مشكوك هستند. ترون برگن براي ازبين بردن خلق و خوي گرفته شخصيت او كه زندگي اش را سرسختانه در خود مي فشرد، و درواقع از او آدم ديگري ساخته بود، هرگونه داروي ضدافسردگي پيشنهاد شده اي را امتحان كرده بود. اما مسئله اساسي اين بود كه اثرات جانبي اين داروها، از احساس فرورفتن نوك تيز جسمي بر بدنش گرفته تا افزايش ملايم فشار خونش، براي او غيرقابل تحمل شده بود. در همين زمان بود كه چيزهايي راجع به يك گياه دارويي به نام سنت جان كه قرنهاست به صورت چاي و تنتورهاي مختلف مورد استفاده قرار گرفته به گوش او رسيد. برگن 49 ساله كه به عنوان صندوقدار يك خط هوايي در شهرسن ديه گو كاليفرنيا مشغول به كار است، مي گويد: فكر كردم كه اين داروي گياهي نمي تواند چيزي بدتر از داروهايي باشد كه تاكنون مصرف كرده ام، بنابراين شروع به استفاده از آنها نموده و بعداز 2 يا سه هفته متوجه شدم كه خوشبختي دوباره در زندگي من طلوع كرده، زيرا بازگشت سلامتي و تعادل جسماني و حالت طبيعي را در وجود خود احساس مي كردم. يك روش درمان؟ سنتي شرطمي بنديم كه چنين است. اماسنت جان ورت يا هايپركيوم -كه دانشمندان آن را بدين نام مي خوانند - فقط يك علف هرزنيست. مصرف اين گياه در اروپاطرفداران بسياري پيدا كرده وهم اكنون مصرف آن به سوي امريكانيز كشيده شده است. طبق اظهارات دكترهارولد بلوم فيليد نويسنده كتابهايپركيوم و افسردگي، اين گياه زرد رنگ و زيباي طبي، ريشه اصلي ضدافسردگي بوده و به همان اندازه، قدرت تاثيرپذيري داروي پروزاك را دارد، البته بدون داشتن اثرات جانبي خطرناك آن. دكترفيليد در اين ارتباط مي افزايد: گرچه سنت جان ورت ممكن است براي تمام افراد به يكسان تاثير نداشته باشد، ولي براي كساني كه موثر واقع شود، همانند يك مائده آسماني است! هم اكنون و به ناگهان سنت جان ورت در ميان عامه مردم رواج فراوان پيدا كرده، به طوري كه باربارا والتر خبرنگار ا. بي. سي در يك نشست تلويزيوني، دراين باره مي گويد: يك گياه ساده توانسته، زندگي ميليونها فردامريكايي را كه از بيماري افسردگي رنج مي برند، تغيير دهد. همچنين چندي پيش مجله نيويورك تايمز از اين گياه باعناويني چون درماني تدريجي ورقيبي براي پروزاك ياد كرد. شادي و استقبال استفاده ازهايپر، ابتدا در كشور يعني آلمان، جايي كه ازلحاظ استفاده ازجارسين (Jarsin) و نه پروزاك، به عنوان داروي ضدافسردگي در مقام اول قرارگرفته، آغاز گشت. البته اين مسئله، خيلي هم باعث تعجبنيست، چرا كه پزشكان آلماني خيلي پيش از همتايان امريكايي خود، مايل بوده اند كه گياهان طبي و دارويي را به بيمارانشان توصيه نمايند و چنانچه به استناد يك سري آزمايشات، تاثيرهايپر به عنوان يك عامل درماني فقط براي افسردگي هاي بسيار خفيف درنظر گرفته شده باشد، بايد گفت كه مطالعاتي كه توسط دانشمندان آلماني صورت گرفته، درواقع يك اميد واهي بيش نيست. نتيجه اينكه هم اكنون روانپزشكان آلماني و پزشكان عمومي ديگر، استفاده از هايپر را به بيماران خود توصيه مي كنند به طوري كه فروش اين گياه دارويي از 23 ميليون دلار در سال 1994 به 66 ميليون دلار در سال گذشته افزايش يافته است. اما بايد ديد كه آيا شواهد ومداركي كه دال بر اثربخشي اين گياه دارويي مي باشد، از ارزش واعتبار علمي نيز؟ برخورداراست در جواب اين سوال بايدگفت: تاحدي بله. به عنوان مثال: سال گذشته مجله بريتيش مديكال گزارشي را به چاپ رساندكه در آن 23 نوع از آزمايشات باليني را به منظور شناخت وتشخيص عرصه كاربردي - درماني آن مورد بررسي قرار داده بود. بسياري از اين آزمايشات نشان داده است كه بيماراني كه توسطهايپركيوم مورد معالجه قرار گرفته اند، بهبود بيشتري نسبت به بيماراني كه توسط داروهاي ظاهري و بي اثر تحت درمان هستند، پيدا كرده اند. هرچند كه اين مطالعات در سطحي بسيار كوچك (تعداد بيماران مورد مطالعه قرار گرفته حدود 30 نفر مي باشد ) و در مدت زماني بسيار كوتاه (طولاني ترين آن چيزي حدود هشت هفته است ) انجام يافته اند. و سرانجام ممكن است درطول اين سالها، سوالات آزاردهنده درباره اثربخشي وايمن سازي هايپركيوم جاي خودرا به اطمينان ببخشد. موسسه ملي بهداشت درصددطرح ريزي برنامه هايي جهت يك آزمايش بزرگ باليني براي مقايسه اي بين اين گياه نوظهور و بهترين داروي ضدافسردگي موجود، مي باشد. اما تا به دست آمدن نتيجه نهايي، بايد كه بسيار محتاط بود و محتاط عمل كرد. همچون ديگر هايپر گياهان، نيز شامل تركيبات مختلفي مي باشد. يكي از آنها، عامل اصلي حساسيت به نور خورشيد است. تاثيرات هايپر در تركيب با ديگر داروها نيز مي تواند نگران كننده باشد. نگراني روانپزشكان در اين زمينه مانند نگراني آنها پيرامون مصرف سروتونين است (نوعي داروي بيوشيميايي كه مصرف آن با چند داروي ضدافسردگي ديگر، نشانه هاي زير را به همراه دارد: حالت تهوع و سرگيجه، لكنت زبان و اسپاسم (گرفتگي عضلاني ). البته هنوز هم تجربيات دانشمندان و پزشكان آلماني چنين نشان مي دهد كه گياه سنت جان ورت نسبتا بي ضرر است. براساس مشاهدات و تحقيقات جري اسكات (يك داروشناس استراليايي ) ميليونها، نفر از مردم تاكنون و يا از هم اكنون مشغول استفاده از هايپر هستند و هيچ يك از اثرات جانبي مشاهده شده در مورد استفاده از اين دارو، نظير اثراتي كه استفاده ازپروزاك به وجود آورده، نبوده است و اين به نوبه خود، بسيار جالبتوجه مي باشد. در حقيقت، همچون آسپيرين كه جزء تركيبي فعال آن درابتدا، از پوست درخت بيدتهيه شده و ساخت گونه جديدي از تببرها را تسريع بخشيده هايپر است، ( Hyper) نيز سرانجام مي تواند به عنوان داروي ضدافسردگي، محركي براي پديدآوردن گونه اي سالم تر و بي خطرتر و موثرتر باشد. از نظر هايپر بيوشيمي، خواص بسيار جالبي طبق دارد اظهارات دكتر والترمولر متخصص داروهاي آرام بخش از دانشگاه اين فرانكفورت، گياه همچون پروزاك باطولاني كردن فعاليتهاي مربوط به خلق وخوي و با افزايش سروتنين شيميايي مغز برروي آن، اثر مي گذارد، و اين همان فرستنده عصبي است كه توسط قرصهاي رژيمي فن فلورامين و ديگر قرص هاي اين خانواده ورداكس فعال مي گردد. اما هايپر دايره فعاليت وسيع تري دارد، حداقل در موشها، ادامه فعاليت دو ماده شيميايي مغز با عنوانهاي دوپامين وتورپين فرين راطولاني تر مي كند، دو ماده اي كه به نظر مي آيد نقش مهمي درافسردگي و حالات ناشي از آن، بازي مي كنند. در هر مورد به نظرمي آيد كه اين هايپركيوم است كه كار مي كند. البته نه با تحريك و آزادسازي فرستنده هاي عصبي، بلكه با جلوگيري جذب ثانوي آنها ازطريق سلولهاي عصبي. علي رغم جنبه هاي مثبت اين دارو، متخصصين معتقدند كه هايپركيوم نبايد به عنوان يك داروي تمام عيار و بي نقص براي افسردگي به كار رود، بخصوص براي افسردگي هاي خيلي خطرناك و سخت كه درصد افكار مربوط به خودكشي را افزايش مي دهد. همچنين نبايدبه عنوان اميدي بزرگ جهت افسردگي هاي خفيف تر نيز درنظر گرفته شود. همان طور كه دكتراستفان بارت نويسنده مقاله يكي از مجله هاي پزشكي اذعان دارد كه: بيشتر مردم با افسردگي خفيف، ازطريق روان درماني نتيجه بهتري مي بينند تا مصرف دارو. اين روش درمان معمولا براي افرادي كه مدتي طولاني درگير آن هستند، موثرتر است. حتي اگر خوردن قرص، به ظاهر آنها را سالم گرداند. منبع: نيويوركر سپتامبر1997 ترجمه: سهيلا زماني