Hamshahri corpus document

DOC ID : H-760213-18953S1

Date of Document: 1997-05-03

آموزگاري و شوق بي پايان ياد دادن به انگيزه 12 ارديبهشت روز معلم با تامين نيازهاي اساسي معلمان مي توان زمينه مناسبي را براي انجام اين وظيفه مهم و حساس در جامعه فراهم كرد يك بحث پردامنه... امسال در آستانه روز معلم و در تازه ترين بخشنامه اي كه به مديران مدارس ابلاغ شده است، آموزگاران از دريافت هداياي مادي از سوي خانواده دانش آموزان منع شده اند و به مديران توصيه شده كه هديه دهندگان به شاخه گلي بسنده كنند، تا مبادا به قدر و منزلت آموزگاران خدشه اي وارد شود. هر سال در چنين ايامي، كم و كيف قدرداني از مقام معلم به صورت بحث هاي پردامنه مطرح مي شود و همچون امسال و در نهايت صدور بخشنامه اي را از سوي مقامات بلندپايه وزارت آموزش و پرورش در پي اما دارد به راستي، مقام و منزلت يك آموزگار را چگونه بايد پاس؟ داشت بديهي است كه يك معلم بايد فارغ از نيازهاي مادي اين وظيفه دشوار وحساس را به انجام برساند عصبيت، خستگي، هر نوع افسردگي به هر ميزان باعث افت شديدوظيفه دشوار و حساس آموزگاران مي شود. حفظ حرمت وشخصيت معلمان از سوي ادارات آموزش و پرورش ومديران كمك شاياني به تعادل روحي و ثبات شخصيتي اين پرورش دهندگان نسل جوان مي شود. پس پاسداشت مقام معلم نخست بايد در وزارت آموزش و پرورش، ادارات كل مناطق و مديران مدارس تبيين شود و منحصربه روز بخصوصي هم نباشد. تامين نيازهاي يك معلم به صورتي كه دستكم يك زندگي متوسط و فارغ از دغدغه هاي مالي داشته باشد، نيز يك ركن اساسي در گراميداشت مقام معلم محسوب مي شود. گرفتاري معلمان بي مسكن در چم و خم تهيه مسكن را بايد با در پيش گرفتن روش هاي موثر و ممكن برطرف كرد و اين خود بزرگترين هديه روز معلم مي تواند باشد. ايجاد فروشگاههاي تعاوني معلمان را با تسهيلات ويژه براي تامين نياز اين عزيزان و خانواده هاي آنان بايد درصدر برنامه هاي دستگاههاي مسئول قرار گيرد و اما مقدم بر اين اقدامات، معلمان بايد از ميان افراد علاقه مند و مستعد برگزيده شوند و در اين مورد ضوابط بايد بر هرگونه روابطي كه موجب جذب افراد ضعيف و فاقد مهارت هاي لازم به اين حرفه حساس مي شود، برتري يابد. نكته مهم ديگر موقعيت و جايگاه آموزگاران است. در بيشتر كشورهاي جهان براي معلمان امتيازات ويژه اي منظور شده است و اين حرفه در زمره مهم ترين شغل هاي جامعه محسوب مي توان مي شود ساز و كارهاي لازم را براي تبيين جايگاه و منزلت معلمان در جامعه به كار گرفت و در آن صورت نگران هديه روز معلم نبود، چرا كه براي بسياري از معلمان متعهد و دلسوز، رشد وبالندگي دانش آموزان و توفيق روزافزون آنها از هر هديه اي ارزشمندتر و ارضاءكننده تر است. ارديبهشت 12 ماه كه مقارن با سالروز شهادت استاد مطهري است با عنوان روز معلم نامگذاري شده از است معلم بارها گفته ايم و شنيده ايم. از بايدها ونبايدهاي معلمي سخنان زيادي به ميان آمده، از خصوصيات يك معلم نمونه، از چگونگي رفتارش نسبت به دانش آموزان و از توقعات دانش آموزان از معلم، اما حديث معلم قصه تمام ناشدني است كه شنيدن و گفتن آن زمان و مكان خاصي را مگر نمي طلبد زماني كه معلم رابا شاگردش حرفي نباشد و سخن گفتن از معلم را پاياني باشد و بقولي الدرس حرف والتكرارالف. معلم