Hamshahri corpus document

DOC ID : H-761015-36719S1

Date of Document: 1998-01-05

دارايي ما، فرهنگ و كتاب است گفتگو با خانم سميره عاصي دبيركل فدراسيون ناشران عرب ما در لبنان 650 موسسه نشر داريم مهمترين بيماري نشر، اوضاع خرابي است كه چهار سال است دست به گريبانش هستيم انتشارات معروف هاشيت فرانسه كتابهايش راطي جنگ داخلي در لبنان چاپ مي كرد اين مثل معروفي است كه مي گويد: مصر مي نويسد، لبنان چاپ مي كند و عراق مي خواند اشاره: سميره عاصي چهار سالي است كه رياست اتحاديه ناشران لبنان را به عهده دارد. از دو سال پيش تاكنون نيز مسووليت دبيركلي فدراسيون ناشران عربو در عين حال مديريت موسسه نشراندلس را بر دوش مي كشد. اين موسسه، پنجاه سال پيش توسط پدرش تاسيس شد. سميره عاصي فعاليت ها و دل مشغولي هاي فرهنگي فراوان دارد كه اغلب آنها در كار نشر وي متبلور است. اينها باعث مي شود تا عاصي در عمق بحران نشر و توزيع كتاب در جهان عرب قرار سميره گيرد عاصي به وضع كنوني نشر و آينده آن چگونه؟ مي نگرد نگراني ها، دلواپسي ها و انگيزه ها و ديدگاه هايش ؟ چيست گفتگوي زير پيرامون همين موضوع هاست. به نظر شما مهمترين بيماري هاي نشر امروز عرب؟ چيست شايد مهمترين بيماري هاي نشر در اوضاع خرابي متجلي مي شود كه چهار سال است دست به گريبانش منظور هستيم من، كاهش كيفيت محتواي كتابهاست كه مي توان آنها را كتابهاي سريع و كنسرو شده توصيف كرد. متاسفانه اين همان چيزي است كه اكنون به عنوان يك ابداع واقعي رايج شده است. عناوين فراوان و پرطمطراق كه در وراي خود مضامين ضعيفي را پنهان مي كنند و هدف اساسي شان سود مادي است. در واقع اگر ناشر همانند مولف به خودسانسوري دست نزند هيچ كس نمي تواند آنها را به خاطر كوتاهي در انتخاب مضامين محكوم كند. هركس قانونا حق دارد واژه ها و متون خاص خود را برگزيند اما آن چه را كه ما مي توانيم انجام دهيم، درخواست از ناشر و نويسنده براي گزينش مطالب بهتر براي خواننده است. نيز از دولت ها مي خواهيم كه مميزي را نه بر انديشه بلكه بر كتابهايي اعمال كنند كه نسل ها را مسموم مي كنند همانند كتابهاي سحر و جادو و در چه ماهي به دنيا آمده ايد و نظاير آن امروزه نزد خرد و كلان مي بينيم. چالش ها، رايانه و راهزني رايانه برخي، را به تجاوز به قدرت و شان كتابمتهم؟ مي كنند رايانه بر روي كتاب تاثير نگذاشته بلكه شرايطموجود باعث شده است تا ضربه هاي پياپي را دريافت كنيم. اين نيز ناشي از وضع سياسي خاصي است كه به نوبه خود بر وضع اقتصادي و واردات كتاب بازتاب مي يابد. بايد به ضربه اي توجه كنيم كه نشر كتاب به علت بسته شدن بازارهاي كشورهاي عربي به روي كتاب با آن روبه رو گرديد. بازار عراق اكنون بسته است در صورتي كه قبلا سالي سه تا چهار بار به آنجا مي رفتيم و نمايشگاه مي گذاشتيم تا نيازهاي خواننده عراقي را برآورده سازيم. بازار الجزاير و ليبي را هم از دست داديم كه به شكل منفي بر بازارهاي خليج منعكس گشت. برخي از موسسه هاي نشر هر روز يك كتاب منتشر مي كردند در حالي كه اكنون از چاپ يك كتاب در ماه هم ناتوانند زيرا مي ترسند در انبارها روي دستشان بماند. نشر به طور كلي با بحران سختي روبه روست كه شاخه شاخه شده و تاليف و توزيع و صادرات را نيز در برگرفته است. گرچه ما در عصراينترنت به سرمي بريم اما سانسورچيان، موانع ميان كشورها را نفوذناپذير ساخته اند. آنان، گاهي كتابها را در كشورهاي خود فراموش مي كنند و فرصت توزيع آن را از ما مي گيرند يا جمله اي يا پاراگرافي را در اينجا يا آنجاي كتاب زير سوال مي برند يا با آن مخالفت برخي مي كنند از كشورها اين مساله را حل كرده اند و بقيه نيز همچنان به همان حالت سابق مانده اند. لبنان سال هاست كه به راهزني و ناديده گرفتن حقوق مالكيت فكري متهم مي شود، اين اتهام ها تا چه حد صحت؟ دارد داستان، به برادران مصري مربوط مي شود. امريكايي هايك شكايت قضايي عليه آنها عرضه كرده اند كه شامل صفحه هاي موسيقي و همانند آن است. اما كساني هستندكه اين تهمت را به لبنان مي چسبانند. آري برخي از تقلبها طي جنگ طولاني داخلي در لبنان رخ داد اما اگر از ميان 650 ناشر موجود در لبنان دو يا سه ناشر تقلب كردند آيا اين معنايش آن است كه همه ناشران؟ راهزنند بايد بگويم كه چاپ بي اجازه كتاب در لبنان به سودبرادران مصري و براي خود آنان انجام مي گيرد. برادران مصري مساله اي را پيش كشيدند و ما به آنان پيشنهاد كرديم يك شكوائيه قضايي عرضه كنند و ما هم از آنان پشتيباني خواهيم كرد، يا اين كه پيگيري وحل مساله را به ما واگذار كنند. هم اينك اقدام هاي لازم در مورد سه تن از متقلبان انجام شده و به كيفر رسيده اند. دادگستري لبنان به شكل بسيار خوبي با ما همكاري كرد و چندين انبار مصادره شد و با حضور كميته اي از وزارت اقتصاد به آتش كشيده شد. بيروت هميشه پايتخت نشر جهان عرب بود. به نظر شما چه عواملي باعث شد تا پايتخت لبنان، سختي ها و فاجعه هاي خود را پشت سر بگذارد و بتواند طي جنگ داخلي به پايتخت درجه اول چاپ كتاب به زبان فرانسوي تبديل ؟ شود در بيروت، مواد اوليه، عوامل فني و تكنيكي و نيروي انساني وجود دارد. نيز ملت لبنان طي دوران جنگ ثابت كرد كه بر ويرانه ها زاري نمي كند و اراده اي پولادين دارد. طي جنگ داخلي، ما، در چاپخانه هامان را مي بستيم تا در زير زمين ها به كار خود ادامه دهيم. انتشارات مشهورهاشيت فرانسه كتابهايش را طي جنگ داخلي در لبنان چاپ مي كرد و هم اكنون نيز اين كار را مي كند. اين جمله، هميشه ورد زبانمان بود كه مي گفتيم: مصر مي نويسد، لبنان چاپ و توزيع مي كند و عراق مي خواند. بيروت همچنان اين نقش خود را حفظكرده است و ما اين را در همه نمايشگاههاي عربي مي بينيم كه در آن مشاركت لبنان از يك سوم كل غرفه ها بيشتر است. در مصر 150 موسسه نشر هست امادر مقابل در لبنان 650 موسسه نشر داريم. لذا ماوقتي از نقش بيروت در نشر صحبت مي كنيم، واقعيت موجود را توصيف مي كنيم و نبايد متهم به غرور و خودنمايي شويم. امروزه كدام كشور عرب بيشترين مصرف كتاب؟ رادارد اكنون سخن گفتن از پايتخت عربي كه خوانندگانش قابل اعتماد باشند مشكل است. بازار كتاب روبه بدتر شدن است و توجه كنوني ما به سوي مناطق جديدي از جهان همانند شرق آسياست كه در آنجا خوانندگان كتابهاي عربي وجود دارند و دسترسي به آنان براي ما اهميت دارد. اندلس... بيروت شما مدير انتشارات اندلس هستيد كه امسال شاهد گراميداشت پنجاهمين سالگرد تولدش، بوديم. به نظر شما مهمترين مراحلي را كه روند نشر عربي طي پنجاه سال گذشته پشت سرگذاشته؟ چيست نشر، حرفه جذابي است. به ميزاني كه به آن از بدهي، آن مي گيري و همواره به چيزهاي جديد و ابتكاري و عناوين خلاق و مضامين هنري نياز دارد. ما، به رغم همه بحران هايي كه با آن روبه رو هستيم نمي توانيم در نشر راتخته كنيم گرچه ممكن است آن را كاهش دهيم. دولت هاي اروپايي و امريكايي كتاب خوب را تشويق مي كنند و نسخه هايي از آن را براي سازمان ها و كتابخانه هايشان مي خرند. اما در كشورما، مسووليت تنهابر گرده ناشر است كه بايد در هر گام خود با احتياطعمل كند وگرنه در گردابي خواهد افتاد كه عاقبت خوشي ندارد. اتحاديه ناشران لبنان يك نمايشگاه سالانه كتاب در بيروت برگزار مي كند كه از چهار سال پيش تاكنون با مهمترين نمايشگاه هاي عربي هماوردي مي كند. از جمله اينها نمايشگاهي است كه از چهل سال پيش تا به حال توسط كلوپ فرهنگي عرب برگزار مي شود. آماج عمده اين نمايشگاه جديد ؟ چيست ما به قصد هماوردي اين كار را نكرديم بلكه به منظور فعال كردن خود ناشران به اين كار دست زديم. از كلوپ فرهنگي عرب بايد به خاطر تلاشش سپاسگزارباشيم. البته نمايشگاه هايش، محلي و عربي بود تابين المللي و لذا نتوانست موسسه هاي نشر بين المللي را جذب ما كند در بيروت نه صنايعي داريم و نه ثروتي بلكه دارايي ما فرهنگ و كتاب است. موسسه هاي فرهنگي ما جنگ افزارهاي ما هستند كه با آنها مي جنگيم و جز آنها چيزي نداريم و به عنوان ناشر و با توجه به احساس مسووليت همه ساله يك نمايشگاه بين المللي برگزار مي كنيم زيرا به نظر ما، بيروت، سزاوار آن است كه هر روز يك نمايشگاه كتاب داشته باشد تا تبادل انديشه ها و ديدگاه ها انجام گيرد و مردم را جذب نمايد. ترجمه: واحد رسانه هاي خارجي