Hamshahri corpus document

DOC ID : H-760307-20558S1

Date of Document: 1997-05-28

با دانش فني و مهندسي از خسارات زلزله بكاهيم زلزله شناسان: زياد شدن فعاليت هاي زيرزميني در نواحي كوهپايه هاي هيماليا و البرز علل وقوع زلزله سالهاي اخير كشور ما بوده است. زمين لرزه اخير در خراسان بار ديگر توجه اساسي براي احداث ساختمان هاي مقاوم در برابر اين حادثه طبيعي را مطرح كرده است. هنوز دانش بشري قادر به پيش بيني زمين لرزه نيست، اما با رعايت اصول فني و مهندسي و با توجه به شرايط اقليمي هر منطقه مي توان دستكم از زيان هاي جاني و اقتصادي زلزله كاست. اگر زمين لرزه شهر بندري كوبه در ژاپن را يك استثناء به حساب بياوريم، در باقي موارد، ژاپني ها در ايجاد ساختمان هاي مقاوم در برابر زمين لرزه به موفقيت هاي زيادي دست يافته اند، با بهره گيري از اين قبيل تجربه ها و براساس امكانات داخلي مي توانيم، از خسارات زمين لرزه تا حد ممكن بكاهيم و از وقوع خسارات سنگين جاني و اقتصادي در برابر زمين لرزه هاي كم دامنه پيشگيري كنيم. در گزارش حاضر با مروري بر زمين لرزه هاي سنگين جهان ضرورت دستيابي به روش هاي نوين براي كاهش خسارات زمين لرزه بررسي شده است. زمين لرزه هاي سالهاي اخير در ژاپن با /8ريشتر 9قدرت و در لوس آنجلس نورتريج كاليفرنيا وكوبه ژاپن با قدرت بالاي هفت ريشتر ويراني هاي بسياري ببارآورد و نشان داد كه بشر با دانش كنوني قادر به پيشگيري و مقاومت در برابر تكانهاي هولناك زمين نيست. با اين كه كشورهاي زلزله خيز، تجربيات زيادي درمورد پيش بيني و پيشگيري از ويرانيها با توجه به اصول زمين شناسي، اصول فني ساختمان سازي و ايمني دربرابر تكانهاي شديد دارند; با اين حال زمين لرزه درمقياس بزرگ ساختارهاي محكم شهري را نيز در هم مي كوبد. حال اين سوال مطرح است كه ايران با توجه به قرار گرفتن بر روي كمربند زلزله چه تمهيداتي را بايد در اين زمينه به كار؟ بگيرد آيا مهندسان و كارشناسان ما خواهند توانست با استفاده از تجربه هاي علمي و فني از خسارات احتمالي زلزله جلوگيري؟ كنند زمين لرزه پديده اي است كه از كشش هاي صفحات زمين ساختي نيرو مي گيرد. اين صفحات با يكديگر درگيرمي شوند و براي قرار گرفتن در وضعيت جديد باهم برخورد مي كنند. يكي از مناطق زلزله خيز جهان كه 15 درصد از انرژي زلزله اي زمين را تشكيل مي دهد، كمربندي است كه از خليج بنگال به سوي هيماليا، درياي خزر و مديترانه امتداد در دارد طول قرنها، زلزله هاي اطراف اين حلقه جان ميليونها نفر را گرفته و بسياري از شهرها را به ويراني كشانده است. بزرگترين فاجعه تانگشان 1976سال ژاپن بود كه 260 هزار قرباني داشت و قدرت اين /7 8زلزله ريشتر بود. پرتلفات ترين آن در توكيو سال زلزله اي 1923 با /7 9شدت بود كه موجب مرگ 142000 نفر شد و نمونه هاي بسيار ديگري كه شاهد آن بوده ايم. ايران نيز به علت قرار گرفتن بر روي خط زلزله، ازجمله مناطقي است كه هر لحظه در آن