Hamshahri corpus document

DOC ID : H-760231-20180S1

Date of Document: 1997-05-21

بيوگاز، انرژي فراموش شده!؟ آنچه امروز لزوم توجه به دستگاه هاي بيوگاز درمناطق روستايي را مي طلبد، افزايش نياز به مصرف سوخت هاي فسيلي و محدود بودن منابع نفتي است بيوگاز به مجموعه گازهاي توليدي ناشي از تجزيه بيولوژيكي موادزائد آلي تحت شرايط بي هوازي اطلاق اين مي شود گازها شامل متان، دي اكسيدكربن، آمونياك، هيدروژن، ازت و سولفيد هيدروژن است كه از مجموع گازهاي توليدي حدود 65 درصد آن رامتان با فرمول CH و 30 درصد آن را دي اكسيدكربن با فرمول CO تشكيل مي دهد. به دليل اينكه قسمت اعظم گازتوليدي را متان تشكيل مي دهد، به طور كلي متان را به عنوان بيوگازمي شناسند. گاز متان از ارزش حرارتي بالايي برخوردار است واز آن مي توان براي مصارف روشنائي، پخت و پز، گرمايش و حتي راه اندازي وسايل مكانيكي مثل تراكتور استفاده كرد. ارزش حرارتي گاز متان حدود 36000 كيلوژول در هر متر مكعب است. بيوگاز يك منبع انرژي ارزان قيمت است كه مي توان آن را ازطريق احداث دستگاههاي بيوگاز در مناطق روستائي توليد نمود. درحال حاضر در بسياري از كشورهاي جهان بخصوص كشورهاي هند و چين به عنوان پيشگامان اين صنعت، چندين هزار دستگاه بيوگاز درحال بهره برداري وجود دارد كه ازگاز توليدي آنها براي مصارف مختلف استفاده مي شود. آنچه كه امروزه لزوم توجه به دستگاههاي بيوگاز رادر مناطق روستايي مي طلبد عبارت است از افزايش نياز به مصرف سوخت هاي فسيلي، محدود بودن منابع نفت، بالا رفتن هزينه هاي استخراج و پالايش مواد نفتي، مشكل تهيه سوخت در مناطق روستايي و آلودگي محيط زيست در اثر استفاده ازسوختهاي فسيلي. با احداث دستگاههاي بيوگاز درمناطق روستايي مي توان اهداف زير را دنبال كرد: - 1 جمع آوري مواد زائد و حيواني دريك نقطه و جلوگيري از ريخت و پاش آنها درمحيط اطراف كه در حقيقت با انجام اين كار يك روش دفع بهداشتي مواد زائد راانجام داده ايم. - 2 توليد انرژي ارزان قيمت براي مصارف روشنايي و پخت و پز - 3 استفاده از لجن توليدي آن به عنوان كود سالم و مطمئن در كشاورزي براي توليد بيوگاز در مناطق روستائي و مجتمع هاي كشاورزي و دامپروري مي توان اقدام به احداث دستگاه بيوگاز كرد كه ساخت آن خيلي ساده و ارزان واز قسمت هاي زير تشكيل شده است: الف: تانك تخمير: تانك تخمير قسمت اصلي دستگاه بيوگاز راتشكيل مي دهد كه معمولا به صورت استوانه اي شكل از جنس آجري يابتني ساخته مي شود. تانك تخميررا تماما مي توان داخل زمين احداث كرد يا اين كه قسمتي از آن را درروي سطح زمين ساخت. مواد زائد پس از تخليه در تانك تخمير براي مدت يك تا دو ماه در آن نگهداري مي شود و در طول اين مدت مواد زائد آلي تحت شرايط بي هوازي در اثر فعاليت باكتري ها تجزيه مي گردد. نتيجه اين تجزيه مواد آلي، توليدبيوگاز ومقداري لجن است و با تخليه مرتبمواد زائد بدرون تانك تخمير توليد گاز را در تمام روزهاي سال مي توان ادامه داد. ب: محفظه گاز: محفظه گاز به صورت سرپوشي شناور يا ثابت از جنس فلزي يا بتني در روي قسمت فوقاني تانك تخمير قرار مي گيرد. گازهاي توليدي در تانك تخمير درقسمت زير اين سرپوش تجمع مي يابد كه از طريق لوله كشي مي توان آن را به نقطه مصرف انتقال داد. ج: لوله هاي ورودي و خروجي: هدف از لوله هاي ورودي و خروجي در دستگاه بيوگاز ورود مواد خام وتخليه لجن از تانك تخميرمي باشد. جنس لوله هاي ورودي و خروجي را مي توان از نوع پلاستيكي يا بتني انتخاب نمود. در مناطق روستايي هر خانوارمي تواند به طور انفرادي از يك دستگاه بيوگاز برخوردارباشديا چند خانوار ساكن در كنارهم مي توانند مشتركا يك دستگاه بيوگاز احداث كنند. معمولا كود حاصل از سه راس گاو و يا چند راس گوسفند جوابگوي توليد گاز مصرفي هر خانوار در طول سال مي باشد. ميزان توليد گازحدود 500 ليتر به ازاء هر كيلوگرم فضولات تجزيه شده مي باشد. بهره برداري و نگهداري از دستگاه بيوگاز نياز به مهارت خاصي نداردو هر فردي به راحتي مي تواند از آنهااستفاده كند. نكته مهم در رابطه بابهره برداري از دستگاههاي بيوگاز جلوگيري از افزايش فشار گاز در محفظه بالاي تانك تخمير است كه كنترل فشار گاز را مي توان از طريق نصب يك فشار سنج انجام داد. با توجه به موارد ذكر شده لزوم برنامه ريزي جهت گسترش منابع انرژي غيرنفتي و استفاده ازانرژي هاي نو دركشورمان به خوبي احساس مي شود و باانجام مطالعات و تحقيقات و مشاركت در ساخت دستگاه هاي بيوگاز در مناطق روستايي مي توان در مصرف سوخت هاي نفتي صرفه جويي قابل ملاحظه اي را پيش بيني سازمان هايي كرد همچون وزارت نيرو، جهادسازندگي، صنايع، كشاورزي وسازمان حفاظت محيط زيست مي توانند در اين زمينه مشاركت و همكاري داشته باشند. محمد باقر ميران زاده - دانشجوي دكتراي مهندسي بهداشت محيط