Hamshahri corpus document

DOC ID : H-761015-36769S1

Date of Document: 1998-01-05

ارزشهاي انساني و اعلاميه جهاني حقوق بشر سخنراني كوفي عنان دبيركل سازمان ملل متحد در دانشگاه تهران اشاره: همزمان با برگزاري هشتمين كنفرانس سران كشورهاي اسلامي، كوفي عنان، دبير كل سازمان ملل متحد نيز جهت شركت در اين اجلاس به ايران آمد. در طول اقامت ايشان در ايران وي، به دعوت دانشگاه تهران، سخنراني اي در تاريخ نوزدهم آذر در اين دانشگاه ايراد كرد كه عصاره آن بيان اهميت اعلاميه حقوق بشر در دنياي كنوني رويكرد است اصلي اين سخنان شان انسان و لوازم آن چون آزادي و عدالت است. همچنانكه كوفي عنان خود نيز اشاره مي كند اين ارزشها در همه فرهنگها وجود دارد و زاده جوامع غربي نيست. گرچه همين نكته براي بسياري از پژوهشگران و سران تعداد كثيري از كشورهاي جهان عاملي است كه مي تواند اعلاميه حقوق بشر را به نقد بكشاند. زمان تدوين اعلاميه حقوق بشر كه چندين دهه از آن مي گذرد و نيز تنوع فرهنگها موجب مي شود تا اصلاح اين اعلاميه خواهان بسياري درسطوح مختلف رهبران جوامع و محققان عرصه هاي فرهنگي، اجتماعي، سياسي داشته باشد. همچنين سوء استفاده از اين اعلاميه توسطقدرت ها نيز باعث دلزدگي مردم نقاط مختلف دنيا از اين شعارها شده است. كوفي عنان با بياني لطيف به حقوق انساني مي پردازد. توجه ايشان به گفته اي از حضرت علي (ع ) در باره حقوق انساني حائز اهميت است. بايد گفت اسلام بيش از هر مكتب و اعلاميه اي به گونه اي عميق بر ارزش هاي انساني تاكيد دارد كه قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران نيز گواه اين مدعاست. مبارزه با تفتيش حق عقايد، آزادي بيان، اجراي عدالت به عنوان وظيفه حكومت و.. نشان از آن دارد كه قانون اساسي حافظ همه ارزش هايي است كه انسان و جامعه انساني را به سوي تعالي رهنمون مي سازد و از اين ديدگاه مي توان به نقد عميق تر اعلاميه حقوق بشر پرداخت. سرويس مقالات عالي جنابان خانمها و آقايان دانشجويان و دوستان براي اينجانب باعث خوشوقتي فراوان است كه امروز در اين دانشگاه معتبر، در قلب سرزمين بزرگ و باستاني شما برايتان سخنراني مي كنم. همواره مشتاق بودم تا ديداري از ايران داشته باشم و از استقبال گرمي كه از اينجانب به عمل آمد، سپاسگزارم. ايران دوران نويدبخش و پرتحولي را پشت سر مي گذارد. ديدگان جهانيان به سوي شما است. شما با بصيرت، غرور و رافت در حال نوسازي كشورتان هستيد. به خاطر موفقيتتان به شما تبريك مي گويم. در روزي با شما سخن مي گويم كه جهانيان آن را گرامي مي دارند100 دسامبر مصادف با آغاز پنجاهمين سالگرد اعلاميه جهاني حقوق بشر است بنابر اين باعث خرسندي است تا امروز با شما و از طريق شما با ساير جهانيان سخن بگويم. شما دانشجويان و رهبران آينده، در ايران و در ميان هر ملت، نگهبانان حقوق بشر سرنوشت هستيد و آينده اين حقوق در دستان شماست. امروز، در هر نقطه از جهان، مردان، زنان و كودكان با هر دين و زباني با هر رنگ و عقيده اي گرد هم مي آيند تا حقوق مشترك بشريمان را گرامي بداريم. آنها با آگاهي از اينكه حقوق بشر بنيان هستي و همزيستي بشراست و آنكه حقوق بشر جهاني، غير