Hamshahri corpus document

DOC ID : H-760325-21591S1

Date of Document: 1997-06-15

كارتونها خنده دار نيستند انيميشن با اينكه هنر محسوب مي شود در عين حال همواره تجارتي بزرگ نيز بوده است مسئولان واحدهاي انيميشن استوديوها به ندرت ارزش واقعي كارتونها را مي دانستند سال 1927 سال كشف صدا در سينما بود. هربازيگري كه مي توانست حرف بزند و هر نويسنده اي كه مي توانست حرف زدن را بنويسد، صدها هزار دلار ارزش داشت. اما مردي كه فيلمها را با به كار گرفتن يك موش سخنگو متحول كرد به سختي توانست هجده هزار دلار براي ساختن اولين تصاوير سخنگويش فراهم كند: والت ديزني و فيلمي با يك موش. براي اينكه فيلم قايق بخارويلي با صدا ساخته پت شود، پاورز اجازه داد كه ديزني از دستگاه ضبط صداي او استفاده كند و به همين دليل ديزني نيز موافقت كرد كه اجازه پخش كارتونهايش را به پاورز واگذار كند. ميكي موس به يك ستاره موفق تبديل شد اما پاورزبخش بسيار اندكي از سود را به ديزني داد. از اينجا بود كه ديزني ياد گرفت به هيچ كس اطمينان پاورز نكند به سراغ همكار انيماتور ديزني به نام يوب ايوركز رفت و تلاش كرد او را از ديزني جدا كند. ايوركز با همكاري پاورز كارتونهاي فيليپ قورباغه را ساخت و 20 درصد سهام ديزني را كه متعلق به خودش بود به قيمت 2920 دلار فروخت. امروزه آن سهام شايد بيش از نيم بيليون دلار ارزش داشته باشد. كارتونها در طول اين سالها به آثار پولسازي تبديل شده اند به شكلي كه حتي ايوركز يا ديزني هم تصورش را نمي كردند. كارتون شيرشاه تنها در امريكا بيش از 300 ميليون دلار فروش كرد و بسيار بيش از اين مبلغ را در خارج از كشور و روي شبكه ويديويي كسب كمپاني كرد والت ديزني تابستان امسال فيلم هركول را روانه بازار كرده كه فيلمي بسيار عظيم به نظر مي رسد و به احتمال زياد فروشي بسيار بالاتر از اين ارقام خواهد داشت. سيمپسونها هشت دوره پس از اولين ظهورشان بر صفحه هاي تلويزيون باعث ايجادرن و مرد بويس، اردك نما وسلطان تپه شده اند. در فروشگاههاي ديزني و وارنر صدها تي شرت با عكسهاي كارتونهاي كلاسيك و جديد به فروش مي رسد. اين علاقه مفرط به شخصيتهاي كارتوني حتي باعث توليدانبوهي از كتابها شده است تا جايي كه اين كتابهاباعث فروش كمتر كارتونهاي كلاسيك مي شوند. شركت كتاب وارنر قسمت دوم اردكهاي چاك را به ياد چاك جونز در سالهاي پرافتخار كمپاني برادران وارنر منتشر كرده است. انتشارات ترنر يادجان كانميكر وحشي ترين روح انيميشن را گرامي مي دارد. شعبه انتشار كتاب ديزني نيز در اين زمينه دست به انتشار كتابي درباره پير لمبرت زده است. اكنون كه انيميشن هنر محسوب مي شود بايد به يادداشته باشيم كه اين كار همواره تجارتي بزرگ نيز بوده است. روساي استوديوها بيش از هرچيزي پيشنهادساختن كارتون دريافت مي كنند. دليل اصلي اين پيشنهادها اين است كه براي ساخت اين نوع فيلم استعدادهاي موجود در دو سوي دوربين ارزان به نظر مي رسند. ستارگاني كه مجاني كار مي كنند، نماينده اي ندارند و پس از موفقيت به دنبال كس ديگري نمي روند. همانطور كه مت گروئنينگ سيمپسونها گفته است: شخصيتهاي كارتوني از بين نمي روند و پير اين نمي شوند در حالي است كه حقوق انيماتورها تنها كمي بيش تر از زماني است كه جونز وارد كمپاني وارنر شد. در آن سال ( ) 1933 وي براي شش روز كار در /18 50هفته دلار دريافت مي كرد. اما اكنون كه كمپاني دريم وركز وارد كار فيلمسازي شده، خالقان بهترين فيلمهاي انيميشن هيچ حق امتيازي ندارند. جورج لوكاس از اكران مجددجنگ ستارگان ميليونهادلار كسب كرد در حالي كه سه