احتمال وقوع تكانهاي زمين لرزه مي رود و در سالهاي اخير نيزشاهد زمين لرزه هايي بوده ايم و آخرين آنها در استان خراسان اتفاق افتاد كه باعث تخريب بسياري از روستاها و تلفات بسياري شد. زلزله شناسان مي گويند زياد شدن فعاليتهاي زيرزميني در نواحي كوهپايه هاي هيماليا و البرز علل وقوع زلزله سالهاي اخير كشور ما بوده است. بنابراين و با توجه به احتمال وقوع زلزله در نقاط مختلف ايران بايد براي مقابله با اين حادثه طبيعي و كاهش خسارات ناشي از آن پيش بيني هاي لازم را به عمل آوريم. كابوس وقوع زلزله دلمشغولي بسياري از كشورهاي جهان بويژه سرزمين هايي است كه بر روي كمربند 40 هزار كيلومتري خط زمين لرزه قرار دارند. مهندس زرگر معاون عمراني وزارت كشور اعلام كرد كه زلزله هاي اخير كشور 650 ميليارد ريال خسارت واردكرده است و سهم استان خراسان به گفته رئيس سازمان جهاد سازندگي استان خراسان 111 ميليارد ريال بوده است كه به تاسيسات زيربنايي و عمراني وارد شده است. استان خراسان با تكيه بر آمار 5 دهه اخير بابيشترين ميزان خطر و آسيب در مقابل سيل، رانش زمين و زلزله در كشور روبرو بوده است. زلزله جنوبخراسان در سال 47 زلزله طبس در سال 57 زلزله شمال خراسان در سال گذشته، زلزله آذربايجان غربي و زلزله اخير جنوب خراسان، موجب تلفات مالي و جاني گسترده اي در اين بخش از كشور بوده است. زلزله هاي بالاتر از 7 ريشتر با نگاهي گذرا به روند زلزله در كشور خصوصا زمين لرزه هاي بالاتر از ريشتر 7 كه در دي 1288 در درود با /7 4قدرت ريشتر مهر 1308 شمال خراسان با /7 3قدرت ريشتر ارديبهشت 1309 ديلمان و سلماس با قدرت /7 4 ريشتر مهر 1327 شمال خراسان با قدرت /7 3 ريشتر تير 1336 لاريجان با /7 4قدرت مرداد 1347 ريشتر دشت بياض با /7 3قدرت ريشتر شهريورطبس 1357 با /7 7قدرت ريشتر آبان 1358 شمال قائن با قدرت /7 3 ريشتر خرداد 1362 ديلمان با قدرت /7 3ريشتر و خرداد 1369 گيلان و زنجان با /7 3قدرت ريشتر و آخرين آنها كه در جنوب خراسان به قدرت /7 1ريشتر اتفاق افتاد مي توان دريافت كه وقوع زلزله در استانهاي مختلف كشور همواره امري محتمل است. زلزله حادثه اي است كه بر اثر فعل و انفعالات پوسته زمين و بر اثر فعاليت گسل ها رخ مي دهد. دانشمندان با تحقيقات و پژوهشهايي كه بر روي زلزله داشته اند به اين نتيجه رسيده اند كه هر زلزله يك آهنگ شناسايي مخصوص خود مي فرستد. يك طيف كامل امواج زلزله اي در نقطه گسل ها در جهات مختلف پخش مي شود كه سرعت و شتاب آنها بسته به نوع موادي است كه اين امواج از ميان آنها مي گذرند. ردپاهاي ثبت شده بر روي دستگاه زلزله نگاري نشانه هايي از مبدا، عمق و اندازه هاي زمين لرزه را به دست مي دهد و اين علائم بر روي صفحه زلزله نگار ثبت مي شود كه قابل تشخيص است. به گفته كارشناسان زلزله داراي روندي است يعني در طي يك زمان طولاني فعل و انفعالات داخل پوسته زمين ايجاد و پس از گذشت چندين سال زلزله رخ مي دهد. ادامه دارد