Hamshahri corpus document

DOC ID : H-760230-20053S1

Date of Document: 1997-05-20

وعده هايي كه تحقق نمي يابد! همه ما به شكلي مشترك مراسم تحليف را چه در مقابل نمايندگان ملت و چه در مقابل وجدان خويش به جاي آورده ايم كه وعده هاي توخالي بر زبان نياوريم وعده هاي توخالي اثرات منفي پايداري را به شكل سلسله اي از بدبيني در جامعه پديد مي آورد من كاري مي كنم كه شما كارمندانم دررفاه زندگي كنيد و حال كه من مدير اين بخش شده ام، كاري مي كنم همگي صاحب خانه، اتومبيل و... شويد. به شما اطمينان مي دهم ظرف مدت 3 ماه به اين اهداف دست يابم و... كارمندان از شادي نمي دانستند چه بگويند وعكس العملهايشان ناشي از شوكه شدنشان بود. و اما يكسال بعد. مدير بخش مي گفت: باور كنيد من تقصير ندارم، وضعيت اقتصادي شركت خراب است. آن هم ناشي از برخي عوامل داخلي وخارجي است. از جمله اينكه وضعيت جوي هم نامناسببوده. لايه اوزون شكافته شده و.. به خاطر اين عوامل الان شركت بدهي هاي سنگيني دارد و از اينكه هنوز نتوانستيم برايتان حتي بن كارمندي و كارگري براي تهيه پنير و تخم مرغ تهيه كنيم، شرمنده ام. البته وضعيت جوي تاثير روي دام و طيور داشته و توليد محصولات كاهش يافته و... درون چشمهاي كارمندان كه مي نگريست، همه با نگاهشان به او فهماندند كه حرفهايش هميشه وعده هايي توخالي و دروغي بيش نيست، اين را خوب فهميد و ديگر نتوانست در چشمان آنان بنگرد. وعده توخالي يا؟ دروغ! هريك از ما چه در مقام يك شخصيت برجسته و يا در مقام مدير يك سازمان و يا مدير يك خانواده، به نوعي سوگند ياد كرده ايم از اظهار مطالبي كه غيرواقعي، دروغ و يا وعده توخالي است، منتها بپرهيزيم فردي با مراسم تحليف در حضور نمايندگان ملت، و فردي نيز در مقابل وجدان خويش مراسم تحليف خود را برگزار كرده است ولي مي توان گفت همه ما به شكلي مشترك تحليف خويش را به جاي آورده ايم. اين يك واقعيت تلخ است كه وعده هاي توخالي ازجنس دروغ هستند. وعده هايي كه متاسفانه در برخي مواقع وعده دهنده آگاهي كامل از تحقق نپذيرفتن آنها دارد. وعده توخالي و اهميت اين نوع وعده ها را به حباب روي آب مي توان تشبيه كرد. زيرا در يك لحظه اين وعده ها اظهار مي شود، و ديگر اثري از اجراي آن ديده نمي شود. پس وعده هاي توخالي لحظه اي ظهور مي يابد و در لحظه اي كوتاه محو مي شود. توجه به غايت سخنان از سوي افراد موضوعي است كه در بسياري از احاديث و برخي از آيات الهي ذكر شده است: ياايهاالذين آمنوا لم تقولون ما لاتفعلون اي كساني كه ايمان آورده ايد چرا چيزي مي گوييد كه نمي توانيد به آن عمل كنيد. در واقع وعده هايي كه از سوي افراد تحقق نمي يابد حتي از سوي خداوند متعال نيز مذموم شمرده شده است. بي اعتمادي شكل مي گيرد... در معناي وسيع، تعادل اجتماعي نوعي توازن بين چند پديده اجتماعي مرتبط با يكديگر است. تعادل اجتماعي آن حالت يا وضع اجتماعي است كه در عناصر تشكيل دهنده در وضعي متوازن نسبت به يكديگر قرار گرفته باشند. هنگامي كه از سوي افراد در سطوح مختلف اجتماعي وعده هايي تحقق ناپذير مطرح شود، تعادل اجتماعي دچار لطمه و صدمه مي شود، زيرا ارتباط ميان پديده هاي مختلف اجتماعي از قبيل مناسبات ميان فردي و گروهي مختل مي شود. با