Hamshahri corpus document

DOC ID : H-760225-19808S1

Date of Document: 1997-05-15

توفان پس از آرامش نگاهي به چهارمين جشنواره ويديو و فيلم سوره امسال در ميان آثار ارائه شده به جشنواره به نامهاي آشنايي برخورديم كه اغلب آنها رادر حيطه سينماي داستاني مي شناختيم. امسال هم بخش آثار برتر سينماي مستند ايران مهمترين بخش جنبي جشنواره به شمار مي رفت. چهارمين جشنواره ويديو و فيلم سوره از 12 ارديبهشت 16تا در شهر زيباي اصفهان برگزار شد. بارزترين ويژگي اين جشنواره اعتقاد به احياء وبازآفريني دوباره سينماي مستند پس از سكوت چندين ساله آن است. اين حركت كه به طور جدي از سه سال قبل پي گرفته شد، امروز آرام آرام خود را در ميان جريان هاي سينمايي موجود جاي داده است. حركتي كه بي شك استمرار و ثمره آن به تقويت و تكامل ساختمان سينماي كشورمان خواهد انجاميد، چرا كه سينماي مستند همواره در متن سينماي داستاني جاي داشته و تفكيك اين دو از هم غيرممكن به نظر مي رسد. چهارمين جشنواره سوره به ما نشان داد حركتي كه ازچند سال قبل و به همت چند تن از سينماگران مستند ومسئولان اين جشنواره شكل گرفت امروز به نقطه اي رسيده است كه مي توان گفت: سينماي مستند دوباره متولد شده است. امسال هم بخش آثار برتر سينماي مستند ايران مهمترين بخش جنبي جشنواره به شمار تنهانگاهي مي رفت به نامهاي پانزده فيلم ارائه شده در اين بخش كافي بود كه هر علاقه مند به سينما را شگفت زده كند. چرا كه اغلب اين آثار (كه مدتها از زمان ساخت شان مي گذشت ) در اين سالها در جايي به نمايش در نيامده بود و شايد از همين رو بود كه فيلمهاي اين بخش بيشترين تعداد تماشاگر را داشت. نكته ديگر حضور اغلب مستندسازان با سابقه كشورمان در كنار فيلمهايشان بود كه اين فرصت را براي سينماگران جوان تر فراهم ساخته بود تا با نظاره فيلمهاي برتر و مباحثه با سازندگانشان بر دانش سينمايي خود بيافزايند. هرشب در هتل محل اقامت ميهمانان نيز جلساتي درباره سينماي مستند و ويديو كليپ برگزار شد كه مورد استقبال شركت كنندگان از قرارگرفت ميان بخشهاي مسابقه، بخش بين المللي ويديو و فيلم مستند با انتخاب دقيق آثار ممتاز ساخته شده در سال قبل تصوير روشني از سينماي مستند امروز ايران و جهان بود. حضور 13 اثر ويديويي و 14 اثر 16 و 35 ميلي متري نشان دهنده اين نكته بود كه ويديو جاي خود را در ميان قطع هاي بزرگ سينمايي (حتي در محدوده فيلم مستند ) بازكرده است. از ديگر بخشهاي مسابقه بخش ويديويي - داستاني بودكه 9 فيلم منتخب در آن به نمايش درآمدند. همچنين براي اولين بار 26 ويديو كليپ و 53 فيلم كوتاه تبليغاتي در اين جشنواره به رقابت پرداختندفيلم 50 ارزشمند سينماي مستند فرانسه از فيلمسازاني چون آلن رنه، ژان روش و ژرژ فرانژو نيز در بخش جنبي حضور داشتند. امسال در ميان آثار ارائه شده به جشنواره به نامهاي آشنايي برخورديم كه اغلب آنها را در حيطه سينماي داستاني مي شناختيم. رخشان بني اعتماد در فيلم زيرپوست شهر نشان داد مي توان از جنبه هاي گوناگون به معضل اعتياد در جامعه تفاوت نگريست اين مستند بازسازي