Hamshahri corpus document

DOC ID : H-760317-21023S1

Date of Document: 1997-06-07

چگونه از همسر خود انتقاد؟ كنيم خدا نكند من در مورد رفتاري از شوهرم انتقاد كنم هنوز حرف من تمام نشده و منظورم را كامل مطرح نكرده ام، او شروع مي كند به شمردن عيبها و اشكال گرفتن از آشپزي و خانه داري و رفتار من با فاميل او كه اصلا ارتباطي با مسئله اي كه من مطرح كرده ام ندارد. ما اغلب در برابر انتقاد جبهه گيري مي كنيم زيرا آن را غيرعادلانه تلقي مي كنيم، بالاخص اگر از طرف همسر ما باشد. اگر جنبه اي از رفتارتان كرارا مورد انتقاد افرادمختلف قرار گرفته باشد اين علامت مهمي است كه نشان مي دهد انتقاد آنها بي اساس نيست و بايد به آن ترتيب اثر بدهيد. اخمي به چهره مي نشاند و در حالي كه ظرفها راجابجا مي كند رو به شوهرش مي گويد: ـ هميشه بايد يك ايرادي؟ بگيري خيلي قدرنشناسي همه زحماتم رو زير پا گذاشتي... مرد با چهره اي برافروخته سعي مي كند عصبانيت خودرا كنترل كند با لحن ملايمتري مي گويد: ـ چرا هر وقت مهمون داريم، يادت مي ياد غذاهاي جديد درست كني خب آبروم جلوي همكارام رفت اين ديگه چه غذايي؟ بود زن دست از كار كشيده، اشكهايش را با دست پاك مي كنه و نگاهش را به زمين دوخته! همه ما انتقاد را كار دشواري مي دانيم و از شنيدن انتقاد بويژه اگر انتقادكننده نقش مهمي درزندگي ما داشته باشد، ناراحت مي شويم. اين گزارش، چشم اندازي از نحوه انتقاد كردن وانتقادپذيري و بهره بردن از انتقاد ارائه خواهدكرد، تا بدانيم چگونه انتقاد كنيم كه هم نتيجه موثري از آن بگيريم و هم به شخصيت و احساسات طرف مقابل لطمه ايي وارد نكنيم. انتقاد در لغت نامه ها اين چنين معني شده است: انگشت نهادن بر خطاها و خرده گيري كردن. واژه هايي كه غالبا مترادف انتقاد به كار مي رود در برگيرنده مفاهيمي از قبيل سرزنش، شماتت و عيبجويي و توبيخ است. بنابراين تعجبي ندارد اگر انتقاد به مفهوم رايج ومتداول خود از نظر عده اي نوعي اهانت تلقي شود وبيشتر مردم آن را مترادف با عيبجويي تلقي كنند. چرا انتقاد در مفهوم رايج خود تاثير منفي بر؟ فردمي گذارد شيوه منفي انتقاد يك طرفه باعث مي شود كه انتقادشونده نخست تصوري ذهني از گناه، تقصير و اشتباه پيدا كند: من كار اشتباهي انجام داده ام و به دنبال آن موجي از خشم و رنجش و حالت تدافعي پديد مي آيد. اين قبيل احساسات در نهايت ممكن است به صورت واكنشهاي غيرسازنده مانند انكار و اعتراض، پرخاشجويي و گريه كردن ظاهر شوند. پس انتقادي كه فقط جنبه هاي منفي را مورد تاكيد قرار دهد نه تنها ممكن است اثري مطلوب نداشته باشد بلكه واكنش منفي نيز در پي خواهد داشت. پاسخهاي ما به انتقاد ممكن است چندگونه باشد: پاسخ تلافي جويانه در ميدان تجريش با خانمي كه مشغول خريد سبزي است به گفتگو مي پردازم خود را زهرا. اميري 37 ساله خانه دار معرفي مي كند. مي پرسم: آيا شما تا به حال از همسرتان انتقاد كرده ايد، برخورد او چگونه بوده؟ است! در پاسخ سوالم مي گويد: ـ خدا نكند من در مورد رفتاري از شوهرم انتقاد كنم هنوز حرف من تمام نشده و منظورم را كامل مطرح نكرده ام، او شروع مي كند به شمردن عيبها و اشكال گرفتن از آشپزي و خانه داري و رفتار من با فاميل او كه اصلا ارتباطي با مسئله ايي كه من مطرح كرده ام ندارد، در مورد هرگونه اعتراضي بسيار حساس است و گاهي ترجيح مي دهم كه اصلا حرفي نزنم. با خانم شهناز ديلمغاني محقق علوم اجتماعي وروانشناسي به گفتگو مي نشينم، ايشان معتقد است: انتقاد تلافي جويانه با كدر كردن كانون گفتگوي تاثير اصلي، مخرب و متقابل آن را دائمي مي كند زيرا مسئله اصلي به سرعت زير يك سلسله انتقادهاي نامربوط مدفون مي شود، هر دو طرف به جاي پرداختن به رفتاري كه از آن انتقاد شده خود را به خوار و خفيف كردن يكديگر مشغول مي كنند و به نتيجه اي مطلوب نيز نخواهند رسيد. طفره رفتن آقاي داود اعتمادي دانشجوي كارشناسي ارشد علوم اجتماعي باور دارد