قابل تقسيم و وابسته به يكديگر است و آنكه حقوق بشر در مركز ثقل تمام آمال ملل متحدبراي دستيابي به صلح و توسعه است، گردهم مي آيند. حقوق بشر آن چيزي است كه از ما انسان مي سازد. حقوق بشر اصولي است كه براساس آن خانه اي مقدس براي شان انساني بنا مي نهيم. ماده اول از اعلاميه جهاني حقوق بشر مي گويد كه: تمام افراد بشر آزاد به دنيا مي آيند و از لحاظ حيثيت و حقوق با هم برابرند. همه داراي عقل و وجدان هستند و نسبت به يكديگر با روح برادري رفتار مي كنند. حقوق بشر آن چيزي است كه عقل و وجدان برآن حكم مي كند. حقوق بشر جزيي از ما است و ما جزيي از حقوق بشر. حقوق بشر حقوقي است كه هر شخص به عنوان يك انسان از آن برخوردار ما است همگي بشر هستيم و همگي استحقاق برخورداري از حقوق بشر را داراهستيم. انسان و حقوق بشر لازم و ملزوم يكديگرند و يكي بدون ديگري مصداق نخواهد داشت. چه كسي مي تواند منكر اين باشد كه همگي ما در وحشت از خشونت سهيم ؟ هستيم چه كسي مي تواند انكار كند كه همگي ما خواستار زندگي فارغ از ترس و شكنجه و تبعيض؟ هستيم چه كسي مي تواند منكر اين امر باشد كه همگي ما خواستار آزادي بيان هستيم و مايليم كه بتوانيم اهداف خود را در زندگي دنبال؟ كنيم هيچوقت شنيده ايد كه صدايي آزاد خواستار خاتمه آزادي كجا؟ باشد شنيده اي كه برده اي براي برده بودن بحث؟ نمايد هيچوقت شنيده ايد كه يك قرباني شكنجه، شيوه هايي را كه شكنجه گر به كارمي برد تاييد ؟ نمايد كجا شنيده ايد كه فردي بردبار در پي نابردباري و تعصب؟ باشد فقدان بردباري و حقوق بشر نه تنها نفي شان انسان است بلكه ريشه رنج و تنفري است كه منجر به رشدخشونت سياسي مي شود و مانعي براي توسعه اقتصادي است. اگرتاريخ خونين اين قرن درسي به ما داده باشد، همين است. وقتي ازحق حيات، توسعه يا اختلاف عقيده و گوناگوني صحبت مي كنيم مقصودمان بردباري است. ارتقاء و حمايت و گرامي داشتن بردباري ضامن تمام آزادي ها است. بدون آن نمي توانيم نسبت به هيچ چيزاطمينان داشته باشيم. به گفته يك خردمند، ايمان، جلب احترام مي كند و تعصب به تنفر دامن مي زند. حقوق بشر تجلي سنتهاي بردباري در تمام فرهنگهايي است كه اساس صلح و پيشرفت اگر هستند حقوق بشر به طور صحيحي درك شود و به طور منصفانه تفسير گردد براي هيچ فرهنگي بيگانه نبوده و براي تمام ملل آشنا خواهد بود. اين جهان شمول بودن حقوق بشر است كه به آن اقتدار مي دهد و آن را توانا مي سازد تا از هر مرزي بگذرد، از هر مانعي عبور كند و هر نيروي قهريه اي را ناديده انگارد. حقوق بشر جهاني است نه فقط به دليل اينكه ريشه آن در همه فرهنگها و سنتها نهفته است بلكه جهان شمول بودن امروزي حقوق بشر را بايد در تاييد آن توسط 185 كشور عضو ملل متحد جستجو اعلاميه نمود جهاني حقوق بشر حاصل مباحثات گروههايي خاص از دانش پژوهان است كه اكثريت آنها از مغرب زمين نبودند. آنان در ايفاي اين مسئوليت تاريخي خاطرات جنگ جهاني اخير و تعاليم ديرين را درباره صلح جهاني مدنظر قرار دادند. اصولي كه در اعلاميه جهاني حقوق بشر گرامي داشته شده عميقا در تاريخ بشريت ريشه دارد. آنها را مي توان در آموخته هاي تمامي سنتهاي فرهنگي و مذهبي عظيم جهان يافت. امام