تعمق در جنبه هاي مختلف پديده وعده هاي توخالي در جامعه در مي يابيم اثرات منفي پايدار را به شكل شبكه و سلسله اي از بدبيني پديد مي آورد. گستردگي شبكه ارتباطات چه در ابعاد فني و چه درابعاد اجتماعي، موجب مي شود تا فرايند پيچيده ارتباط در سطح بسيار وسيع هرگونه عملي را به شدت با عكس العمل سريع آن مواجه سازد. مهندس كورش اسعدي بيگي مديركل تبليغات دولت عقيده خود را چنين بازگو مي كند: وعده هايي كه تحقق نمي پذيرد در سطوح خرد و كلان جامعه مانند ارتباطميان والدين و فرزندان، اولياي مدرسه ودانش آموزان، مديران و كارمندان و مديران كشوري و ملت، تاثير منفي بسزايي خواهد داشت. وي مي افزايد كه چنين پديده اي به بي اعتمادي عمومي نسبت به هرگونه سخني اعم از مهم و قابل اجرا، دامن مي زند. در حقيقت مي توان گفت وعده هايي كه ما قادر به تحقق آن نيستيم، موجب مي شود بي اعتمادي به شكل قابل توجهي بسط و گسترش يابد. وعده هاي كوچك و بزرگ! ارتباط مستقيم وعده داده شده با فردي كه وعده توخالي داده است اهميت زيادي دارد. وعده تحقق ناپذير كوچك از سوي افراد مسئول موجب بروزعكس العملهاي منفي فراوانتري از سوي آحاد جامعه مي شود. اين در حالي است كه افراد جامعه كه داراي مقام و سمت هاي برجسته اي هستند، در وعده هاي تحقق ناپذير خود تنها عكس العمل منفي تعداد كوچكي از افراد جامعه را كه تنها مخاطب اين وعده ها بوده اند، برمي انگيزند. كارمند يكي از سازمانهاي دولتي در پاسخ سئوالات مادر خصوص وعده هاي توخالي مي گويد: نداشتن هدف وبرنامه معين و دقيق موجب مي شود برخي بدون اينكه بدانند در آينده چه بايد انجام دهند، وعده اي تحقق ناپذير دهند. مديركل تبليغات دولت عقيده دارد: با وعده هاي توخالي غيرقابل اجرا، مشروعيت مدير در هر سطحي زير سئوال مي رود و قدرت وي به حداقل تنزل مي يابد. خانم شاهيني كه براي انجام كاري به يكي ازشهرداريهاي مناطق تهران مراجعه كرده است، مي گويد: يك مدير در هر سطحي، چه در خانه، چه در مدرسه، چه در سازمان و چه در سطح كشوري، ارزش و مقام خود را بايد به خوبي حفظ كند. وعده هاي سرخرمن برخي از مديران نشاندهنده بي برنامگي و بي هدفي فرداست. وي مي گويد: مردم داراي آگاهي و فهم بالايي هستند، و به خوبي وعده هاي محقق نشده را در خاطر مي سپارند. مشكل رسانه ها به كرات ديده ايم كه رسانه ها پيگير وعده هاي محقق نشده از سوي مديران شده اند. در بسياري از موارد حتي بينش عمومي نسبت به رسانه ها نيز به خاطر وعده هاي تحقق نيافته دچار تغيير مي شود. اسعدي بيگي به اين نكته چنين اشاره مي كند: وعده هاي غيرقابل اجرا، سيستم اطلاع رساني را با مشكلي جدي مواجه مي سازد، زيرا بي اعتمادي به رسانه ها نيزسرايت مي كند و خبرهاي ناصحيح و شايعات شكل مي گيرد. مديرمسئول يكي از نشريات كه مايل نيست نامش درج شود مي گويد: رسانه ها بيش از ساير پديده هاي ديگراجتماعي ازوعده هاي محقق نشده رنج مي برند. اين امرموجب مي شود مردم به اخبار رسانه ها با ديدي ترديدآميز بنگرند. وي مي گويد: در صورتي كه بي اعتمادي نسبت به اخبار يك رسانه و يا رسانه ها پديد آيد، در هر كشوري از جهان مردم به رسانه هاي ساير كشورها توجه مي كنند. زيرا اين امر از سوي مردم در پاسخ به نيازهاي روحي و