Hamshahri corpus document

DOC ID : H-761013-36577S1

Date of Document: 1998-01-03

يكجانشيني; تير خلاص عشاير كوچنده راهبردهاي مناسب براي ساماندهي زندگي عشاير كوچنده (بخش پاياني ) در منطقه چهارمحال و بختياري كه جمعيت عشاير كوچنده آن نسبت به ساير مناطق ايران قابل توجه است در حدوديك ششم از كل جمعيت كوچنده ايران راتشكيل مي دهد. باتوجه به اينكه مراتع قشلاقي طوايف بهداروند، كيارسي موري و... در قسمت شمال شرقي جلگه خوزستان قرار داشته و وسعت آن نيز بسياراست، تفرق عشاير كوچنده در فصل تابستان به حد چشمگيري مي رسد. درنتيجه جز در استقرارگاه هاي كمي كه خانوارهاي يك كربو مي توانند در مجاورت هم دهواره هايي تشكيل دهند، عموما بسيارپراكنده و دور از هم از علفزارهاي وسيع استفاده مي كنند. به همين جهت استقرار عشاير نمونه چهارمحال و بختياري را در منطقه گرمسيري توصيه نمي نمايد ولي در منطقه ميان بند و سردسيري باتوجه به امكانات آب و خاك و برخورداري از مراتع فصلي به شرط آنكه در نزديكي جاده ها و يا محورهاي ارتباطي باشد توصيه مي نمايد. چون در بخش مركزي و غربي اين استان خبري از راههاي ارتباطي نيست. بدين ترتيب كه در نواحي مساعد منطقه ميان بندمي توان كانون هاي نسبتا بزرگ را طوري انتخاب كرد كه بين 50 تا خانواررا 100 بتواند در خود پذيرا باشد. چون بخش ميان بند عشاير كوچنده بختياري عموما در پايكوه هايي واقع شده كه مشرف به جلگه خوزستان درنتيجه است، اكثر مناطق ميان بندي يا درمخرج رودهاي منطقه زاگرس مياني در خوزستان واقع شده اند و يا در دشتهاي نسبتا وسيع و آبدار قرار دارند كه مي تواندمحل مناسبي جهت پذيرش تعدادقابل توجهي از عشاير كوچنده باشد. بويژه كه پايكوههاي منطقه ميان بندچهارمحال و بختياري اكثرا داراي چشمه سارهاي نسبتا پرآبند و امكان توسعه مكاني استقرارگاهها و ياكانونهاي توسعه ميسر است و دراين صورت ضمن برخورداري از مراتع جلگه هاي خوزستان كه هم وسيع است و هم پرعلوفه و در سال هاي پرآبي هر هكتارآن مي تواند براي يك واحد دامي كافي باشد. در منطقه سردسيري هريك از نواحي، داراي امكانات و شرايط متفاوتي است كه درصورت وجود زمين هاي زراعي وسيع مي توان كانون هاي نسبتا بزرگ و درصورت عدم وجود زمين هاي كشاورزي كافي مي توان به ايجاد كانون هاي كوچك اقدام نمود. نظير دره بازفت كه در آن اقدام به ايجاد 9 كانون توسعه شده كه يكي از كانون ها نسبتا بزرگ و بقيه كانون هاكوچك يا نسبتا كوچك است (بين 25تا 50 خانواري ) ولي در منطقه بهداروندبابها در كريم آباد دولت آباد وخليل آباد... با اينكه وسعت اراضي وامكانات طبيعي مساعد به ايجاد كانون توسعه وسيع هست ولي به دليل عدم توافق هاي اجتماعي در استقرار يك كانون، به هيچ وجه ايجاد كانون توسعه بزرگ يا حتي متوسط هم توصيه نمي شود. چون اكثركربوها حاضر به سكونت دريك كانون توسعه مشترك با سايركربوها نيستند از اين جهت نمي توان آنها رابه اجبار در يك جا به دور هم جمع كرده و يا در استفاده از تاسيسات خدماتي و عام المنفعه آنها را در يك مكان شريك كرد. حتي دوري و نزديكي آنان به مناطق شهري و يا خدماتي نيز بايد مدنظر باشد، چون گاهي دوري به مناطق شهري و يا روستايي بزرگ نيز مانع از استقرار و يا ماندگاري اين دسته از كوچندگان در كانونهاي نوپا خواهدشد. مگر امكان ايجاد اشتغال و برخورداري از خدمات اوليه به آنها عرضه گردد. نكته اي كه بايد عنوان نمود اين است كه ايجاد اشتغال در اين گونه كانون هااز اهميت بالايي برخوردار است. وبايد قبل از ايجاد كانون هاي توسعه شرايط برخورداري از زمين كشاورزي واستفاده از پتانسيل هاي