Hamshahri corpus document

DOC ID : H-761020-37142S1

Date of Document: 1998-01-10

بهره جويي از نخبگان عرصه تاريخ قطعه شكسته جلي دفتري، با رقم عبدالمجيد، خط ميرزاغلامرضا اصفهاني به بهانه برپايي نمايشگاه خط پيروان مكتب درويش عبدالمجيد در موزه رضا عباسي متاسفانه شكسته نويسي در روزگار ما، به دلايل متعددي چون ورود و گسترش چاپ، نبودن استاد و كارشناس مجرب و نيزدشواري دستيابي به آثار اصيل خوشنويسي، بافترتي قريب به هفتاد سال مواجه بوده است. نمايشگاهي با عنوان نمايشگاه خط پيروان مكتب درويش عبدالمجيد آثار غلامرضا مشعشعي و جمعي از شكسته نويسان از 9 تا 24 دي ماه در موزه رضا عباسي برپا شده است. غلامرضا مشعشعي متولد 1329 فعاليت هنري خود را از سال در 1347 انجمن خوشنويسان ايران آغاز كرده است. وي خطنستعليق را از مرحوم سيدحسن ميرخاني تعليم گرفته و در خط شكسته از اساتيدي چون درويش عبدالمجيد، گلستانه و ميرزاغلامرضا اصفهاني پيروي مي كند. مشعشعي همچنين پژوهشي جامع را در زندگي و آثار درويش عبدالمجيد و خط شكسته به مدت 25 سال انجام داده است كه همراه با بررسي آثار خوشنويسي موزه ها، كتابخانه ها و مجموعه هاي خصوصي در داخل و خارج از ايران و تهيه اسلايد از آنها براي آرشيو انجمن خوشنويسان ايران است. اين تحقيق شامل انواع خطوط اسلامي از قبيل كوفي، ثلث، محقق، ريحان، رقاع، نسخ، نستعليق و شكسته است. در نمايشگاه مذكور 94 اثر از 16 تن هنرمند شكسته نويس معاصر در خصوص آثاردرويش عبدالمجيد به نمايش در آمده اند. مشعشعي در زمينه ويژگي هاي مكتب درويش عبدالمجيدمي گويد: بطور خلاصه مي توان عنوان كرد درويش همان عبدالمجيد، كاري را با خط شكسته انجام داد كه ميرعماد حسني استاد بزرگ خط با خط نستعليق كرد. يعني درويش خط شكسته را قانونمند كرده و از نظر زيبايي شناختي (استتيك ) برروي حروف و كلمات، آنها را به زيباترين شكل ممكن، طراحي كرد. به اين ترتيب تركيبات خطپيشينيان را دگرگون كرد. يعني آثار شفيعا و مرتضي قلي شاملو را بررسي كرده وطرحي نو در انداخت. از تعدد كشيده هاي جفت جفت در سطر صرفنظر كرد و آنچه در آثار درويش تا تاريخ 1179 ديده مي شود سبك شفيعايي است و از آن به بعد درويش خودباني مكتب مستقلي مي شود ( ) 851179 كه به نام خود وي ثبت است و حاصل اين دوران طلايي بين دو تاريخ فوق است كه آثار درويش چه در مفردات و چه تركيبات، كاملا متفاوت با آثار شكسته نويسان قبل از اوست. وي در مورد خط شكسته مي گويد: اين خط در ابتدا ساده بود، سپس بر اتصالات و پيچيدگي آن افزوده شد و خط شكسته كامل بوجود آمد. خط شكسته معمولا با قلم خفي نوشته مي شد و كاربرد معين داشت و در تحرير عريضه، عقدنامه، قباله، كتاب، بياض و احكام بكار مي رفت و تااواسط دوره قاجار به اين ترتيب عمل تا مي شد اينكه باظهور خوشنويسان بزرگي چون ميرزا غلامرضا و سيد قطعه نويسي گلستانه، خط شكسته در اقلام جلي بيش از گذشته متداول شد و جنبه هاي تزئيني و انتزاعي (ارزشهاي بصري ) آن موردتجربه هاي ارزنده و نويني قرار گرفت و فصل جديدي در اين امر پديد آمد تا آنجا كه خوشنويسان معاصر فقط به اقلام جلي ( درشت ) خط شكسته، علاقمندي نشان دادند. خط شكسته كه آثار ارزشمند بسياري توسط آن نگاشته شده، دوران پررونقي را سپري كرده و منشاء خلق آثار عظيم فرهنگي و هنري شده است، كه امروزه در زمره نفايس گنجينه هاي ايران و جهان مي باشد. اين هنرمند در ادامه مي گويد: پس از طي اين دوران طلايي و پرافتخار بالندگي متاسفانه شكسته نويسي در روزگار به ما، دلايل متعددي چون ورود و گسترش چاپ، نبودن استاد و كارشناس مجرب و نيز دشواري دستيابي به آثار اصيل خوشنويسي، بافترتي قريب به هفتاد سال مواجه بوده است. براي همين، اين روند به ظهور و خودرويي تني چند پيشرو و علاقمند در خط شكسته منجر شد. به اعتقادمشعشعي، رشد شتابزده و فزاينده، ناآگاهي وخودرايي معدودي كه در نيمه راه خود را به سر منزل مقصودرسيده مي پندارند، موجب پيدايش خط شكسته شده است كه از اصالت و قانونمندي كافي برخوردار نيست. وي مي گويد: تحت چنين شرايطي، ارائه راهي درست و مكتبي بنيادي، ضروري به نظر مي رسيد و تنها راه حل منطقي و اصولي احياء و اشاعه آثار استاد درويش عبدالمجيد بود وآموزش مكتب وي در انجمن خوشنويسان ايران طي دو دهه آموزشي مشتاقان بسياري به اين حلقه پيوستند و تا مراحل بالاي هنري پيش رفته و انشاءالله خواهند رفت. نمايشگاه حاضر، آثار آن دسته از دوستاني است كه در سالهاي اخيردر خدمت شان بوده ام و دسترسي به آثارشان ميسر شد. گفتني است در اين نمايشگاه آثار خوشنويسي هنرمنداني چون مهران روحاني، عباس نوري، غلامرضا سپهري، محسن دايي نبي و علي آقا حسيني به نمايش درآمده است.