فطري آنان در خصوص اطلاع از آخرين اخبار است. در مجموع افكار عمومي به شدت عكس العمل خود را درمقابل وعده هاي محقق نشده با انواع اعتراض وناشكيبايي اظهار مي دارد. مشكلات شخصيتي اظهاروعده هايي توخالي از سوي برخي افراد به صورت عادتي روزانه درآمده است. شايد بتوان گفت اين افراد دچار خلاء روحي و شخصيتي مي باشند. اين افراد با اين تمهيد درصدد پوشاندن عيوب شخصيتي خويش برمي آيند تا ديگران به آنان توجه كنند. در واقع برخي افراد داراي ساختار شخصيتي اينگونه هستند و دايم با وعده دادن خود را به لحاظ رواني ارضاء مي كنند. آنان سعي دارند اينگونه به ديگران تفهيم كنند كه افراد بسيار توانايي هستند. در حالي كه اگر كمي به عاقبت وعده هاي پوچ خويش بينديشند، درخواهند يافت كه كاملا در اشتباه مي باشند. وعده توخالي يا سرخرمن به مانند ابزاري جهت نماياندن توانايي هاي غيرواقعي افراد، مورد استفاده آنان قرار مي گيرد. بحران يا حوادث غيرمترقبه توجه به اين نكته اهميت دارد كه وجود بحران يااتفاق غيرمترقبه مهمترين علت توجيه و توضيح وعده هاي اجرا نشده است. به سادگي مي توان دريافت كه در هر برنامه ريزي و طرحي جهت اجراء موانعي وجوددارد كه نمي توان آن موانع را از قبل شناسايي وپيش بيني كرد. در اين حالت وعده دهنده اي كه تمامي تلاش و سعي خود را در راه انجام وعده مصروف داشته، در مقابل بحران، حادثه يا اتفاقي غيرمترقبه قرار مي گيرد كه دستيابي به هدف را دشوار يا غيرممكن مي سازد. به هر حال در اين صورت است كه اجرا نشدن توجيه وعده، منطقي تري مي يابد و فرد خود را از فشار وجدان آسوده مي بيند. توضيح يا؟ توجيه كساني كه قادر به انجام وعده خود نيستند مي بايد درصدد توضيح برآيند، زيرا در انتظار گذاشتن ديگران بيش از پيش نوعي خيانت به وعده دهنده است. ولي افرادي هستند كه عدم توانايي خويش را در انجام وعده هاي توخالي، با توجيهات غيرواقعي نشان مي دهند كه در بازگو كردن حقايق شهامتي ندارند. خانم مراديان پور خانه دار مي گويد: بازگو كردن حقيقت از سوي والدين و توضيح كافي و لازم در رشد و تربيت فرزندان اهميت ويژه اي دارد، ضمن اينكه فرزند خانواده با واقعيات آشنا مي شود. در حالي كه اين موضوع در ابعاد وسيعتر نيز يعني در مدرسه، در سازمانها و ادارات و كارخانجات نيز تعميم مي يابد. بايد هميشه با حقايق زيست. به هر حال تمسك به توجيه و دلايل غيرواقعي و مربوطساختن موضوعات مختلف به يكديگر، بيش از وعده عقيم مانده تبعات منفي درپي خواهد داشت. زيرافرد درصدد برمي آيد تا با تمسك به دلايل و توجيهات غيرواقعي، خويش را از چنگ مخاطبان منتظر برهاند وهمچنين سعي در ترميم وجهه خويش به وسيله اشتباه ديگر يعني توجيهات غيرمنطقي و غيرواقعي دارد. ولي بايد گفت اين تمهيد هيچگاه براي رهانيدن خوداز وجدان، كار ساز نخواهد بود. فرار از چنگال وجدان ميسر نخواهد بود، مگر آنكه فرد وعده دهنده، ديگران را زير دستاني ناآگاه و افراد لاابالي پندارد. براستي ما در روز چند بار سعي مي كنيم وعده اي بدهيم و چندبار سعي در توجيه يا توضيح عدم انجام؟ آن برمي آييم اگر پدر، مادر، معلم، كارمند، محصل، مدير، دانشجو، استاد يا يك شخصيت برجسته كشوري هستيم كمي كلاه خويش را قاضي قرار دهيم. رامين سليماني