Hamshahri corpus document

DOC ID : H-760217-19248S1

Date of Document: 1997-05-07

چه كسي شايسته ء رياست جمهوري؟ است در حاشيه انتخابات رياست جمهوري تلاش براي دستيابي به عدالت اجتماعي از خواست هاي اساسي مردم از رئيس جمهوري آينده است اشاره: با گذشت نزديك به دو دهه از پيروزي انقلاب اسلامي ايران، مردم كشورمان خودرا براي حضور چشمگير در هفتمين دوره انتخابات رياست جمهوري آماده مي كنند. تفاوت عمده اين دوره با ادوار رشد پيشين، آگاهي ها و بلوغ فكري بيشتر مردم درعرصه هاي سياسي و اجتماعي است. حوادث وفرازونشيبهاي ساليان اخير به ويژه جنگ تحميلي 8 ساله و توطئه هاي گوناگون دشمنان، به رغم تلخي و زيان هاي حاصله تجربه هاي ارزشمندي را به ارمغان آورده است. مردم ميهن ما امروز با داشتن درك درست از موقعيت سياسي ايران و رخدادهاي جهاني بيش از پيش مصمم شده اند كه استقلال كشور را كه درواقع خونبهاي شهيدان گرانقدر ماست، حفظكنند و در راه دستيابي به اهداف والاي انقلاب اسلامي تلاش ورزند. همچنان كه در ستون گفت وگو با مردم ودر همين صفحه مي خوانيد مردم دستيابي به عدالت اجتماعي را به عنوان يكي از اهداف مهم انقلاب و نظام جمهوري اسلامي ايران از رئيس جمهوري آينده كشور طلب مي كنند. آنان حل بسياري از مشكلات از جمله گراني و تورم را منوط به اصلاح ساختارهاي نظام جمهوري اسلامي در جهت دستيابي به عدالت اجتماعي جستجو مي نمايند. مردم در آستانه انتخابات رياست جمهوري، وعده هايي را كه فهرست وار بر اعلانات و پرده هاي تبليغاتي نامزدهاي رياست جمهوري منعكس شده است، مورد بررسي قرار داده و آن را به حافظه تاريخي خود مي سپارند. هوشياري بلوغ سياسي، و پختگي فكري مردم، مسئوليت هاي رئيس جمهور آينده را به خصوص درميدان هاي وفاي به عهد، بسيار سنگين كرده است. گزارش اين شماره را به موضوع هفتمين مهم، دوره انتخابات رياست جمهوري اختصاص داده ايم. در دومين روز از سومين ماه بهار 1376 ايران اسلامي شاهد انتخابات هفتمين دوره رياست جمهوري است و كساني كه واجد شرايط براي راي دادن هستند به پاي صندوقهاي جمع آوري آرا رفته و به نامزد مورد علاقه خود راي مي دهند، با وجودي كه هنوز زمان تبليغات رسمي انتخابات توسط نامزدهاي رياست جمهوري فرا نرسيده است اما طرفداران كانديداها تبليغات خود را از مدتي قبل با نصب تراكتهاي پارچه اي در ميدانهاي پررفت و آمد، خيابانها و بزرگراهها آغاز كرده اند. حجت نويد كه در بازار تهران شاغل است در اين باره مي گويد: تبليغات براي انتخابات رياست جمهوري نه براي فرد خاص از ابتداي سال 1376 و با نصب تراكتهاي پارچه اي آغاز شد. وي كه ساكن يكي از خيابانهاي نزديك به مركز شهر است مي گويد: حجم اين تبليغات ابتدا در خيابانهاي مركزي شهر بود، ولي در حال حاضر در بسياري از بزرگراههاي درون شهري و حتي در بزرگراههايي كه تهران را به شهرهاي ديگر مي رساند نيز اين تبليغات به مقدارزيادي به چشم مي خورد. سيب و دامن! روزي پادشاه بلژيك سر ميز شام در حالي كه سيبي را تعارف مي كرد از اينشتين پرسيد: شما اهل فيزيك هستيد و ما اهل سياست. در دنياي فيزيك پيچيده شما يك سيب چقدر؟ مي چرخد اينشتين پاسخ داد: خيلي كمتر از آنچه كه در دنياي سياست مي چرخد! امروزه تحولات در دنياي سياست سرعت بيشتري نسبت به دوراني كه اينشتين زندگي مي كرد پيدا كرده است و چرخش سيب در آن تندتر از آن دوران است. شاهين دنياي سياست ايران اين روزها پيرامون انتخابات آتي براي تعيين رئيس جمهوري آينده دور مي زند و بحث در اين باره از محافل سياسي گذشته و پا به درون خانه ها، ادارات، كارخانه ها، دانشگاهها، محافل علمي، ديني و... گذاشته است. يك پرسش بيش از هر چيز ديگري در اين باره ميان مردم عادي مطرح است: چه كسي رئيس جمهور خواهد؟ شد اما كساني كه با مسايل سياسي و اقتصادي ايران آشنايي بيشتري دارند و اين مسائل رابا ديد تخصصي تري بازكاوي مي كنند، مي پرسند: برنامه هاي رئيس جمهور آينده براي سياست و اقتصاد كشور پس از انتخاب شدن؟ چيست نه به آرامي گذشته گرمي تنور انتخابات در رسانه هاي همگاني به ويژه در مطبوعات به خوبي حس مي شود. روزنامه ها كه از ماهها قبل بخشي از مطالب خود را به بيان سخنان و ديدگاههاي داوطلبان نامزدي رياست جمهوري و گروهها و شخصيتهاي وابسته به اين افراد اختصاص داده اند، اين روزها بر شدت و دامنه اين گونه مباحث افزوده اند: محمد احسان كه يك روزنامه خوان حرفه اي است در اين باره مي گويد: مطالعه اخبار مربوط به انتخابات رياست جمهوري كه اين روزها در روزنامه ها درج مي شود نشان مي دهد كه برخي از طرفداران شخصيت هاي مختلف نامزد نمايندگي كاسه داغتر از آش شده و به جاي اينكه ديدگاههاي نامزد مورد علاقه خود را ترويج بيشتر كنند، به طرح كاستي ها و نارسائيهاي ديدگاههاي طرف مقابل مي پردازند. وي كه دبير آموزش و پرورش است ادامه مي دهد: لحن نوشته هاي مربوط به انتخابات رياست جمهوري روز به روز خشن تر مي شود و به نرمي روزهاي گذشته نيست. يك كارشناس سياسي مي گويد: طرفداران وهواداران نامزدهاي نمايندگي بايد درصحبتهايي كه درباره انتخابات بيشتر مي كنند، به طرح ديدگاههاي نامزدهاي موردعلاقه خود بپردازند تا اينكه بخواهندضعف هاي احتمالي نامزدهاي ديگر را برملاكنند. مثل دوره هاي قبل نيست به گفته كارشناسان سياسي انتخابات آتي رياست جمهوري داراي ويژگيهايي است كه آن را ازانتخابات دوره هاي قبل متمايز مي كند. حميد نبئي دانشجوي دوره كارشناسي ارشد علوم سياسي دراين باره مي گويد: شرايط حاكم بر انتخابات رياست جمهوري در دوره هاي قبل به ويژه دوره هاي سوم، چهارم، پنجم و ششم گونه اي بود كه نامزدهاي نمايندگي از اشتهار، محبوبيت و سطح يكساني برخوردار نبودند. وي ادامه مي دهد: حضورشخصيت هاي قومي و مورد علاقه مردم در دوره هاي دوم تا ششم موجب شده بود تا آنها از حمايت همه گروههاي سياسي و مذهبي برخوردار باشند و فاصله آنها با ديگر نامزدها بسيار زياد بود. يك دانشجوي علوم سياسي نيزدر همين باره مي گويد: ورودكانديداهاي تقريبا هم سطح به صحنه انتخابات كه از ابتداي انقلاب اسلامي تاكنون در مشاغل گوناگون در خدمت جمهوري اسلامي ايران بوده اند موجب شده است كه توازن در ميان نامزدهاي مشهور ايجاد شود و نمي توان از پيش اعلام كرد، چه كسي برنده انتخابات خواهد شد. شرايط رئيس جمهور چه كسي مي تواند رئيس جمهور؟ شود اين پرسشي است كه پاسخ آن را قانون اساسي كشورمان داده است. براساس اصل 115 قانون اساسي رئيس جمهور بايد از ميان رجال مذهبي و سياسي كه واجد شرايط زير باشند انتخاب گردد، ايراني الاصل، تابع ايران، داراي حسن سابقه و امانت و تقوي، مومن و معتقد به مباني جمهوري اسلامي ايران و مذهب رسمي كشور. براساس اصل 117 قانون اساسي رئيس جمهور با اكثريت مطلق آراء شركت كنندگان انتخابمي شود. ولي هر گاه در دور نخست هيچيك از نامزدها چنين اكثريتي را