علي (ع ) به حاكم مصر دستور داد تا با شفقت و بردباري نسبت به مردم رفتار نمايد: بگذار تا نزديكترين گنج ها به تو گنج عمل صالح باشد، قلبخود را از شفقت و عشق و مهرباني نسبت به مردم خود لبريزبنما. با آنها مانند حيواني حريص كه به طعمه اي آسان دست يافته است رفتار نكن چرا كه آنها يا برادران ديني تو هستند يادر خلقت با تو برابرند. سعدي شاعر فارسي زبان عظيم شان قرن سيزدهم هم قطعه شعري در توصيف بردباري و تساوي ميان تمام افراد و ملتها سروده است: بني آدم اعضاي يكديگرند كه در آفرينش زيك گوهرند چو عضوي به درد آورد روزگار دگر عضوها را نماند قرار تو كز محنت ديگران بي غمي نشايد كه نامت نهند آدمي تقريبا دو هزار سال قبل كنفسيوس درباره شان اشخاص و بردباري دولت نسبت به آزادي بيان تمام شهروندان گفته است: زماني كه شيوه اي نيكو در كشور شايع گرديد، با جسارت صحبت كنيد و با جسارت عمل كنيد. و هرگاه اين دولت اين طريق را رهاكرد، با جسارت عمل كنيد و با نرمي سخن بگوييد. بالاخره در زماني نه چندان دور، توماس جفرسون حقوق بشر رابه عنوان حقوقي عام كه ناظر برآزادي و حيثيت انسان است دراعلاميه استقلال آمريكا به سال 1776 درج نمود. وي چنين نوشت: ما اين حقايق را مسلم مي دانيم كه تمام مردم به طور مساوي خلق شده اند و خالق ايشان حقوق انكارناپذيري را برايشان قائل شده، كه از جمله حق حيات، آزادي و شادكامي است. من اين مثالها را از تمامي ادوار و سرزمينهاي دور برشمردم زيراآنها حكايت از حقيقتي پايدار و عميقا الهام بخش درباره وضعيت حقوق بشر دارند. بردباري و شفقت همواره در تمامي فرهنگها آرماني براي قوانين و رفتار بشر بوده است. امروز مااين ارزشها را حقوق بشر مي ناميم. افزايش حمايت از اعلاميه جهاني حقوق بشر طي پنجاه سال گذشته به آن حيات نوين بخشيده و باعث تاييد جهان شمولي آن شده است. اصولي اساسي اعلاميه در قوانين ملي كشورها با كليه سنتها ادغام شده است. هيچگونه نمونه واحدي براي دموكراسي يا حقوق بشر و يا نماد فرهنگي براي همه جهان وجود ندارد. اما براي همه جهان بايد دموكراسي، حقوق بشر و برخورداري از آزادي فرهنگي وجود داشته باشد. استعداد بشر ضامن خواهد بود تا هر جامعه در چهارچوب سنتها و تاريخ خود اين ارزشها را گرامي داشته و ترويج نمايد. من از اين امر مطمئن هستم. به اين دليل است كه من در آفريقا از حقوق بشر به عنوان حقوق آفريقايي سخن مي گويم يعني حقوقي كه معني آن را در زبان مردمي كه حقوق بشر از آنها حمايت مي كند بايد يافت. اين امر به من اعتماد به نفس مي بخشد كه روزي حقوق بشر در همه جا فراگير خواهدشد. اعلاميه جهاني حقوق بشر دور از تاكيد بر يكساني، شرطي اساسي براي تنوعي جهاني است. و اين امر حاكي از اقتدار عظيم و ارزش ابدي آن است. اعلاميه جهاني حقوق بشر تنوع و كثرت گرايي جهاني را گرامي مي دارد و آن را به روشني مطرح اين مي سازد اعلاميه استانداردي براي عصري است كه در پيش رو داريم، دوراني كه در آن ارتباطات و همكاري بين كشورها و ملتها، موفقيت و بقاء آنها را تضمين خواهد كرد. مبارزه براي حقوق بشر هميشه و در همه جا، مبارزه عليه انواع ظلم و بي عدالتي بوده است: مبارزه عليه بردگي، عليه