طبيعي وتكنولوژي و بالاخره خودكفايي توليدي مورد بررسي و مطالعه قرار گيرد و براي اسكان عشاير نيز در اين كانون ها بايدبه تدريج اقدام نمود كه جلوي هرگونه مشكلي، درحين وقوع آن گرفته شود. با ايجاد استقرارگاه هاي توسعه در منطقه سردسيري چهارمحال و بختياري و ايجاد كانونهاي توسعه عشايري و توام نمودن دامداري و كشاورزي مي توان ازيك اقتصاد چمنزاري هم برخوردار شد وبدين ترتيب زمينه را براي استفاده ازانواع مختلف رمه گرداني (ترانس هومانس ) فراهم آورد كه امروزه هنوزدر سرزمين هاي واجد مراتع طبيعي وجود دارد. اين گونه استقرارگاه ها وكانون هاي بزرگ توسعه عشايري مي توانددر آينده به صورت يك ايل شهر وكانون هاي نسبتا بزرگ به صورت يك ايل بخش و كانون هاي كوچك به شكل ايلده و كانون هاي خيلي كوچك در مناطق گرمسيري به صورت دهواره و در مناطق سردسيري به شكل مالواره عموميت يابد. نتيجه گيري: مناطق كوچندگي ايران و شرايط اجتماعي و اقتصادي عشاير كوچنده و سياست ساماندهي عشار كوچنده طوري است كه نمي توان براي تمام كوچندگان يك نوع اتخاذ تصميم كرد و يا يك نوع مشابه برنامه ريزي نمود بلكه بايد براي هريك از طوايف وتيره هاي كوچندگي باتوجه به توان هاي محيطي مناطق گرمسيري، ميان بند وسردسيري آنان و شرايط اجتماعي و فرهنگي و ميزان جمعيت هر يك در مناطق بايد منتخب، طوري ساماندهي كرد كه افزون برتوسعه دامداري و زراعت حتي الامكان به ترميم و اصلاح مراتع نيز پرداخت و بامتمركز كردن عشاير كوچنده در كانونهاي توسعه، از مراتع طبيعي نيز به شيوه رمه گرداني، اعم از اطراف ده، مراتع گرمسيري و سردسيري با حداقل فاصله استفاده كرد تا هم شيوه معيشت متحول شود و هم از مراتع طبيعي و خودجوش وخدادادي، حداكثر استفاده به عمل آيد. ونوع كانون ها هم بايد باتوجه به موقع ومكان طبيعي وسعت سرزمين، برخورداري ازمنابع آب و خاك و امكان بهره وري اززمينهاي زراعي و مراتع طبيعي انتخابشود و بنابر بيشي و كمي امكانات و شرايطاجتماعي و اقتصادي و قومي به تشكيل اجتماعاتي نظير ايلده، ايل بخش و ايل شهر اقدام نمود و از اقتصاد چمنزاري باتغيير شيوه معيشت و شيوه توليد منتهي بهره برداري را نمود و از اقتصادگندمزاري (عالمي ) نيز كمك گرفت. دكتر عباس بخشنده نصرت استادياردانشگاه تربيت معلم تهران منابع و ماخذ: - 1 مركز آمار ايران گزيده مطالب آماري سال سوم شماره 15 - 2 فروپاشي ساختمان ايلي (كهگيلويه و بويراحمد ) محمدرضا حسيني مقدمه كازروني، - 3 بخشنده نصرت عباس ضرورت سازماندهي استقرارگاههاي خدماتي عشايري. هشتمين كنگره جغرافيايي اصفهان 1371 - 4 طرح فقرزدايي سازمان برنامه و بودجه تيرماه 1375 - 5 بخشنده نصرت عباس سازماندهي چند سطحي راهي نو در ساماندهي زندگي عشاير كوچنده. فصلنامه عشايري. ذخاير شماره 19 انقلاب تابستان 1371 - 6 رئيس دانا فريبرز ارائه يك راهبرد در توسعه عشايري استراتژي توسعه زندگي عشاير سازمان امور عشايري ايران مجموعه مقالات 1370 - 7 دكتر عوض كوچكي امكانات و محدوديت هاي مرتع و تاثير آن بركوچ نشيني مجموعه مقالات 1370 - 8 مهدي حاجتي برنامه و توسعه گزينه تركيبي رمه گرداني و اسكان بهترين استراتژي توسعه زندگي عشاير دو 2 شماره 4 سال 1371 - 9 استراتژي توسعه زندگي عشاير سازمان برنامه و بودجه چهارمحال و بختياري 1369 - 10 علي قنبري عشاير و خودكفايي در گوشت قرمز فصلنامه عشايري ذخاير انقلاب شماره 11 تابستان 1369 - 11 طرح توسعه جامع مناطق عشايري در برنامه دوم خرداد 72 مديريت طرح و برنامه با همكاري معاونت اجرايي - 12 سيدرحيم مشيري جغرافياي كوچ نشيني (مباني و ايران ) سمت چاپ دوم 1373