Hamshahri corpus document

DOC ID : H-760216-19179S1

Date of Document: 1997-05-06

وظايف رئيس جمهور آينده; فرهنگ مداري، قانون گرايي و سازندگي گفت وگو با سيدمحمد كاظم موسوي بجنوردي رئيس مركز دائره المعارف بزرگ اسلامي امروز با يك ميليون ودويست هزار دانشجو مواجه هستيم، آگاهي و فرهيختگي به هر ميزاني كه باشد تعقل اجتماعي را بالا مي برد، از اين رو پيش بيني مي كنم كه نسل جوان از هر دوره ديگر بيشتر واردصحنه شود. فكر مي كنم شخصيت والاي حجت الاسلام والمسلمين سيدمحمد خاتمي سبب گرايش بيشتر مردم و قشرآگاه تحصيل كرده كشور به مذهب و اخلاق اسلامي شود، زيرا تعادل و ميانه روي ايشان درست آن چيزي است كه يك ملت مي پسندد اشاره: انتخابات تعيين كننده دوره هفتم رياست جمهوري نزديك است; آقاي بجنوردي درمقام بنيانگذار بزرگترين نهاد فرهنگي غيردولتي كشور - مركز دائره المعارف بزرگ اسلامي - و موسس بزرگترين كتابخانه علمي ايران و منطقه و كسي كه بيش از 13 سال از عمر خود را در زندان سياسي گذرانده است، در شمار نادر فرهيختگاني است كه در كنار ملت درباره اين انتخابات حساس حرفي براي گفتن دارند. باتوجه به مقام ايشان به عنوان سرويراستار و سرپرست علمي بهترين محصول فرهنگي مكتوب عصر انقلاب اسلامي، دائره المعارف بزرگ اسلامي كه به دو زبان فارسي و عربي منتشر مي شود - و از همكاري نخبه ترين هيات علمي كشور برخوردار است و مخصوصا باتوجه به سوابق درخشان سياسي قبل و بعداز انقلاب ايشان، مصاحبه زير با مشاراليه ترتيب يافته است. يادآوري مي شود جناب آقاي سيدمحمدكاظم موسوي بجنوردي در زمان رژيم گذشته به اتهام رهبري حزب ملل اسلامي 2 بار در دادگاه نظامي به اعدام محكوم شد اما پس از گذراندن نزديك به سال 14 زندان در آستانه انقلاب اسلامي از زندان آزاد پس شد از انقلاب در سمت عضويت شوراي مركزي حزب جمهوري اسلامي، استانداري اصفهان و نمايندگي دوره اول مجلس از تهران به انقلاب خدمت كرد واز سال 1362 كه مركز دائره المعارف بزرگ اسلامي را بنياد نهاد، تمام وقت خود را به فعاليت علمي و فرهنگي مي گذراند... همشهري: به نظر شما چه عامل ياعواملي باعث شده كه انتخابات رياست جمهوري اين دوره تا اين اندازه حساس؟ شود . بجنوردي: . طبيعي است كه به سببنو بودن نظام اسلامي ايران، مخصوصابه اين سبب كه نظام با يك انقلاب برسركار آمده است، هر دوره جديدي از انتخابات رياست جمهوري حساس و آكنده از ويژگي است. هر دوره تازه اي از انتخابات شكست تازه و مايوس كننده اي است براي كساني كه درانتظار فروپاشي جمهوري اسلامي ما هستند و بديهي است كه تا اينان به ياس كامل گرفتار نشوند هر انتخاباتي كه در اين كشور انجام پذيرد ضربه فرساينده اي است بر دشمنان ما، و به همين اعتبار انتخاباتي است حساس، و شايد انتخابات بعدي نيز به مراتب حساس تر بشود. همشهري: يعني ويژگي اين حساسيت در اين است كه به شكست دشمن منتهي ؟ مي شود . بجنوردي: . ما بايد در پي سازندگي و يافتن زبان مشترك با همه ملتهاباشيم درواقع ما حق داريم به اين بباليم كه اسباب تداوم و تكامل حيات سياسي، فرهنگي و اقتصادي ميهنمان را فراهم ساخته ايم. از اين رو هر انتخابات تازه اي كه انجام مي گيرد، خودبه خود حامل اين پيام است كه روند تكامل از تداوم برخوردار است و از آسيبپذيري كشور و نظام اسلامي كاسته پس مي شود شادي ما ناشي از موفقيتمان است، ناشي از كارامدي دولت دراجراي طرحهاي زيربنايي، اقتصادي و فرهنگي است كه سردار سازندگي آقاي هاشمي رفسنجاني طراح آن بوده و براي ايران پيشرفته و نظام اسلامي افتخار آفريده است، پس حساسيت انتخابات نه فقط به خاطر ناكامي دشمن، بلكه به خاطر طراحي و اجراي برنامه هاي زيربنايي كشور هم هست. دشمنان هم بدان اذعان دارند. درضمن فراموش نكنيم كه بسياري از مشكلات اقتصادي فعلي ما نيز ناشي از اجراي همين برنامه هايي است كه هنوز به بار كافي ننشسته است كه طبعا به زودي به بار خواهند نشست و همگان از ثمرات آن بهره مند خواهند ما شد براي بالابردن سطح فرهنگ و كشاورزي و اقتصاد ويرانمان نياز به سرمايه گذاريهاي كلاني داشتيم، اين كار انجام شد و انشاءالله ادامه خواهد يافت و ارشاد و هدايت حكيمانه رهبري معظم انقلاب نيز راه را براي مديران و همه ملت روشن ساخته است. همشهري: مشاركت مردم را در انتخابات چگونه؟ مي بينيد . بجنوردي: . امروز، با كارهاي زيربنايي زيادي كه شده دلگرمي است، مردم به نظام بيشتر از هرزمان ديگري است. البته مشكلات اقتصادي و تورم هم وجود دارد. وجود همين مشكلات سبب مي شود كه مردم به انتخابات توجه بيشتري داشته باشند، زيرا نسبت به زندگيشان دقيقتر شده اند. اين دقت باعث مي شود با احساس مسئوليت بيشتر وارد صحنه شوند. ازسوي ديگر احترام به قانون و اعلام انصراف تاريخي و شجاعانه آقاي هاشمي رفسنجاني از فراهم شدن تمهيدات قانوني براي شركت در دوره اي ديگر اين باور را در مردم به وجود آورد كه ايران از اين شيوه ناپسند منسوب به شرق، يعني يك رئيس جمهور براي همه عمر، پيروي نكرده است. مخصوصا دشمنان ما فكر مي كردند كه آقاي هاشمي رفسنجاني بالاخره به بهانه اي و به شيوه اكثر كشورهاي منطقه، كرسي را ترك نخواهند گفت. مردم بايد به اين باور و ايقان برسند كه در ايران حرف نهايي را قانون مي زند. اگر اين باور جا بيفتد، آن وقت مردم حتي با نداري هم آسان تر كنار مي آيند و تحت حمايت قانون كمر به حل مشكلات اقتصادي مي بندند. زيرا بخش زيادي از كج خلقيهاي فرهنگي و اقتصادي ناشي از ضعف در اجراي قانون است. ضعف در اجراي قانون آدمي را به احساس بيهودگي مي كشاند و سپس به ناهنجاريهاي رفتاري وامي دارد و بالاخره هركس به قدر زوري كه دارد خود به استفاده از قانون مي پردازد... درحالي كه قانون فصل مشترك دولت و مردم است و حاكميت قانون پايه اصلي سازندگي و شكوفايي كشور است. همشهري: مبارزات انتخاباتي مصادف شده است با پيدايش بحران در روابط خارجي; آيا اين بحران تاثيري بر انتخابات؟ خواهدداشت . بجنوردي: . هميشه تهاجم بيگانه مردم را يكپارچه تر كرده است. روز فتح خرمشهر همه مردم يكپارچه در خيابانها شادي كردند و باران نقل و نبات خيابانهاي اين شهر عظيم را سفيد كرد و حتي اغلب گلفروشيها موجودي گل خود را به مردم بخشيدند. مردم بالاخره آموخته اند، كه كشورهايي كه تا همين يكي دو دهه پيش حتي از داشتن وزارتخانه اي به نام وزارت مستعمرات ابائي نداشتند، براي ادامه روند اقتصادي خود همواره و بي وقفه در اقصي نقاط عالم به خونريزي و كشتار تدريجي مردم دست مي زنند و براي ترور فرهنگ ملتهاي ديگر دستگاههاي اهريمني دراختيار دارند، نمي توانند به قدري كه ادعا مي كنند عادل مردم باشند اينها را مي دانند واز اين رو يكپارچه تر مي شوند. چنين اتحاد و همبستگي تبديل به آگاهي ملي مي شود و طبعا تاثيرش را روي انتخابات مي گذارد، يعني اينكه مردم وظيفه خود مي دانند كه پاي صندوقهاي راي بروند و بدين شيوه جواب دشمنان را بدهند. همشهري: نقش مردم عامي وغيردانشگاهي را چگونه؟ مي بينيد .بجنوردي: .از اعتقاد مذهبي مردم كه بگذريم، اوضاع اقتصادي و تورم مردم را حساستر و به نوعي تحرك وامي دارد. مردم خيلي زودبه تحول و جابه جايي دل مي بندند. از سوي ديگر، شعور ملي و آگاهي سياسي مردم در هر حال از رشد قابل ملاحظه اي برخوردار شده است. امروز مردم بيش از هر زمان ديگر علاقه مند به ايفاي نقش در سرنوشت خود شده اند. و هرچه در ايجاد باور در مردم كوشش بيشتري شود، اين علاقه مندي بيشتر خواهد شد. اين علاقه مندي بايد روزي به جايي برسد كه خود مردم به پنهان كردن برخي از مشكلات دولتشان بپردازند. يعني مانند مشكلي كه در خانواده به وجود مي آيد و اعضاي خانواده براي حفظ آبرو و پريشان نكردن رئيس خانواده پرده پوشي مي كنند. دربرخي از كشورهاي پيشرفته هرگاه دولت در تنگناي دشواري قرار مي گيردروزنامه ها از شدت انتقاد تا مي كاهند، دولت را دچار گيجي نكنند. اين حالت طبيعي است كه به ميزان اعتماد متقابل مي افزايد. همشهري: فكر مي كنيد استقبال نسل جوان از انتخابات خوب؟ باشد . بجنوردي: . بديهي است. چگونه مي توان نقش تعيين كننده رشدفرهنگي را ازياد؟ برد ما امروزبا يك ميليون و دويست هزاردانشجو و شايد هم بيشتر كه بيش ازهفت برابر قبل از انقلاب است مواجه هستيم البته اين سخن درست است كه كيفيت تحصيلات دانشگاهي هنوز به سطح مطلوب نرسيده است، اما درهرحال خود همين دارابودن عنوان دانشجويي ايجاد مسئوليت مي كند. تحصيل در دانشگاهها خودبه خود آگاهي را به دنبال دارد. فرهيختگي به هر ميزاني كه باشد تعقل اجتماعي را بالا مي برد و ارتقاء بينش اجتماعي و سياسي است كه وجدان مردم را دربرابر سرنوشت خود و ديگران بيدار و مسئول مي سازد و سواد - حتي كمش - از ميزان بي تفاوتي مي كاهد. از اين رو پيش بيني مي كنم كه نسل جوان از هر دوره ديگر بيشتر وارد صحنه شود. همشهري: اينك باتوجه به رقابت سالم و آزادي كه ميان كانديداهاي رياست جمهوري به وجود آمده شما است، كدام كانديدا را براي احراز مقام رياست جمهوري مناسبتر؟ مي دانيد بجنوردي: .طبعا انسان حتي درخانواده خودش هم، در مقطعهاي متفاوت براي سپردن مسئوليت به برادرانش ناگزير از انتخابمي شود. رقباي اصلي فكر نمي كنم سه نفر بيشتر يعني باشند آقاي ري شهري، آقاي ناطق نوري و آقاي خاتمي. اين كانديداها هركدام در مقام هايي كه داشته اند خوب عمل كرده اند. امروز نظام جمهوري اسلامي ايران بيش از هر زمان ديگري تثبيت شده و راه سازندگي را در ابعاد وسيع و افتخارآميزي درپيش گرفته است. به نظر حقير در شرايط كنوني كه ايران جايگاه خوبي در عرصه بين المللي يافته است ضرورت دارد كه رئيس جمهور داراي ذهني منظم باشد و براي حاكميت مطلق قانون، كه اساس پيشرفت و سازندگي و ضامن ايران متعالي است، اولويت بيشتري قائل باشد و در كنار حاكميت قانون حتي يك لحظه از اعتلاي فرهنگي كشور غافل نباشد. آقاي خاتمي، باتوجه به نقشي كه در گذشته نيز در امور فرهنگي كشور داشته اند و همچنين اولويتي كه براي نقش قانون قائل اند، به نظرحقير شايستگي بيشتري براي احرازمقام رياست جمهوري را دارند. نه تنها شجاعت و شهامت لازم را دارندبلكه وقوف به اوضاع جهان در زمينه هاي مختلف و برخورداري از بينش لازم براي ادامه سازندگي و تقويت وحدت ملي وي را در ميان اقران خود ممتاز مي سازد. فكر مي كنم شخصيت والاي ايشان سبب گرايش بيشتر مردم و قشر آگاه و تحصيل كرده كشور به مذهب و اخلاق اسلامي گردد. تعادل و ميانه روي ايشان نيز درست آن چيزي است كه يك ملت مي پسندد. يك رئيس جمهور خوب بايد هم در تفكر و هم در رفتار و اتخاذ تصميمات متعادل باشد. البته بايد تاكيد كنم كه اگر مردم به فردي غير از آقاي خاتمي راي دهند و رهبري معظم تنفيذ نمايند ما وظيفه خود مي دانيم كه با كمال صميميت از وي حمايت كنيم و براي تقويت او از هيچ مساعدتي دريغ نورزيم. همشهري: با توجه به مسئوليت فرهنگي بزرگي كه امروز برعهده داريد، چه مطلب ديگري درباره انتخابات داريد كه براي مردم؟ بگوييد . بجنوردي: . هركس بايد ضمن خودش، پرهيز از تسليم شدن به ياس سياسي، راه مشاركت خود را درساختن و آراستن كشور بيابد. هيچ كس بي تاثير در بافت فرهنگي و اقتصادي كشور نيست و به همين اعتبار دوش هيچ كسي خالي از بار مسئوليت نيست. شركت در انتخابات آسان ترين راه شركت در تعيين سرنوشت كشور است. مشاركت در انتخابات شركت درامر حكومت نيز هست. كسي كه در انتخابات شركت نمي كند به نحوي خود را از بافت كشور جدا مي كند وهيچ كس و به هر بهانه اي نمي تواند خود را معاف از شركت در انتخابات بداند. ما امروز به مرحله اي از دموكراسي دست يافته ايم و طبعا اين بدان معني نيست كه همه راه طي شده است. زيرا دموكراسي بايد فرهنگش را بيابدتا توان تجلي پيدا كند و اين مساله دوسويه است و فقط به تصميم دولت و نظام وابسته نيست، به مردم هم وابسته است. كسي كه خود را كنار نه انتظاري مي كشد، ازجامعه خود دارد و نه باوري.