Hamshahri corpus document

DOC ID : H-760210-18853S1

Date of Document: 1997-04-30

خط فارسي همگام با رايانه يا اسارت؟ آن در جهان سوم ديگر نيرويي نمانده كه صرف دوباره كاري هاي بيهوده شود براي باز خواني اصل 15 قانون اساسي به آن رجوع كردم و يك لحظه احساس كردم كه يك شوخي است وقتي مي بينم زبان رسمي بين المللي انگليسي است و خط ارتباطي حتا جهان سومي ها خط لاتين. من يك كم سواد هستم كه با كامپيوتر كار مي كنم و در سال زندگي 1415 مي كنم و منبع اطلاعاتي من نمايشگر كامپيوتر است چه كسي مقصر است كه من با اندك عربي، تركي اردو... يي كه مي دانم باز هم نمي توانم به اين دليل ساده كه صفحه نمايش من استاندارد شبكه هاي كشورهاي منطقه را نمي شناسد، از اخبار و اطلاعات آنها استفاده؟ كنم اين پرسشي خواهد بود كه فرزند ما در حالي مي پرسد، كه هم او و هم همه پارسي خطان پاسخش را مي دانند. اين جستار يك مقاله تخصصي در مورد رايانه نيست يك اعلام نياز است، خواهش يك فرهنگ است. سكوت در برابرخواست كوچك و به حق او، هم او را دقمرگ مي كند. زودتر و تواناتر از آنچه فرهنگ مهاجم بر سرش مي آورد. سده هاست كه منطقه وسيعي از شرق - گاهواره، تمدن - دارد به اين خط مي نويسد و اعلام پيام مي كند و سالهاست كه كامپيوتر به عنوان يك وسيله اطلاعاتي - ارتباطي به ميانه اجتماعمان گام نهاده اما هنوز پارسي خطان نه در كشور خود و نه در منطقه به يك استاندارد نرسيده اند تا ارتباط در جهان سوم و ميان مستضعفان زمين هم وجود داشته باشد. باخريد هر قطعه كامپيوتر ما نيازمند آنيم كه آنرا فارسي كنيم. فاكس هزينه خريدي دارد و هزينه خريد برنامه فارسي سازآن نيز اضافه مي شود (مثلا هزينه خريد يك فاكس مودم حدود 30000 تومان است و برنامه فارسي آن تومان 40000 حدود) يعني يك فارسي زبان ( ترك عرب اردو... ) بايددو برابر آنچه را كه يك لاتين نويس مي پردازد بپردازد تا سود مساوي با او را ببرد چگونه مي توان انتظار نداشت كه نصف يك لاتين نويس براي او مطلوبيت ايجاد نشود و به همين نسبت در ميل به ؟ استفاده با خريد يك چاپگر مي توانيم از 5 زبان اروپايي يكي را براي خواندن راهنماي آن برگيريم ولي براي فارسي نوشتن با آن (تنها فارسي نوشتن، در حالي كه مي دانيم چاپگر وسيله نوشتن با رايانه است ) بايد در ست آپ ( Setup) آن دخل و تصرف كنيم كه كار يك مبتدي نيست. براي استفاده از شبكه هاي داخلي بايد براي سود جستن از هر شبكه، متفاوت سيستم را بوت كنم و با يك فارسي ساز ديگر نمايشگر را فارسي كنم تا تنها بتوانم آن اطلاعات را بخوانم. اگر اطلاعات را با آن استانده (استاندارد ) ذخيره كردم ديگر نمي توانم به آن اطلاعات دست يابم مگر آنكه سيستم را با همان استانده، ويژه و تكراري آشنا كنم. از همه مهمتر از آن اطلاعات در جاهاي ديگر هم نمي توانم استفاده كنم يا از آن چاپ بگيرم. صفحه كليد من در ايران براي استفاده از هر متفاوت برنامه، به گونه اي آرايش ويژه يافته كه براي استفاده از هر برنامه متفاوت به گونه اي آرايش ويژه يافته كه براي استفاده از هر برنامه فارسي بايد بدانم كه جاي هر حرف كجاست و كدام كليد كدام حرف را بر صفحه مي نگارد. اين علاوه بر اينكه نيرويي زياد از كاربر را تلف مي كند باعث مي شود كه برنامه نويسان نيز مجبور به تهيه، برنامه هايي شوند كه صفحه كليد را با استانده هاي مختلف تطبيق دهد (دريك برنامه ). يا برنامه نويس ديگر برنامه اي بنويسد كه استانده هاي مختلف را به هم تبديل كند كه خود حكايت مفصل ديگريست، تو خود حديث... در جهان سوم ديگر نيرويي نمانده كه صرف دوباره كاريهاي بيهوده شود در حالي كه مي دويم در جا مي زنيم روي تسمه اي كه دور دو قرقره پيچيده شده. يك بار و براي هميشه بايد پيشنهاد يك استانده، خط رايانه (شامل تخته كليد، نمايشگر، چاپگر، مودم، اسكنر و هر اضافه شونده جديد ) به تمام كشورهاي پارسي نويس بشود. تا همگي برنامه نويسان منطقه كوشش خود را روي يك سامانه ( سيستم ) متمركز كنند. زماني كه مي دانيم بسياري از هنديها و حتا برخي اندونزيايي ها فارسي زبانند بعيد به نظر مي رسد كه با اين كار پيوندهاي شرقي ايجاد و مستحكم نشود. نه چندان دير زمانتر پس از آن هند كه خط ويژه اش تنها كاربرد در شبه قاره را دارد مايل نشود كه با تغيير خط به اين اردوگاه بپيوندد و آنگاه است كه با ايجاد تنها 3 استانده نوشتاري براي خطهاي فارسي لاتين و چيني (براي رايانه ) تنها به دانستن سه خط جهاني براي يك زبان (اسپرانتو يا هر زبان مقبول براي آيندگان ) نياز است. مسلما در اين مسير خطهاي ضعيف و استفاده شده در مناطق محدود رو به زوال، انحطاط يا حداقل انزوا مي گذارد. بياييم خطي را كه بزرگان شرق با آن براي ما ميراث انديشه شان را نهاده اند حفظ كنيم تا مجبور نباشيم آنچه را كه متعلق به ما بوده براي كودكانمان ترجمه كنيم. با خط بيهقي، ابن خلدون، ابن رشد، ابن سينا، و ديگر پسران شرق وداع كردن كار احمقانه اي است كه ملتهاي بزرگي را مغبون خواهد كرد، هر چند اين راه اولين مشكلش امكانات فني و نبودن يك رسم الخط پذيرفته شده است ولي بايد اين كار را براي تمام قلمهايي كنيم كه ميراث بشريت را پربارتر كرده اند. امير رها