Hamshahri corpus document

DOC ID : H-760317-21034S1

Date of Document: 1997-06-07

گياهان دارويي، دم مسيحاي زمين در كشورهاي توسعه يافته مردم دوباره به گياهان دارويي روي آورده اند بهره برداري و تجارت بي رويه، نسل گياهان دارويي را به خطر انداخته است اين ثروت بزرگ جهاني بخشي از پوشش گياهي زمين كه داراي خواص دارويي مي باشند، يكي از مهم ترين ثروت هاي جهاني را تشكيل مي دهند. هزاران سال است كه بشر، از اين گياهان براي مبارزه با بيماري و همچنين تقويت جسم و روان خود بهره مي گيرد. اما، چنگ اندازي بي رحمانه به منابع طبيعي در عصر ما، پوشش گياهي كره زيست و از جمله گياهان دارويي را در معرض نابودي قرار داده است. گياهان دارويي در واقع محصول فرايندپيچيده طبيعت در طول هزاران سال است و با نابودي هرگونه ارزشمند از اين ثروت جهاني، ضربه اي جبران ناپذير به محيطزيست ما وارد مي شود. در دو دهه اخير در بسياري از نقاطجهان بويژه در ميان ساكنان كشورهاي توسعه يافته، شوق و رغبت فراواني براي استفاده از گياهان دارويي پديدآمده است بيزاري از محصولاتي كه براي پرورش آنها از سموم يا كود شيميايي استفاده شده است، در اين رويكرد همگاني به گياهان دارويي اثر زيادي داشته است و در واقع مردم در جستجوي راههاي تازه اي براي آشتي با طبيعت و بهره برداري از منابع ارزشمند موهبت هاي الهي مي باشند. اما روي آوري مردم علاقه مند به گياهان دارويي بويژه در غرب صنعتي، زمينه را براي بهره برداري و صدور بي رويه و زيانبار اين گياهان در آسيا و خاوردور فراهم كرده است. به همين دليل علاقه مندان به حفظ محيط زيست با نگراني، هجوم مخرب و آزمندانه به گياهان دارويي را دنبال مي كنند و توقع دارند كه كوشش هاي لازم براي حفظ اين گونه هاي ارزشمند و استفاده بهينه از آنها به عمل آيد، تا ثروتي كه متعلق به همه مردم جهان و نسل هاي آينده است، در سايه آزمندي دلالان غارتگر نابود نشود. در ايران باتوجه به گوناگوني اقليم وآب و هوا بيش از 10 هزار گونه گياهي وجود دارد /2 5كه برابر گونه هاي گياهي موجود در قاره اروپاست اما هنوز گام چندان مهمي در جهت حفظ اين منابع گرانبها و استفاده بهينه از آنهابرداشته نشده است. در اين حال بهره برداري غير اصولي و بدون موجب ضابطه، كاهش زادآوري گياهي عرصه هاي طبيعي كشور شده است و خطر انقراض برخي گونه هاي مهم گياهان موجود در ايران را تهديد مي كند. همچنين به علت چراي زياد در مراتع توسط دامداران و پراكندگي گياهان دارويي، نسل بسياري از اين گونه هاي با ارزش در حال نابودي مي باشد. مهندس باباخانلو عضو هيات علمي ورئيس بخش تحقيقات جنگلها و مراتع در مورد گوناگوني گياهان دارويي در سطح كشور چنين مي گويد: گياهان دارويي باتوجه به گوناگوني آب و هوايي در كليه مناطق كشور ما گسترده هستند و به عبارتي هيچ قطعه كوچكي را نمي توان پيدا كرد كه حداقل يك گياه دارويي در آن نروييده باشد. و به علاوه در هر يك از اين مناطق باتوجه به شرايط تعادل زيستي گونه هاي خاصي از گياهان مي رويند بنابراين به جزء موارد استثنايي كه يك گونه گياهي داراي محدوديت خاص اكولوژيكي مي باشدنمي توان انتظار داشت كه منطقه اي را به عنوان منطقه گياهان دارويي معرفي بكنيم. وي مي افزايد: پاره اي از مناطق بويژه مناطق كوهستاني نظير كوه لاله زار دركرمان، سهند و سبلان در آذربايجان به علت فراواني و گوناگوني گياهان دارويي از ارزش ويژه اي برخوردار بوده و مي توان از آنها به عنوان يك داروخانه بزرگ الهي نام برد. دكتر مصطفي جعفري رئيس موسسه تحقيقات جنگل ها و مراتع با اشاره به خطر نابودي گونه هاي متنوع گياهان دارويي در مناطق