معمارروح انسانهاست، انسانهايي كه با ضميري پاك و ذهني آماده فراگيري اند و اوست كه بايد اين بنا را پي ريزي كند و در واقع محصول فكر و كار اوست كه به نسلهاي آينده منتقل مي شود. خودسازي مهمترين اصلي است كه يك معلم بايد به آن توجه داشته باشد زيرا يك معلم زماني مي تواند به ساختن ديگران بپردازد كه از مرحله سازندگي خويش گذشته باشد و يا اينكه حداقل در حال اهتمام دراين راه باشد. امروزه با گسترش علوم و فنون مختلف و گرايشها و شاخه هاي متفاوت دانش بشري هرچه بيشتر مي توان به نقش و پايگاه اجتماعي معلم در جامعه پي برد. همچنان كه جامعه منهاي معلم قابل تصور نيست، ارزش هر جامعه به شمارانسانهاي فرهيخته، دانشمند و صاحب كمال آن وابسته است. تمامي كساني كه با تكيه بر همت بلندشان، كتابها نوشته اند، اختراع و اكتشاف كرده اند و يا به مدارج عالي در علوم گوناگون رسيده اند، روزي تحت تعليم معلم يا معلماني بوده اند و در اين ميان چه سخني زيباتر از كلام مولاي متقيان علي (ع ) كه مي فرمايد: هركس به من كلمه اي بياموزد مرا تا آخرعمر بنده خود كرده است. دكتر سيدمرتضي مرديها كارشناس روش شناسي علوم ترجيح مي دهد در ارتباط با معلم حرفهايش را با خاطره اي از دوران تحصيلات ابتدايي خود آغاز كند. وي در اين موردمي گويدسال 30 پيش درست زماني كه اولين سال تحصيلي خود را شروع كردم با معلمي روبرو شدم كه در واقع زمام امور كلاس ما را در دست گرفته بود. برخورد و چگونگي رفتار اين معلم در كلاس با بچه ها به گونه اي بود كه فكر مي كنم كه هيچيك از شاگردان آن كلاس خاطره اين سال تحصيلي را تا آخر عمر فراموش نكنند در آن زمان كه شايد تعداد كساني كه داراي فوق ليسانس در يك شهربودند بسيار كم و انگشت شمار بود و بيشتر افراد ترجيح مي دادند در مقاطع بالا تدريس كنند وي تدريس در كلاس اول ابتدايي را برگزيده بود. عشق و علاقه او نسبت به بچه ها، رفتار و حركات خاص و خلق و خوي مردمي او همه جاي تامل و ارزيابي داشت به عنوان نمونه او يك دقيقه به بچه ها اجازه مي داد هر كاري دلشان مي خواهد انجام دهند البته در آن زمان من كه كودكي بيش نبودم متوجه منظور وي نمي شدم و شايد بعضي با اين رويه مخالف باشند اما بعضي از نگرشهاي روانكاوي در اين مورد وجوددارد كه مي گويد: دادن چنين فرصتهايي به كودكان باعث تصفيه شخصي مي شود و او در اين يك دقيقه مي توانسته از حركات بچه ها به مشكلات روحي آنها پي ببرد. و بابرقراري روابطي صميمانه باعث ايجاد انگيزه و اعتمادبه نفس در آنهامي شد و اين اعتماد و باور قلبي كه آنهابدست آوردند براي آنها شايد بتوانم بگويم كه ماندني شد. وي همچنين در مورد حرفه آموزگاري مي گويد: آموزگاري يكي از مشاغل خاص است كه به جهت پاره اي ازاضطرابها، دردها و روبرويي با روحيات متفاوت ازبقيه مشاغل تفكيك پذير است. آنچه كه دانش آموز از معلم كسب مي كند و به عنوان نمونه در زندگي از آن سرمشق مي گيرد هيچگاه قابل مقايسه با ديگر دريافت ها نيست. معلم به دليل جايگاه ويژه اي كه در آن قرار گرفته است به صورت ناخودآگاه شرايط الگوپذيري بوجود مي آورد چه در آنجا كه ارتباطي صميمي با دانش آموز برقرار مي كند و چه در آن زمان كه درسي همچون فيزيك را تعليم مي دهد. در بيشتراوقات ديده مي شود كه دانش آموزان تصوري ماورايي از معلم خود دارند