Hamshahri corpus document

DOC ID : H-761015-36788S1

Date of Document: 1998-01-05

چشم انداز زمينه دستيابي به درست ترين پاسخ ها سالها پيش حكيمي از شرق در باب اينكه چگونه فرزانگي مي تواند در جامعه اي ببالد، گفته بود: اگر مي خواهيد بدانيد كيست كه درست ترين پاسخ را مي گويد، به دنبال فردي بگرديدكه هميشه فرصت پرسيدن داشته است. اين سخن، به ظاهر امري بديهي را بازگو مي كند، اما اينكه خاستگاه دانستن، پرسيدن تاكيد است، مي كند بر نكته اي دقيق، كه نه همانقدر بديهي، اما به همان پايه اساسي است: يك جامعه پوياو بالنده تنها در صورتي شكل مي گيرد كه در آن، زمينه گفتمان فراهم آيد و افراد آن امكان اظهارنظر داشته باشند. در خبرها آمده بود در يكي از كشورهاي همسايه براي راه اندازي يك معدن طلا از ساكنان 9 روستاي پيرامون آن همه پرسي به عمل آمده است. در اين همه پرسي، با اشاره به مزاياي اقتصادي بهره برداري از معدن، همچون گسترش فرصت هاي اشتغال و ايجاد راه و... پيامدهاي، زيست محيطي ناشي از راه اندازي آن نيز به تفصيل توضيح داده شده و از روستاييان خواسته شده است اعلام كنند مزاياي اقتصادي معدن را به بهاي چه مقدار دگرگوني در چشم انداز طبيعي زادوبوم خود مي پذيرند، و با توجه به معضلات پيش بيني شده، آيا با راه اندازي اين معدن موافق هستند، يا؟ خير اينكه حتي استخراج طلا منوط به كسب نظر از مردم شده است، ريشه در يك واقعيت گريزناپذير دارد: در نهايت مردم هستند كه با واكنش خود در مقابل طرح ها، آراء و نظريات گوناگون سياسي، اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي، چشم انداز پيرامون خود را - هم در ابعاد انساني و هم در ابعاد طبيعي - شكل مي دهند و اگر مشاركت و همراهي آنها براي تدوين و اجراي اين طرح ها جلب نشود، سرانجام آنچنان خواهد شد كه سنگ روي سنگ بند نشود و هيچكس را سوداي سر نهادن به حتي سنجيده ترين آراء فرزانگان نباشد. به ويژه در زمينه فرهنگ حفاظت محيط زيست، فراهم آوردن زمينه يك دموكراسي فعال، نمايه اي بارزتر دارد: حفظ محيط زيست به عنوان يك رفتار جمعي و نوعي رويه اخلاقي فراتر از انگيزش هاي فردي، تنها با ترغيب مردم به دريافتن تاثيري كه بر محيط اطراف خود دارند، امكان مي پذيرد، و اين ميسر نمي شود، مگر آنكه همگان احساس كنند در تصميم گيري براي مسائل زادبوم خود به گونه اي واقعي و ملموس سهيم هستند. در اين باره، بسياري احتجاجات ديگر را نيز مي توان بر شمرد، اما شايد اشاره به يك مثال بسنده باشد: پنج سال پيش در پي اعتراض كارشناسان محيط زيست به راه اندازي معدن طلاي موته، كه مدعي شدند با آغاز به كار اين معدن در بزرگترين زيستگاه آهوان ايران نه از تاك نشان خواهد ماند و نه از تاك نشان، مزاياي راه اندازي معدن را برشمرده و گفته بودند سود ناشي از استخراج سالانه بيش از 700 كيلو افزون تر طلا از زيان هاي زيست محيطي آن است. اما در همه اين سالهاآمارهاي اعلام شده بيانگر آن بودكه طلاي استخراج شده از اين معدن بسيار كمتر از مقدار پيش بيني شده و حدود يك سوم آن است. اينكه در آن پيش بيني چقدر صداقت وجود داشته است، نكته ديگري است، اما آيا اين زمينه وجود دارد كه مردم از مسئولان بخواهند بازدهي معدن را بر مبناي واقعيات موجود بازنگري كرده و در اين باره گزارش روز آمد ارائه؟ كنند آيا خواهيم دانست از پس اين چند سال بر سر محيطزيست موته چه رفته؟ است ديگر بار به نكته اول بازمي گرديم كه: رفتارهاي جمعي مطلوب تنها در زمينه يك مشاركت فعال اجتماعي حاصل مي شود و اين تنها در صورتي امكان پذير است كه افراد خود را نه در حاشيه گفتمان ها، و بلكه در متن آن بدانند. ناصر كرمي