كه با دور نگه داشتن خود ازانتقاد، خودمان را از كشف جنبه هاي ارزشمندي كه ممكن است در انتقاد باشد محروم مي كنيم. بنابراين اجتناب و فرار از انتقاد به تدريج به صورت عادت درمي آيد و روشن است كه خود را از فرصتهاي بدست آمده و بهره گيري از آنان محروم مي كنيم. همچنين از چشم ديگران به عنوان فردي كه تحمل وظرفيت شنيدن انتقاد را ندارد قلمداد مي گرديم. عذر و بهانه آوردن در ايستگاه اتوبوس آقايي حدودا 38 ساله منتظر ايستاده، در مورد موضوع مصاحبه با او صحبت مي كنم خود را امير جمشيد نادري دبير شيمي معرفي مي كند و مي گويد: همسرم در پاسخ تذكرات بسيار من در مورد بي نظمي خانه هميشه انتقاد من را تاييد مي كند كه: بله شما حق داريد اما... بله هميشه به اين امر اعتراف مي كند ولي با يك اما دليلي براي آن مي تراشد و روشن است كه تغييري در آن ايجاد نمي كند و قدمي در حل آن برنمي دارد. خانم ديلمغاني در مورد بهانه تراشي مي گويد: اينگونه افراد با كلمه آري وجود عيب و نقص دررفتار يا موضوع مورد انتقاد قرار گرفته را تاييدمي كنند و اذعان دارند، اما در پي آن به دنبال عذر و بهانه ايي براي توجيه آن مي گردند، تا به اين ترتيب اثر ناگواري كه بر اثر آن ضربه به شخصيت آنها وارد شده را تسكين دهند. جبهه گيري خانم ديلمغاني در ادامه اينطور بيان مي كند: ما اغلب در برابر انتقاد جبهه گيري مي كنيم زيرا آن را غيرعادلانه تلقي مي كنيم، بالاخص اگر از طرف همسر ما انگيزه باشد يك انتقاد در موضوعيت و درستي آن انتقاد اهميت بسيار دارد، گاهي اوقات به طور مثال انتقاد شوهر متوجه همسرش نيست بلكه نتيجه ضمني فشار كار و برنامه ريزي غيرقابل انعطاف اوست كه به شكل انتقاد بروز مي كند در اين موارد لازم است، آگاهانه با مسئله برخورد كرده بدون واكنش نشان دادن از روي خشم به او فرصت دهيم تا با بيان نظرات، پيشنهادات و انتقادات خود فشارهاي دروني و روحي خود را تخليه كند و فضا براي گفت و گوي صميمي و دوستانه آماده شود. چگونه از انتقادات براي خودسازي استفاده كنيم اگر جنبه اي از رفتارتان كرارا مورد انتقاد افرادمختلف قرار گرفته باشد اين علامت مهمي است كه نشان مي دهد انتقاد آنها بي اساس نيست و بايد به آن ترتيب اثر بدهيد. خانم ميترا. خ 29 ساله كارمند بانك ملت از بدقولي همسرش مي گويد كه در اين باره مورد انتقاد همه قرار دارد از خانه تا اداره و در فاميل او را به عنوان آدم بدقولي مي شناسند و روي قولش حساب باز نمي كنند، اما او باز هم توجهي به تذكرات من ندارد. خانم ديلمغاني معتقد است: در اينگونه مواقع بدقولي به صورت يكي از خصائل و مشخصه هاي آن فرددرآمده و در اين موارد برخورد افراد دو گونه است يا از انتقاد جنبه مثبت آن را در نظر گرفته و در برطرف كردن آن مي كوشند يا آن را با ديدي منفي ديده و محق نمي دانند. در يك جمع بندي كلي مي توان گفت: انتقاد وسيله اي است براي انتقال اطلاعات به ديگران به نحوي كه بتوانند آن را در جهت مصالح خود بكار برند و وسيله اي براي تشويق و افزايش رشد فردي و اجتماعي باشد. اما انتقاد به شرطي مي تواند چنين نتايجي را به دنبال داشته باشد كه ويژگيهاي زير را داشته باشد: موضوع مورد انتقاد را واضح و مشخص بيان كنيد اطمينان داشته باشيد كه مسئله، موضوع و رفتاري را كه مورد انتقاد قرار مي دهيد قابل تغيير است وبا توانايي فرد سازگاري دارد. انتقاد متوجه افكار و انديشه ها و برنامه ها باشدنه اشخاص و اخلاقيات آنها. واضح و شمرده سخن بگوييد و از تحميل نظرات خودبپرهيزيد. قبول كنيم كه كامل و عاري از نقص بنابراين نيستيم، هر لحظه احتمال خطا و اشتباه داريم پس پذيراي انتقاد هم باشيم. انتقاد را به سخنراني تبديل نكنيم. ژستهاي خشم آلود به خود نگيريد و از سخنان طعنه آميز بپرهيزيد. با احساسات طرف مقابل همدلي نشان دهيد. اگر انتقادات شما نتايج مثبتي به بارآورد، نشان دهيد كه متوجه شده ايد و آن را تحسين كنيد. تهيه و تنظيم: مهردخت نيك رو