و شايد بتوان گفت كه او را چيزي جداي از اين جامعه مي دانند و اين وظيفه بردوش معلم است كه اين سد رااز ميان بردارد و امكان تبعيت را براي متعلمين خود بوجودآورد. قدرمسلم اين است كه دانش آموزان در مقاطع تحصيلي مختلف تفاوتهايي با يكديگر دارند و هيچگاه نمي توان نحوه آموزش دانش آموز دوران ابتدايي را با راهنمايي و دبيرستان يكسان پنداشت. اين مسئله يكي از نكاتي است كه آموزگاران بايددر نظر داشته باشد. امروزه نزديك به يك سوم جمعيت كشور ما را آموزگاران و دانش آموزان تشكيل مي دهند. اين جمعيت بزرگ فرهنگي اقتضا مي كند كه با تدبير بسيار شايسته و نيكو در تربيت دانش آموزان بكوشيم زيرا فرداي اين كشور منتظر فعاليت امروز ماست اگر ما نتوانيم نيروهاي خوب و سالم و متفكر پرورش دهيم و دانشگاهها را نتوانيم به سطح خوبي برسانيم و دانشجويان با استعدادي پرورش دهيم زيان هاي قابل توجهي متوجه نسل هاي آينده مي شود. خانم سمناني معلم يكي از مدارس نمونه مردمي در مورد معلم چنين مي گويد: معلم وظايف خويش را پيوسته با تلاش و كوشش انجام مي دهد و تعليم و تربيت نونهالان و دانش آموزان را به عنوان يك هدف اصلي سرلوحه كار خود قرار داده است. از سوي ديگر با توجه به مشكلات موجود در جهت برقراري ارتباط ميان اولياء و معلمان بايد در اين مورد همكاري بيشتري صورت گيرد. به عنوان مثال حضور اولياء در مدارس چشمگير نيست و گاهي معلم با تقاضاهاي مكرر خويش خواهان ملاقات با والدين دانش آموزان مي باشد. نامگذاري روز معلم و ديدارهاي اولياء و دانش آموزان با معلم و همچنين برگزاري مراسم بزرگداشت روز معلم باعث تشويق معلم و ادامه فعاليت هاي او مي باشد و جامعه را براي پاسداشت از شغل و مقام معلم ترغيب مي كند. استاد محمد تقي جعفري مدرس حوزه و دانشگاه در مراسم گشايش همايش سراسري معلمان دوره آموزش ابتدايي چنين مي گويد: آموزگار از بنيانگذاران اصلي شخصيت افراداست. وي همچنين مي گويد: مهم ترين كاري كه آموزگاران بخصوص در دوران ابتدايي انجام مي دهند اين است كه كودك اين موجود تازه سربرآورده از عالم ماديات را با مفاهيم اساسي زندگي آشنا مي كند و او را براي آينده آماده مي سازد. معلمان بايد خرد كودكان را همگام با احساساتشان پرورش دهند تا دانش آموزان ضمن برخورداري از مباني اعتقادي نيرومند به پيشرفت علم و فن آوري نيز كمك كنند. دكتر احمد خاتمي رئيس دانشكده تربيت معلم و معاون پژوهشي دانشگاه آزاد اسلامي در موردقدرداني از مقام معلم مي گويد: اگر قرار است از معلم قدرداني شود بايد اين تجليل در سطح كاري كه او انجام مي دهد باشد زيرا قدر معلم را با دادن كالاي مادي نمي شود ارزيابي كرد، وقتي روز شهادت شخصيت بزرگواري همچون استاد مطهري به عنوان روز معلم نامگذاري شده است نشان دهنده ارزش و اهميت مقام معلم است. وي مي افزايد: كه البته در بين همكاران كساني را مي شناسم كه با وقار و مناعت طبع توانسته اند شان اصلي و واقعي خود را حفظ كنند. ويژگيهاي معلمين نمونه انتخاب معلم نمونه اقدام بسيار مثبتي است كه هرسال وهمزمان با روز معلم انجام مي شود و نفس كار عمل پسنديده و شايسته اي است اما به نظر مي آيد كه بايد در انتخابويژگيهاي لازم براي يك معلم نمونه بسيار سنجيده و پخته عمل شود. دكتر احمد خاتمي عضو هيات علمي دانشگاه شهيد بهشتي درمورد