كارگردان سازنده صد ويك سگ خالدار ( ) 1961 از بازسازي و فروش ويديويي اين فيلم هيچ سودي نبردند. كارگرداناني كه كارتون مي سازند قلبا كودك هستند. انيماتورهاي با استعداد وارنر ( جونز، آوري، فريزفريلنگ، باب كلمپت ) همگي كودكان فوق العاده اي بودند. آنها در دهه دوم يا اوايل دهه سوم زندگي خويش شخصيتهايي دافي همچون پوركي، وباگز را خلق كردند. فريلنگ تكيه گاهي براي سايرين بود كه در ساخت نمايشهاي پيچيده كمدي استعداد فراواني داشت. كلمپت داستانهايش را به نمايشهاي خنده آور سوررئال تبديل مي كرد و شخصيتهايش بسيار نامعمول بودند. از آثار او در سالهاي بين 1942 تا 1946 مي توان كتاب بسيار باارزشي تهيه كرد. فيلمهاي جونز بيشتر درباره مردم بود و در آنها تحرك به نمايش احساسات خشونت آميز تبديل مي شد. بيشتر مواقع سرپرستان اين نوابغ ابلهاني بودند كه هيچگاه نسبت به حس شوخ طبعي آنان نظر مثبتي نداشتند. فرد كوئيمبي سرپرست كمپاني متروگلدن مير ابتدا هيچ علاقه اي به كارتون تام و جري ساخته بيل هانا وجوباربرا نداشت. كوئيمبي آنان را وادار كرد كه از ساختن هر نوع كارتون موش و گربه اي خودداري كنند و تا زماني كه مسئولان نمايش كارتونها در شبكه هاي تلويزيوني كارتون تام و جري درخواست كردند، وي همچنان نظر خويش را در واحد انيميشن متروگلدن مير اعمال مي كرد. در كمپاني وارنر وضع از اين هم بدتر بود. هري وارنر كه تامين هزينه هاي استوديو را به عهده داشت مي گفت كه درباره واحد توليد انيميشن كمپاني وارنر هيچ نمي دانست و تنها تصور مي كرد كه آنها در حال توليد ميكي موس لئون هستند شلزينگر مسئول مستبد و خشن واحد انيميشن وارنر تا سال 1944 كار روزانه اش را با نگاه اجمالي به آثار كاركنان اين بخش آغاز مي كرد و اين كار رابررسي آشغالها مي ناميد. تنها كار مثبت شلزينگر اين بود كه لكنت زبان او مايه الهام سازندگان كارتونها شد و حرف زدن دافي داك به حرف زدن او شباهت پيدا كرد. افرادي كه در استوديوها مسئول واحدهاي انيميشن بودند به ندرت ارزش واقعي اين كارتونها را چه ازنظر هنري و چه از نظر مالي مي دانستند. حتي والت ديزني در آخرين سالهاي عمرش گول خورد. او از اينكه پادشاههاي خيالي اش را به فيلم تبديل كند خسته شد و بنابراين تصميم گرفت شكل واقعي آنها را در كاليفرنيا بسازد و هنگامي كه ديزني لندافتتاح شد ديگر هيچكس به ورقه هاي سلولوئيد و ساخت نقاشي متحرك فكر نمي كرد. البته والت هيچگاه حاضرنشد فيلمهايش را در اختيار تلويزيون بگذارد اماجك وارنر تمامي كارتونهاي مربوط به سالهاي قبل ازرا 1948 به قيمت 3 هزار دلار فروخت و اين فيلمهاهر سال بسيار بيش از تصور او فروش كردند. حتي كمپاني وارنر بعدها براي بايگاني پرونده هاي مالي خويش از اتاق مربوط به آرشيو نقاشيهاي متحرك استفاده كرد و همه نوارهاي سلولوئيد موجود در اين آرشيو را بيرون ريخت. اين نقاشيهاي متحرك اكنون بيش از ميليونها دلار ارزش دارند. يوب ايوركز تنها آدم ناشي اين تجارت نبود. از ميان اين نوابغ آوري تنها كسي بود كه در هشتادو پنجمين سال عمرش دوره دوم كارش را آغاز كرد وبه اندازه دوره اول موفق بود. وي در اين دوره شخصيت عمو پولدار مورد علاقه انيماتورها را ابداع كرد. آوري به زيبايي توانست مسائل سياسي كشورش را به داستانهاي كارتوني پيوند دهد. وي در سال 1980 حجم كار خودش را كاهش داد زيرا مي ترسيد كه ديگر بامزه نباشد. او يكي از تنها كساني بود كه مي دانست تجارت جدي كارتون يك جنبه ديگر نيز اگر دارد اين كار آدم را به خنده نياندازد، مي تواند قلب او را بشكند. نوشته ريچارد كورليس مجله تايم