Hamshahri corpus document

DOC ID : H-760221-19538S1

Date of Document: 1997-05-11

زندگي بدون سبزينه ممكن نيست در حالي كه در دنيا براي حفظ واحياي جنگل ها و مديريت پايدار و بهينه تلاش مي كنند در كشور ما در قالب تعاوني هاي احياء و بهره برداري جنگل، بهره برداري بدون برنامه و حساب، از جنگل آغاز شده است! پايه حيات در كره زيست را گياهان تشكيل مي دهند وجنگل ها به عنوان شش هاي كره زمين شناخته شده اند. در حالي كه در تمام جهان، كارهايي براي حفظ و احياي جنگل ها و مديريت پايدار و بهينه آنها انجام مي شود در كشور ما بهره برداري بدون حساب و برنامه از منبعي محدود و ناچيز يعني جنگل هاي شمال ايران آغاز شده است كه در قالبتعاوني هاي احياء و بهره برداري جنگل صورت مي گيرد. بايد توجه داشت كه بهره برداري از جنگل در شكل صحيح، مناسب و علمي آن ضروريست اما اين نكته رانيز نبايد از نظر دور داشت كه جنگل، اكوسيستمي است شكننده، كه بايد به طور كاملا علمي و با احتياط با آن برخورد نمود. به طور كلي بهره برداري از جنگل نياز به مشورت با كارشناسان و پژوهشگران برجسته دارد تا مشخص شود، سالانه چه سطحي از جنگل مورد بهره برداري قرار گيرد و به چه؟ شكل هم اكنون، قطع يكسره درختان در دامنه شمالي البرز، چهره طبيعي كوههاي البرز را عوض كرده است. آيا به راستي ما نمي توانيم از اين مواهب الهي به گونه اي ديگر استفاده؟ كنيم آيا اين فعاليت ها با مطالعه و پژوهش انجام شده؟ است بايد يادآور شد كه فقط يكي از فوائد جنگل، استحصال چوب و فرآورده هاي فرعي آن است كه در مقايسه با ساير فوائد آن، بسيار ناچيز است. جنگل ها توليد اكسيژن را برعهده دارند كه در واقع زندگي موجودات زنده به وجود اكسيژن بستگي دارد. جنگل ها در تعديل آب و هوا در مقياس ميكروكليما (خرد اقليم ) و ماكروكليما (كلان اقليم ) موثرند. جنگل ها براي كل جامعه جهاني اهميت دارند، آنها با كمك به نگهداري دماي زمين، بر آب و هواي آن تاثير مي گذارند و عامل مهم در چرخش كربن زمين هستند. جلوگيري از سيلابها يكي ديگر از اثرات درختان جنگل هاست و ريشه هاي آنها، سرعت آب ناشي از بارندگي را در دامنه كوهها كاهش داده و باعث نفوذ بيشتر آب به داخل زمين مي شوند كه در نتيجه آن، از بروز سيلاب جلوگيري مي شود. از طرفي نفوذ آب به داخل زمين، باعث افزايش ذخاير آبهاي زيرزميني مي شود كه نتيجه آن، تامين آب كشاورزي و آشاميدني و آبادي و آباداني روستاهاست. جنگل ها از فرسايش خاك نيز جلوگيري وجود مي كنند پوشش گياهي مانع عمل فرسايشي باد و آب بر روي خاك مي شود و جالب است بدانيد كه براي تشكيل يك سانتيمتر مكعب خاك 400 سال زمان لازم است. از جنبه ديگر، جنگل زيستگاه بسياري از جانوران وحشي است و اين جانوران نيز به نوبه خود يك بانك ژن جانوري هستند و ما با تجاوز به جنگل و تخريب ونابودي آن، در واقع به محل زندگي جانوران وحشي حمله كرده ايم و جانوران را بي پناه و آواره نموده ايم. جنگلها از لحاظ تفرجي و تفريحي نيز حائز اهميت هستند. انسان خسته از شهر، دود، آلودگي هوا، سر وصدا و... به جنگل پناه مي برد و با دمي آسودن در جنگل، خستگي ناشي از پديده شهرنشيني را از تن به در مي كند. جنگل ها در كاهش آلودگي هوا و آلودگي صوتي نيز موثرند و درختان در مقابل ذرات آلوده كننده هوا، يك نوع اثر فيلتراسيون دارند. اما وقتي درختان قطع و سوزانيده مي شوند، كربن محتوي آنها و نيز بخشي از كربن موجود در خاك زير آنها اكسيد شده، به اتمسفر رها مي شود. در نتيجه از بين بردن جنگلها از سال 1860 تاكنون چيزي در حدود 90 تا 180 ميليون تن كربن به اتمسفررها شده است. بسياري از دانشمندان، گرم شدن زمين را يكي از جدي ترين تهديدهاي روياروي بشر مي دانند و از بين بردن جنگل ها، زياني مضاعف دارد زيرا نه تنها تاثير درختان به عنوان چاهك كربن از بين مي رود، بلكه كربن بيشتر نيز به محيط رها مي شود. با توجه به اين كه در كشور ما جنگلها فقط رگه اي باريك و منحصر به فرد را در دامنه هاي شمالي البرزتشكيل مي دهند، آيا رواست كه اينگونه بي رويه آنها رااز بين ببريم. قبل از تصويب تشكيل تعاوني هاي احياء و بهره برداري جنگل، چوب درختان جنگلي بطور قاچاق از جنگل خارج مي شد و هم اكنون با بازوي قانون، اهداف و نيات قبلي يعني قطع و خروج چوب درختان جنگلي از جنگل ها درچهارچوب قانون صورت مي گيرد. در چند سال گذشته، متاسفانه ايران مقام اول در تخريب جنگل ها در جهان را بدست آورده است آيا چنين چيزي براي كشور ما قابل پذيرش؟ است آيا نمي توان از اين جنگل ها به نحوي ديگر استفاده؟ كرد در حالي تهران بيدار مي شود و شروع به ايجاد فضاي سبز مي نمايد، در چند صد كيلومتري آن، ريه هاي جنگلهايي زمين، بسيار زيبا و لطيف در حال افول شايد هستند در چند سال آينده، ديگر نتوان نام جنگل را بر آن نهاد، زيرا همچنان تحليل مي رود و نابودي گنجينه ژني، تخريب زيستگاه و كنام حيوانات وحشي و در نهايت نابودي آنها، افزايش سيلابها، كاهش ذخاير آبهاي زيرزميني، افزايش فرسايش خاك، افزايش آلودگي هوا، محدوديت دسترسي انسان به مامن و ماوايي براي استراحت، افزايش دي اكسيد كربن و كاهش اكسيژن هوا و.. در پي آن فرامي رسد و به طور فزاينده اي افزايش مي يابد و طبيعتي بس زيبا و لطيف از بين مي رود و... و اين يك تراژدي جهاني و فرامليتي است. ميرمسعود سجادي