Hamshahri corpus document

DOC ID : H-761023-37451S1

Date of Document: 1998-01-13

جنبش هاي مترقي اسلامي لحظه هاي گوناگون فكري در اسلام (بخش آخر ) نويسنده: آر. اچ. د كمجيان مترجم محمود صدري .تجديد نظر طلبان اصلاح گر: بيشتر اسلام گرايان سياسي به شريعت، كتاب و سنت پاي بندند; اما برخي متفكران اصلاح طلب كوشيده اند مبارزه خود رابه سوي رويارويي با همه اين مغايرتها هدايت كنند. محمود محمدطه رهبر اخوانيان جمهوري خواه سودان (اخوان الجمهوريه ) خواستار نوعي بازنگري ليبرال در فقه اسلامي برپايه اولويت قائل شدن براي آيات مكي نسبت به آيات مدني طه در شد سال 1985 توسط رژيم جعفر نميري به اتهام ارتداد به دارآويخته شد. ( ) 16 صادق المهدي نوه مهدي محمد احمد كه در سال 1885 رژيم تركي - مصري تابع انگليس را سرنگون كرد، يكي ديگر از سودانيان طرفدار ليبراليسم اسلامي صادق است المهدي كه پيش از كودتاي عمرالبشير نخست وزير سودان بود، اكنون دربازداشت دولت اسلامي خارطوم بسر مي برد. خردگرايان متجدد: جنبش احياگري اسلامي شمار زيادي متفكران را پرورده است كه مي كوشند باارائه قرائت تازه اي از ايدئولوژي اسلامي پيوندهاي آن را با جهان معاصر محكم تر كنند وكارايي اش را در برابر مسائل اجتماعي پيچيده امروز افزايش دهند. خردگرايان متجددي مانند راشد غنوشي، مالك بن نبي، حسن حنفي، محمد عماره، طارق البشري، عبدالله فهمي النفيسي، هويدي، احمد كمال ابوالمجد و ازجمله ديگران، متفكراني هستندكه در زمينه تقويت تفكراسلامي سهم بسزايي دارند. ( ) 17 اسلام گرايي سياسي شيعه: جنبش اسلامي عربهاي شيعه در واكنش به بالابرابري سياسي - اجتماعي آنها با عربهاي سني كه لاقدرت سياسي رادر دست دارند، قوت گرفت. به علاوه انقلاب اسلامي كه آيت الله روح الله خميني رهبر آن بود، برجنبش هاي احياي ديني شيعيان در جهان عربتاثير عميقي گذاشت، ايدئولوژي انقلابي امام خميني و كمكهاي ايران به شيعيان باعث لبنان، شد تا در هنگامه جنگ داخلي حزبالله لبنان، و شاخه هاي تندرو آن شكل بگيرند. حزبالله كه از درون جنبش امل به رهبري امام موسي صدر و حزبالدعوه [عراق ] سربرآورده بود، به مقابله نظامي با اشغالگري اسراييلي ها در جنوب لبنان و مبارزه براي تغيير وضع سياسي - اجتماعي شيعيان لبنان پرداخت. حزبالله و شاخه هاي آن از سال 1982 جنگ با اسراييل و حاميان امريكايي و اروپايي اش را در داخل و خارج لبنان آغاز كردند. ( ) 18 برخي سازمانهاي انقلابي ديگر كه به حزبالله نزديكند، بادولت هاي سني عراق، عربستان سعودي و برخي ديگراز كشورهاي خليج فارس به نبرد پرداختند. از دهه تا 70 كنون اكثريت شيعه عراق بارها به مصاف رژيم بعثي صدام حسين رفته اند كه از حمايت اقليت سني اين كشور برخوردار است. رژيم عراق بارها شورش هاي شيعيان تحت رهبري حزبالدعوه را با سركوب و كشتار گسترده پاسخ داده است. ( ) 19 شيعيان بحرين كه اكثريت جمعيت اين جزيره را تشكيل مي دهند، با برپايي تظاهرات عمومي عليه دولت سني شيخ عيسي آل خليفه و يا شيوه هاي خشونت بار از دولت مي خواهند قانون اساسي سال 1975 را رعايت كند. اقليت شيعه شرق عربستان سعودي خواهان رفع نابرابري اش با اكثريت سني اين كشور است كه ضديت عقيدتي وهابيان با شيعيان به آن دامن مي زند. مذاكرات سال گذشته پادشاهي سعودي با حسن الصفار ميان آنها مصالحه اي نمي پيوندد ايجاد كرد. ( ) 20 همه اين گروههاي شيعه از تعاليم آيت الله خميني پيروي مي كنند. آيت الله گروههاي