Hamshahri corpus document

DOC ID : H-760231-20122S1

Date of Document: 1997-05-21

يك قصه عاميانه گفت وگويي كوتاه با داود فتحعلي بيگي، نويسنده و كارگردان نمايش راز عروسك اشاره: نمايش راز عروسك به تازگي در سالن چهارسوي تئاتر شهر اجرا شده است. مهدادسخنداني با نويسنده و كارگردان اين نمايش گفت وگويي انجام داده است، كه مي خوانيد: از داستان راز عروسك براي ما؟ بگوئيد اصل اين داستان را در طوطي نامه خواندم، البته در قصه هاي عاميانه هم داستاني شبيه به اين هست كه با اين داستان تفاوتهايي دارد، در مجموع قصه از خودم نيست، ولي تغييراتي در قصه داده ام. چرا چنين موضوعي را؟ انتخابكرديد اصولا به قصه هاي عاميانه و كهن علاقه خاصي دارم و در اين زمينه مطالعاتي داشته ام اضافه بر اين متون قديمي بر اساس يك حكمت و فلسفه اي طراحي شده است و اين قصه هم چون بار عرفاني و فلسفي دارد براي من جذاب بود، البته از چند سال پيش وسوسه نمايش آن را داشتم ولي تصور نمي كردم كه اين كار را در قالب يك نمايش زنانه ارائه دهم. بازيگران خود را چطورانتخاب؟ كرديد اساس انتخاب آنها تمايل خودآنها بود، در يكي از كلاسهاي آزاد دوره ديده بودند و توسطيكي از اعضاي گروه معرفي شدند به همين جهت وقتي ابراز تمايل كردند تمرين را شروع كرديم. آيا براي تصويب متن با مشكل خاصي روبه رو؟ شديد خير، متن به راحتي تصويبشد. چه مدت تمرين؟ كرديد نزديك به سه ماه تمرين داشتيم. در مراحل شكل گيري، تمرين و اجرا با چه مشكلاتي؟ روبه روبوديد كمبود امكانات زياد است وبا توجه به همين امكانات تمرين را شروع كرديم، البته يكي از مشكلات عمده ما سرماي سالن تمرين بود. مهمترين مشكل شما به عنوان يك هنرمند تئاتر؟ چيست در مجموع مهمترين مشكل، كمبودامكانات براي فعاليت مستمراست، يك گروه نمايشي براي اجرا به امكاناتي از قبيل مكان تمرين و اجرا و بودجه حمايت كننده نياز دارد، هرگروه بايد لااقل در سال سه نمايش را روي صحنه ببرد، براي مثال در ارتباط با فضاي نمايشي با كمبود اين فضاها و زياد بودن تقاضا روبه رو هستيم، متقاضيان شامل سه دانشكده در تهران، كلاسهاي آزاد و گروه هاي حرفه اي هستند كه براي حداقل اجراي يك كار در سال به فضاي مناسب براي تمرين و اجرا نياز دارند و امكانات موجود براي پاسخگويي به اين نياز كافي نيست. براي مثال تئاتر شهر علاوه بر برگزاري چند جشنواره در سال حداكثر مي تواند به 15 الي 20 نمايش امكان اجرا دهد. لطفا علت انتخاب 4 نقال و تعداد زياد بازيگران را ذكر كنيد. تعدادي از بازيگران سازنده و مدعي عروسك بودند و بالطبع نمي توانستند نقش دومي را بازي كنند، با توجه به همين مساله غير از شخصيتهاي اصلي نمايش به بقيه، ايفاي دو يا سه نقش را واگذار كرديم، براي اين نوع كار كه تعداد افراد براي شكل گيري صحنه هايي كه به صورت فرم است يا همسرايي دارند و خيلي از فضاها را حضور آنها مي سازد، اين حداقل نفراتي بود كه مي توانستيم پيش بيني كنيم. اما در مورد تعداد چهار نقال، من در موقع نوشتن نمايش بيشتر مد نظرم بخش اول كار و اجرا به صورت نقالي بود، متاسفانه به دليل اينكه بازيگران اغلب تجربه اول را داشتند و با نقالي بيگانه بودند، خيلي سخت بود كه بتوانند كار يك نقال را بكنند، يعني هم روايت كنند وهم ايفاي نقش كنند، به همين دليل مجبور شدم كه روايت هر شخصيتي را به فرد ديگري واگذار كنم. چرا در نمايش از شيوه فاصله گذاري استفاده؟ كرديد هر كسي كه اين قصه را مي خواند، خود به خود اين سوال برايش پيش مي آيد كه به راستي دختر متعلق به چه كسي است و در بعضي جاها قصه را تا همين جا نقل كرده اند و قصه به صورت يك معما تمام مي شود، من مي خواستم كه روي اين سوال تاكيد داشته باشم. علت انتخاب بازيگران زن چه بوده؟ است ما يك تجربه نسبتا طولاني درفرهنگ نمايش هاي سنتي داريم كه به آن نمايشهاي زنانه مي گفتند و تا 30 الي 40 سال گذشته مرسوم بود و در اين نمايشها خانمها به مناسبتهاي مختلف دور ازچشم آقايان نمايشهايي در قالب طنز، فكاهي، انتقاد و مسائل خانوادگي اجرا مي كردند، من در ادامه اين سنت نمايشي خواستم تجربه اي روي اين كار داشته باشم، منتهي به صورت مدون و امروزي ( تئاتر ) و ساختار كلي را از اين نوع نمايشها گرفتم و چون در اينگونه نمايش ها نقش مردها را هم زن ها بازي مي كردند ما هم نقش مردها را به زن ها داديم، چون زن ها از لحاظ شرعي نمي توانستند لباس مردانه بپوشند اين خلاء را از طريق ماسك پر كرديم، بعلاوه بازيگران گاهي اوقات از ماسك به جاي ضمير باطن استفاده مي كردند و با ماسك همصحبت مي شدند.