خصوصيات و ويژگي هاي معلم نمونه مي گويد: يك معلم نمونه بايد ضمن دارا بودن باورهاي قلبي نسبت به مقدسات ديني از اخلاق پسنديده و حسن خلق نيز برخوردار باشد اماباتوجه به اينكه اين خصوصيات در اغلب آموزگاران ما وجوددارد، معلمان نمونه با انجام كارهاي برجسته وشاخص بويژه در زمينه تعليم و تربيت شناخته مي شوند. معلماني كه بتوانند با ايجاد جاذبه هاي لازم محيط كلاس درس را به يك فضاي صميمانه براي گفت و شنود و تبادل دانسته ها تبديل كنند و زمينه مناسبي را براي فراگيري دانش آموزان به وجود بياورند، شايسته تجليل و قدرداني مي باشند، زيرا ثمرات اين قبيل كوشش هاي خردمندانه به نسل هاي آتي منتقل مي شود و آينده بهتري را براي كشور ما پديد مي آورد. ميزان توجه معلمان به وسايل كمك آموزشي نيزمشخص كننده توان و مسئوليت پذيري آنان است. وسيله كمك آموزشي به يكسري وسايل خاص محدود نمي شود و گاهي يك بيت شعر، يك روايت يا يك حديث به عنوان وسيله كمك آموزشي مورد استفاده قرار مي گيرد و ايجاد انگيزه اجمالا مي كند مي توان گفت كه معلم نمونه معلمي نيست كه صرفا معلومات خود را به دانش آموز منتقل كند بلكه مي توان گفت كه معلمي نمونه است كه بتواند نيازهاي كلاس را تشخيص بدهد و اين تفاوت دارد اينكه معلم چيزي را كه مي داند مي گويد با اينكه معلم چيزي را كه دانش آموزان نياز دارند بگويد و اگر نمي داند به دنبال آن مي رود، تهيه مي كند و به شاگردان خود ارائه مي دهد. همانطور كه استاد شهيد مطهري براي انتقال مفاهيم ذهني ارزش زيادي قايل بود. در واقع قصد شهيد مطهري رفع نيازهاي اجتماعي بوده است. به همين دليل شهيد مطهري به عنوان يك روحاني و يك استاد مقتدر در ريزترين مسائل وارد مي شد و در هر بحثي با گشاده رويي شركت مي كرد. توصيه هايي جهت پيشبرد اهداف آموزشي اهداف آموزشي هر درس بايد براي دانش آموزان كاملاروشن شود تا آنها بتوانند با آگاهي نسبت به چيزي كه قراراست بياموزند در آن محيط آموزشي قرار معلمين گيرند درمورد آموزش نبايد از پيشداوري استفاده كنند. همه دانش آموزان در وهله اول يكسان پنداشته شوند. و براي درك بهتر مطالب از زمينه هاي رقابتي به صورت دقيق استفاده شود و بيشتر ازبرنده شدن به پيشرفت تحصيلي دانش آموزتوجه داشته باشد و رفتار نامناسبي با دانش آموز ناموفق نشان ندهد. بايد دانش آموز اعتمادبه نفس را در كلاسهاي درس بياموزندو بتوانند ايده هاي نوين و خلاقيتهاي گوناگون ارائه بدهند. معلمين بايد دقت داشته باشند كه در هنگام آموزش موضوع خاص از آميختن موضوعات درسي ديگر خودداري كنند زيراانسجام بحث از اين طريق از بين مي رود و در نتيجه آثارمثبت آموزشي پديدار نخواهد شد. نكته ديگري كه معلمين مي توانند در مورد دانش آموزان كم پيشرفت مورد بررسي قرار دهند، دادن تكاليف ويژه براي افزايش توانمندي اين گروه از دانش آموزان است كه استمرار اين كار منجر به يكسان شدن سطح آموزشي يك كلاس خواهد شد. نكته ديگر اينكه چنانچه موضوعات آموزشي با هدفهاي برآورده كننده نيازهاي دانش آموزان تلفيق شوند تفهيم مطالب براي دانش آموزان آسانتر خواهد بود و دروس جنبه كاربردي تري پيدا خواهند كرد. در نهايت نبايد از اين مسئله غافل شد كه كودكان ونوجوانان تشنه فراگيري هستند و اين امر مهم برعهده معلمان است كه اين نياز را چگونه برطرف سازند.