اسلامي را به اقدام انقلابي عليه نظامهاي سلطنتي غيراسلامي و رژيم هاي نظامي طبق فرامي خواند نظريه ولايت فقيه كه امام خميني واضع آن بود، نهادهاي اسلامي شيعه بايد توسطمجتهدين يا مراجع كه كارشناسان حقوق اسلامي يافقه هستند، اداره شود. گروههاي اسلامي شيعي برخلاف گروههاي سني براي رهبري نظري و عملي روحانيان بر نهادهاي ديني جايگاه بالايي قائل اند. ( ) 21 در سالهاي اخير برخي اسلام گرايان شيعه استراتژي اصلاح طلبانه اي در پيش گرفته اند. اقليت شيعه كويت پس از سالها مخالفت با دولت و ستم ديدن درسال 1992 با نام نشان و ائتلاف الاسلامي الوطني درانتخابات شركت كرد. شيعيان بحرين نيز باتشكيل نهضت آزادي (حركت التحرير ) روش مسالمت آميز ايجاد تغيير سياسي را بر روش هاي خشونت آميز ترجيح دادند. خلاصه و نتيجه جنبش اسلام گرايي و حاميان سياسي آن كوشيده اند با استفاده از روشهاي گوناگون بردولتهاي عرب و ديگر كشورهاي اسلامي تاثيربگذارند و در اين زمينه به توفيق هايي نيز دست يافته اند. اسلام گرايان سياسي - به جز در سودان - تاكنون نتوانسته اند به قدرت دست يابند، اما نخبگان حاكم را به هراس انداخته و آنان را به اتخاذمواضع انفعالي وادار كرده اند. اسلام گرايان باموعظه ها و رفتارهاي سياسي خود حاكمان نظامهاي سلطنتي و غيرديني بيشتر كشورهاي عربي و اسلامي رابه وضع و اجراي قوانين اسلامي مجبور كرده اند. اخوان المسلمين و ديگر گروههاي اسلامي براثر اين تحولات توانسته اند اسلام گرايي را تقويت كنند و در نحوه اجراي آن مشاركت جويند. اما با وجود اين پيروزي، جنبشهاي اسلامي همچنان از وضع موجود ناراضي اند و بر اجراي كامل قوانين شريعت پاي مي فشرند و به استفاده محدود وگزينشي اين قوانين در چارچوب نظامهاي قضايي كشورهاي عرب و ديگر كشورهاي اسلامي راضي نيستند. به هر حال بايد به اين نكته توجه كرد كه اصرار اسلام گرايان بر تغييرات بنيادي مستلزم مشاركت آنها در دولت - يعني به دست گرفتن قدرت - است، بنابراين مبارزه براي كسب قدرت بين اسلام گرايان و اليگارشي حاكم در جهان عرب و اسلام عنصر اصلي و تعيين كننده تحولات كشورهاي عربي و اسلامي است. Muslimin-al Hayat Fi Din-al fi Ghuluw-Al, Luwayhiq-al Mu'alla bin Rahman-al Abd -..p (,Beirut). Mu'asira-al University Syracuse: Syracuse). edn nd,Revolution in Islam ,Dekmejian Hrair.R -.-.PP, (,Press -.PP, .Ibid - see, fundamentalism Islamic to given labels and meanings different For --. PP,.ibid Lebanese of Spectrum Islamic The, Dekmejian Hrair.R and Hamzeh Nizar. A -,. No, XVI.Vol, Studies Eastern Middle and Asian South of Journal, Politics:Spring Political to Response Sufi A, Dekmejian Hrair.R and Hamzeh Nizar .A and; -,Studies East Middle of Journal International , Lebanon of Ahbash-Al: Islamism.-:() , .Arabia Saudi in Islamism Political of Rise The, Dekmejian Hrair. R -.-:Autumn, .No, .Vol, Journal East Middle .-.PP, Revolution in Islam, Dekmejian - .-,-.PP, .Ibid - .-.PP, .Ibid - .-.PP, .Ibid - .,-.PP, .Ibid - .-.PP, .Ibid - ..P, .Ibid - .-,-.PP, .Ibid - .-.PP, .Ibid - ..P, .Ibid - -.PP, Ibid - .-:Spectrum Islamic The, Dekmejian and Hamzeh - .-.PP, Revolution in Islam, Dekmejian - .:Islamism Political of Rise The, Dekmejian - .-,-.PP, Revolution in Islam, Dekmejian -