بدست نياورند، روز جمعه هفته بعد براي بار دوم راي گرفته در مي شود دور دوم تنها دو نفر از نامزدها كه در دور نخست آراءبيشتري داشته اند شركت مي كنند، ولي اگر بعضي از نامزدهاي دارنده آراء بيشتر، از شركت در انتخابات منصرف شوند، از ميان بقيه، دو نفر كه در دور نخست بيش از ديگران راي داشته اند براي انتخاب مجدد معرفي مي شوند. سعيد سلماسي دانش آموز سال آخردبيرستان درباره شرايط فردي كه مي خواهد رئيس جمهور شود مي گويد: رئيس جمهور كه به مدت 4 سال رئيس قوه مجريه كشور مي شود بايدفردي توانا باشد، نسبت به مشكلات فرهنگي كشور آگاه باشدو بتواند نيازهاي جوانان را كه فرهنگي و داشتن شغل است تا حدممكن رفع كند. يك نويسنده در پاسخ به اين پرسش كه رئيس جمهور آينده كشور بايد چه ويژگيهايي داشته باشد مي گويد: برخلاف تصور خيلي ها كه معتقدند مسائل اقتصادي بيشترين نقش را در كشور به دارند، نظر من مسائل اجتماعي وفرهنگي تاثير بيشتري در حل مشكلات كشور دارد و رئيس جمهور آينده بايد فردي باشد كه بينش فرهنگي قوي داشته باشد و بتواند با حل مشكلات اين بخش كشور را به سمت رشد و توسعه پيش ببرد. صراحت و شفافيت بررسي مطالبي كه تاكنون از سوي نامزدهاي نمايندگي، رياست جمهوري و طرفداران و هواداران آنها عنوان شده است نشان مي دهد كه آنها بيشتر مسائل كلي را مطرح كرده اند و ديدگاههاي خود را كمتر به صورت شفاف و باصراحت بيان كرده اند. غلامرضا شباهنگ دانشجوي علوم سياسي مي گويد: براي اينكه مردم در انتخابات مشاركت فعال داشته باشند، بايد شرايطي فراهم شود كه بر ميزان اعتماد مردم كه هم اكنون نيز در حد زيادي است افزوده شود. اين از مسائلي است كه مي تواند موجب فراهم شدن اين شرايط شود. يك تحليل گر مسائل اقتصادي مي گويد: با توجه به اينكه مسائل اقتصادي براي مردم و براي كشور اهميت زيادي دارد، ديدگاههاي اقتصادي كانديداهاي رياست جمهوري براي مردم بسيار مهم است. وي ادامه مي دهد: نامزدهاي انتخابات رياست جمهوري آتي بايد در اين باره به مردم واقعيت را بگويند و اعلام كنند كه پس از انتخاب شدن از كدام گروههاي اقتصادي بيشتر حمايت خواهند كرد. اينكه گفته مي شود برنامه ما ادامه سياستهاي فعلي است، يك شعار كلي است و نامزدها بايد با صراحت و شفافيت بيشتري برنامه هاي خود را بيان كنند. به فرض اگر كانديدايي طرفدار توسعه تجارت و بازار است و حمايت بيشتر از بازرگانان جزو سياستها و اولويت هاي كاري اوست، بايد اين را به مردم بگويد. اين كارشناس مي گويد: اگر از ميان نامزدها فردي نيز طرفدار توسعه صنعت وتوليد است نيز بايد اين را با شجاعت اعلام كند. زيرا اگر رئيس قوه مجريه درآينده طرفدار تجارت و حمايت از بازرگانان باشد يا اينكه طرفدار صنعت و توليد باشد، تحولات زيادي در اقتصاد ملي و در نتيجه در وضعيت اقتصادي مردم پيدا خواهد شد. همه شركت كنندبا وجود اختلاف ديدگاههاي گروههاي گوناگون اقتصادي، اجتماعي و سياسي درباره اينكه كدام نامزد رياست جمهوري براي كشور مناسبتر است، همه اين گروهها در يك چيز مشترك هستند و آن مشاركت هر چه بيشتر واجدين شرايط در انتخابات است. كارشناسان سياسي از هر گروه و دسته و حتي كارشناسان مستقل نيز بر اين باور هستند كه تعداد شركت كنندگان در انتخابات حتي از اينكه چه كسي راي بيشتري مي آورد مهم تر است. در صورت افزايش تعداد شركت كنندگان در انتخابات نظام جمهوري اسلامي ايران قدرت و ثبات بيشتري خواهد داشت.