شده با نمونه هاي تلويزيوني در نوع بيان آن نهفته بود. فيلم فارغ از لحن مستقيم و شعارگونه به ريشه يابي اعتياد و هشدار به خانواده ها پرداخته بود. تنها ريتم كند و پايان بندي ديرهنگام كمي از ارزشهاي اين فيلم كاسته بود. ابراهيم درسهم فروزش من اين است به بررسي شرايط زندگي سالمندان در يك آسايشگاه مي پردازد. نقطه قوت فيلم انتخاب صحيح فرم و آميختگي بياني دراماتيزه با مضموني متعارف و استفاده شده است. سواي پيام، فيلم نشان مي دهد چگونه مي توان از يك كار سفارشي فيلمي متناسب با سلايق سينمايي ارايه كرد. ناصر تقوايي. درمشهد قالي نگاهي به مراسم سنتي قاليشويي در مشهد اردهال دارد. كادربندي هاي دقيق و نماهاي معرف متناسب و گفتار متن (خصوصا نثرادبي تقوايي ) از وجوه مثبت اثر به شمار مي روند. نان بلوچي ساخته ابراهيم مختاري شرايط زيست محيطي روستائيان ناحيه اي در بلوچستان را به تصوير مي كشد. ايرج درناگفته ها كريمي روايتي يكدست ولي نامتعارف از يك داستان ساده را بيان مي كند. ملموس بودن فيلم حتي در فضاهاي فراواقع گرايانه، از تسلط فيلمساز حكايت دارد. فيلم هرچند به سفارش سيما فيلم تهيه شده اما از سطحي نگري نمونه هاي مشابه تلويزيوني مبراست. تپه هاي مارليك (ابراهيم گلستان )تخت جمشيد (فريدون، رهنما )، تپه هاي قيطريه (پرويز كيمياوي )هر سه فيلم با مضمون باستان شناسي نگاهي به يادگارهاي گذشته مدفون در خاك اين مرز و بوم دارند. در تپه هاي مارليك گفتار شاعرانه تحرك بخشيدن به اشياء توسط تكنيكهاي فيلمبرداري به نوعي بر زنده بودن اين نشانه ها دلالت مي كند. تپه هاي قيطريه جستجوي آثار و آدمهاي باستاني را به نوعي برهم زدن سكوت گذشتگان نشان مي دهد و تخت جمشيد با خلق صحنه هاي عكس گونه از اين بناي تاريخي به ماندگار بودن آن اشاره دارد. زناشويي و طلاق فريدون جوادي با عقد ازدواجي شروع مي شود و نقطه اوج آن صحنه اي است كه زن و شوهري پس از طلاق از دفترخانه خارج و وارد خيابان شده اندك اندك در انبوه جمعيت گم مي شوند; فيلمي تلخ و سرشار از صحنه هاي تكان دهنده. ريتم از منوچهر طياب بيشتر مديون تمبك نوازي حسين تهراني بود تا كار فيلمساز، هرچند تلاش فيلمسازبه منظور انطباق دو ريتم موسيقيايي و تصويري موفق بود اما فيلم جايگاه چنداني را ميان آثار برجسته اين مستندساز قديمي كسب نمي كند. سعيد اكبريان درهه رو داستاني لطيف و صادقانه از آوارگان كرد را تصوير كرده بود. فيلمي درونگرا وانساني از تلاش دختركي براي انطباق با شرايط درنبود مادرش. در حاشيه ـ امسال يك سالن سينما هم به سالنهاي نمايش فيلم افزوده شده بود اما تبليغات نامناسب موجب عدم استقبال از فيلمها شده بود. ـ عجيب است با گذشتن حدود 4 سال از برگزاري جشنواره دراصفهان هنوز مردم اين شهر با جشنواره بيگانه اند. ـ ميزگرد سينماي مستند كه در شب اول برگزار شد بابرخوردهاي لفظي ميان خبرنگار يكي از روزنامه هاي عصر ومستندسازان قديمي همراه بود. دامنه اين بحث به چاپ مطلبي در همان روزنامه و جوابيه هاي متعدد در بولتن روزانه و اشاره اي هم در بيانيه هيات داوران كشيد! شهرام شريف