Hamshahri corpus document

DOC ID : H-761018-37050S1

Date of Document: 1998-01-08

باستانشناسان در تكاپوي معماري نخستين هگمتانه شهر باستاني هگمتانه رخ مي گشايد (بخش پاياني ) براساس يافته هاي پژوهشي عمده ترين اقدامات حفاري درهگمتانه توسط يك هيات فرانسوي به سرپرستي آقاي فرسه انجام گرفته كه در سال 1913 ميلادي از سوي موزه لوور ماموريت حفاري وكاوش در اين تپه را داشت. وي مجوز لازم را از دولت وقت گرفته بود و حدود نيم هكتار از بخش مركزي و خطالراس تپه را مورد حفاري قرار داد اما متاسفانه به علت بي لياقتي حاكمان ومسئولان وقت اين هيات هيچ گزارشي از اقدامات و اكتشافات احتمالي خود را به دولت ايران نداد و ما نيز هيچ اطلاعي از اين حفاري نداريم. بعد از فوسه، دمورگان اقدام به گمانه زني در هگمتانه كرد و اينگونه كه از قرائن پيداست وي نيز نتوانست ظاهرا اسناد واشياء ارزشمندي بدست آورد و تنها دستاورد ايشان تعدادي مهرهاي استوانه اي ومجسمه هاي كوچك برنزي مربوط به ادوار مختلف تاريخي منجلمه سلسله هاي بعد از اسلام بود. تا هيچگونه 1352سال اقدامي در اين تپه انجام نشد تا اينكه دولت وقت و مسئولان باستانشناسي به اين صرافت افتادند كه با خريد خانه ها، مغازه و مستغلات پيرامون تپه فضا را از دستبردمصون ساخته و آماده كاوش نمايند تا اينكه سرانجام يك هيات باستانشناسي بين المللي مركب از باستانشناسان امريكايي - انگليسي - آلماني و فرانسوي در تپه مستقر شدند ومقدمات كار فراهم شده بود كه خوشبختانه انقلاب اسلامي به وقوع پيوست و اعضاي اين هيات نيز ايران را ترك گفتند وقرار شد ادامه كار توسطباستان شناسان ايراني انجام پذيرد. با اين حال تا كه 1361سال مسئولان جمهوري اسلامي درگير مسائل اصلي و اصولي كشوربودند هيچ اقدامي در اين تپه انجام نپذيرفت و در اين سال سازمان ميراث فرهنگي تصميم گرفت كه با پاكسازي تپه و تمهيد مقدمات كاوش هاي باستانشناسي از سر گرفته شود. در طول 1362 تا 1376 ضايعات موجود پاكسازي شد. موزه موقت روي تپه احداث گرديد و تمامي اشياء بدست آمده در اين موزه به معرض تماشا و بازديد عموم گذاشته شد. در كنار اين اقدامات حصاركشي پيرامون تپه نيز به پايان رسيد و با استقرارگروههاي نگهباني رفت وآمد افرادمعمولي بر روي تپه تحت اشراف و كنترل درامد و دركناره موزه آزمايشگاه و عكاسخانه موزه راه اندازي شد. در جريان حفاري هاي اخير ابتدا آثار يك معبر و تعدادي ديوار در اطراف آن در عمق 2 متري نمايان شد كه گاه تا عمق 5 متري را دربرمي گرفت. كشف اين آثار اين اميدواري را ايجادكرد كه ادامه حفاري مي تواند آثار و فضاي معماري اوليه را نمايان سازد. به همين جهت تمركز اصلي كار به اين محور اختصاص يافت و آثار مكشوفه موجب شگفتي هيات گرديد. وي گفت فضاي موجود داراي دومعبر بود كه در فاصله 35 متري هم درجهت شمال شرقي به جنوب شرقي ساخته شده بود كه دقيقا /3 5داراي متر عرض بود. فونداسيون ديوارها آجر وخودديوارها از مخلوطي از آجرو خشت خام ساخته شده درحد است فاصل اين دو معبر خانه هايي كه پشت به هم دارند استقراريافته اند كه ابعاد همگي /175/17 5xاين خانه متر است. از معابر راهي به مدخل خانه هاست و قرينه سازي اين بناها به گونه ايست كه ورودي ها به هيچوجه مقابل يكديگر قرار ندارند و هنگام بازشدن درها حياط بناي مقابل از ديد مصون بوده است. در داخل اين خانه ها 3 رديف فضاي معماري مشاهده مي شود. به اين ترتيب كه پس از ورودي بايد از يك معبر باريك داخل اطاقي شد و از آنجا وارد يك حياط مستطيل شكل كه گرديد در اطراف آن 6 اطاق نيز در هر طرف 3 اطاق ساخته شده است. آثار غني معماري در تپه هگمتانه نشان مي دهد كه يك شهر باستاني با يك حصار ضخيم به قطر 9 متر و ارتفاع تقريبي 10 متر بابرج هاي بلند جمعيت انبوهي رادر درون خود جاي داده بود. آثاربدست آمده نشانگر آن است. با اين وجود هنوز معلوم نيست كه كجاي اين شهر مقر حكومتي بوده و آيا دراين خانه ها قشر خاصي از وابستگان حكومت ساكن بوده اند يا افرادعادي در آن اقامت داشتند. به هر صورت ادامه حفاري ها زواياي تاريك و حلقه هاي گمشده تاريخ اين سرزمين كهن را روشن خواهد كرد. آنچه كه مسلم است از آثاربدست آمده، بخصوص تعدادي ته ستون سنگي مربوط به دوره هخامنشيان كه بصورت غيرعلمي بدست آمده با خط ميخي مربوطبه اردشير سوم پادشاه هخامنشي بوده است. وجود اين اشياء نشانگر سكونت هخامنشيان دراين منطقه است. از طرفي وجودكتيبه 2 گنجنامه دردامنه الوندبيانگر توجه هخامنشيان به اين منطقه مي باشد. همه اينها دال بر اين است كه حداقل در دوره هخامنشي پادشاهان اين سلسله در اين شهر حضور داشتند واگر موسس اوليه اين شهر هم نباشند در دوره خودشان كاخهايي براي خود ساخته اند و در همدان سكونت داشته اند. گزارش از: مريم ياري خبرنگار همشهري در همدان