عليه استعمار، جدايي نژادي. امروزه حقوق بشر چيزي كمتر و متفاوت بااين امر نيست. تاريخ حقوق بشر تاريخ سازمان ملل است. اصول و مقررات اعلاميه جهاني حقوق بشر هدايت كننده و آگاهي بخش هرعمل ملل متحد است. حقوق بشر به ما الهام مي بخشد تا اقدامات گسترده تري براي افراد بيشتري انجام حقوق دهيم بشر به ما جرات مي دهد تا باور كنيم كه آرمان ما حق است و سرانجام آن معياري براي ارزيابي انسان. اولين كنفرانس جهاني حقوق بشر سازمان ملل 30 سال پيش درهمين شهر تهران برگزار گرديد. كنفرانس مزبور به اصول اساسي اعلاميه جهاني حقوق بشر صحه گذاشت و دستور كاري را كه ما امروزه طالب دستيابي به آن هستيم تنظيم نمود. اين اعلاميه خواستار محو كليه اشكال تبعيض عليه زنان شد و تجزيه ناپذيري تمام حقوق بشر و آزادي هاي اساسي را مورد تاكيدقرار داد. اعلاميه مزبور مصرا اعلام داشت كه بدون برخورداري ازحقوق اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي، تحقق كامل حقوق مدني و سياسي امكان پذير نخواهد بود. فعاليتهاي سازمان ملل در زمينه صلح و توسعه به طور فزاينده اي حقوق بشر را در راس امور قرار داده است. اين فعاليتها كليه موارد حقوق بشر از حقوق مدني و سياسي گرفته تا حقوق اجتماعي و اقتصادي را در برمي گيرد. حق توسعه حقي جهاني و انكارناپذير است و از ساير حقوق جدانشدني. اين حق در واقع ميزاني براي احترام نسبت به ساير موارد حقوق بشر است. كسي نمي تواند در امر حقوق بشر براي خود حق انتخاب قايل شود به اين ترتيب كه برخي را ناديده انگارد و برپاره اي ديگر فقط اصرارورزد در شرايطي كه حقوق مزبور به طور مساوي به مورد اجراگذارده شوند، مي توان آنها را حقوقي قلمداد نمود كه به طور جهاني مورد قبول قرار گرفته باشند. اين حقوق را نمي توان به طور منتخبيا بگونه اي نسبي به اجرا گذارد يا از آنها به عنوان سلاحي براي تنبيه ديگران استفاده نمود. خلوص اين حقوق، اقتدار ابدي آنهااست. اگر آن طور كه برخي افراد مي گويند، قرن حاضر وحشتناك ترين قرن در تاريخ بشر بوده است، اين قرن همچنين بيشترين اميدها رادربرداشته است. در حالي وارد هزاره جديد مي شويم، كه درباره حيثيت ذاتي هر انسان شك و ترديد وجود ندارد. ما امروز سالگرد بزرگداشت اين حيثيت انساني را گرامي مي داريم. ما پيروزي بردباري، تنوع و كثرت گرايي را ارج مي نهيم. اعلاميه جهاني حقوق بشر سدي جهاني عليه تمام نظام ها و عقايدي است كه انسانيت و وجه تمايز انسان را سركوب مي سازد. تنوع گرايي كمتر از حيثيت انساني نيست و لازمه شرايط بشري است. خانمها و آقايان! دوستان جوانم، در اين سالن و در سراسر جهان آرمانهاي حقوق بشر آمال و اميدهاي بشريت است. آرمان گرايي شما الهام بخش ايمان شما در آينده مشتركمان و عزم شما براي آينده اي عادلانه تر و شفقت آميزتر نسبت به گذشته است. شما بايداكنون براي هميشه اين حقوق را درك كنيد، حقوق بشر حقوق شماست، آنها را به دست آوريد. از آن دفاع نماييد و آن راترويج كنيد. آن را درك نماييد و بر آن تاكيد ورزيد و آن را تقويت و تحكيم كنيد. حقوق بشر انعكاسي واقعي از والاترين آمال و بهترين چيزي است كه در وجود ما نهفته به است آن حيات ببخشيد. متشكرم.