مختلف كشور مي گويد: بيشترين تخريبدر مناطق اطراف شهرها و نقاط مسكوني و همچنين دامنه هاي زاگرس و بويژه زاگرس غربي رخ داده است. متاسفانه هنوز فرهنگ حفاظت از منابع طبيعي در كشور ما از جايگاهي مطلوب برخوردار نيست و در اين زمينه وسايل ارتباط جمعي بايد توجه و مشاركتي فعال تر داشته باشند. طبيعت غني كشور ما از ارزش هاي كم نظيري برخوردار است و توجه به حفظ ونگاهباني آن بر تك تك مردم اين سرزمين پهناور لازم است. سرزمين ايران به دليل وضعيت خاص جغرافيايي و آب وهوايي رويشگاه بسياري از گياهان دارويي است. اما در عين حال با ريشه كن شدن اين گونه ها توسط افراد سودجو، نسل ارزشمند اين گونه ها به خطر مي افتد و ما ثروت بزرگي را كه به نسل هاي آينده نيز تعلق دارد از بين مي بريم. و با توجه به اين نكته كه برخي از اين گياهان در واقع بي جانشين هستند، هرگونه دستكاري و بهره برداري غير اصولي از طبيعت مي تواند منجر به نابودي اين گونه ها شود. به همين دليل هرگونه بهره برداري از گياهان دارويي بايد براساس برنامه هاي مدون علمي تحت نظارت سازمانهاي مسئول صورت گيرد. به گفته كارشناسان حتي كندن يك برگ گياه از طبيعت خسارت به داشته هاي ملي محسوب مي شود و مردم بايد افرادي را كه نسبت به نگاهباني از اين ثروت بزرگ ملي بي اعتنا هستند راهنمايي كنند. و در اين زمينه بايد از برخوردهاي فرهنگي استفاده شود و رسانه ها و سازمانهاي تبليغي مي توانند در اين زمينه نقش اساسي داشته باشند. مردم بايد بدانند گياهان دارويي بخشي از گنجينه ملي به شمار مي رود و بهره برداري بي رويه موجب نابودي آنها خواهد شد. اهميت استفاده از گياهان دارويي در نقاط مختلف دنيا مهندس آشوري كارشناس منابع طبيعي در مورد استفاده از گياهان دارويي درجهان مي گويد: در غرب، قرن بيست ويكم را قرن استفاده از گياهان دارويي نام نهاده اند. اين در حالي است كه در ايران از سال طب 1324 سنتي براساس قوانين كشوري ممنوع اعلام شده و اين قانون در حال حاضر نيز به قوت خود باقي است. وي كه 30 سال تجربه در درمان با گياهان دارويي دارد در ادامه چنين مي گويد: يكي از ويژگي هاي طب سنتي در مقايسه با طب رايج و علمي معالجه ارزان، آسان و در دسترس بودن آن همچنين است گياهان دارويي برعكس داروهاي شيميايي قادرند مواد مفيد معدني گياهان را جذب و تفاله آن را دفع نمايند و رسوبي نيز در بدن باقي نگذارند. به گفته پژوهشگران كشورهاي اروپايي بطور اعجاب انگيزي به استفاده روزافزون به درمان با گياهان دارويي بويژه به گياه درماني در كشورهاي آسيايي روي آورده اند. همچنين در منابع مختلف آموزشي آمده است كه وقتي اولين انجمن طبي اروپا در 570 سال پيش در پاريس تشكيل شد كتابهاي محمد زكرياي رازي وبوعلي سينا دو پزشك نامي ايراني به زبان هاي لاتين ترجمه شد و با ترجمه كتب اين پزشكان علم پزشكي در اروپا رو به ترقي گذاشت. تحقيقات نشان داده است كه در سال 1995 ميلادي بيش از 55 درصد از داروهاي مصرفي در آلمان منشاء گياهي داشته و اين روند طي سالهاي گذشته به اين سو رو به افزايش است و گفته مي شود در سال 1996 بيش از درصد 85 از داروها در آلمان منشاء گياهي دارند. به گفته كارشناسان طب سنتي، چين كه اكنون شهرت جهاني پيدا كرده است در برابر طب سنتي ايران از قدمت و گستردگي كمتري برخوردار است زيرا طب سوزني چين برروي 600 نقطه بدن انسان تحريك ايجاد مي كند كه هيچگاه درمان قطعي هم ندارد. در كشور چين همچنين بين علم جديد پزشكي و طب سنتي نوعي انطباق ايجاد شده است و اگر در ايران نيز اين روند در پيش گرفته شود، مي تواند تاثير بيشتري براي درمان بيماري ها داشته باشد. ادامه دارد