Hamshahri corpus document

DOC ID : H-760210-18829S1

Date of Document: 1997-04-30

كارگران; اهرم حركت در زمين به مناسبت يازدهم ارديبهشت (اول ماه مه ) روز جهاني كارگر بطور كلي در جامعه ما توليد بيشتر بر نيروي كار استوار است تا سرمايه و در هر واحد توليد 70 تا 80 درصد سهم نيروي كارگر مي باشد اشاره دستاوردهاي شگفت انگيز دانش فني در عصر ما به گونه اي است كه در بسياري از كارخانه هاي بزرگ توليدي، آدمك هاي ماشيني ( روبوت ها ) و تكنيك هاي پيشرفته را جايگزين كارگر كرده است، اما با اين وجود، هنوز در سراسر جهان كارگران چرخ هاي توليد را به گردش درمي آورند و اهرم واقعي نيروي كار را تشكيل مي دهند. ارج نهادن به مقام و منزلت كارگران منحصر و محدودبه يك روز نمي شود، پاسداشت تلاش هاي صميمانه و ثمربخش اين خيل در همين آيين ها، اديان و فرهنگ ها به گونه اي لحاظ شده است. در دين مبين اسلام ارزش نهادن به كار و كارگر، به عنوان وظيفه عبادي هر مسلمان مورد تاكيد قرار گرفته است. از زمان پيروزي انقلاب اسلامي آيين بزرگداشت روز جهاني كارگران هر سال در ميهن مابرگزار مي شود و در سالهاي اخير، اين روز بزرگ به معرفي كارگران نمونه كشور اختصاص يافته است. ضمن بزرگداشت روز جهاني كارگران، گزارش اين شماره را به همين موضوع اختصاص داده ايم. روز يازدهم ارديبهشت ماه در ايران مطابق با روزاول ماه مه ميلادي است. در اين روز كارگران زحمتكش ايراني، همانند ساير همكاران خود در ديگر كشورهاي جهان، روز جهاني كارگر را گرامي داشته و در مراسمي كه به همين مناسبت برپا مي شود شركت مي كنند. عليرضا محجوب. دبيركل خانه كارگر درباره فلسفه روز جهاني كارگر مي گويد: اين روز يادآور واقعه اي است كه 111 سال پيش يعني سال 1886 در شهر شيكاگو اتفاق افتاد. در اين روز معدنچيان امريكايي در اعتراض به ساعات كار طاقت فرسا در معادن و مشكلات گوناگون اقتصادي كه بر زندگي آنها حاكم بود، حركت اعتراض آميزي را بر عليه كارفرمايان خود تدارك ديده بودند. يك نوشته تاريخي درباره روز اول ماه مه 1886 سير وقايع را چنين توضيح مي دهد: در آن روز مردم شهر شاهد حركت غيرعادي كارگران از هر صنف و صنعت بودند و هنگامي كه /8 5 ساعت صبح را نشان در مي داد ميدان بزرگ شهر شيكاگو جاي سوزن انداختن نبود. در همين لحظه ها يكي از كارگران روي يك گاري دستي رفت و فرياد زد، ما كارگران خواستار اين هستيم كه كارفرمايان به حقوق ما احترام بگذارند و سپس نوشته اي را از جيب بيرون آورد و شروع به خواندن كرد: - ما كارگران خواستار اين هستيم كه ساعات كار در يك روز حداكثر 8 ساعت باشد و يك روز در هفته نيز كارگران با دريافت دستمزد به مرخصي بروند. - كارفرمايان نبايد بدون دليل كارگران را جريمه كرده و از دستمزد آنان بردارند. - حق اخراج كارگران فقط با راي هيات منصفه در دادگاهي كه وكلاي كارگران و كارفرمايان در آن حضور دارند انجام شود.... دقايقي بعد پرچم بزرگ كارگران و در پشت سر آن رهبران كارگران و هزاران كارگر معترض به حركت درآمد و در خيابان نهم بود كه پليس بر روي تظاهركنندگان آتش گشود... اين نوشته تاريخي مي افزايد: اگرچه پليس در آن روزعده زيادي از كارگران معترض را بازداشت و زنداني كرد، اما پيگيريهاي بازماندگان آنان و ساير كارگران در ماهها و سالهاي بعد موجب شد تا كارفرمايان به خواستهاي كارگران تن در دهند. محجوب در همين باره مي گويد: اولين مقاوله نامه بين المللي كار در سال خواسته 1920 كارگران رارسميت بخشيد و امروزه به صورت قانون جهاني درآمده است و هيچ كارفرمايي نمي تواند آن را ناديده بگيرد. سهم كارگران تازه ترين آمار ارائه شده از سوي بالاترين مقام اجرايي بخش صنعت نشان مي دهد از هر 100 تومان توليد ناخالص داخلي كشور در سال 1375 حدود تا18 17 تومان آن از فعاليتهاي صنعتي بدست آمده است. از سوي ديگر بنا به گفته دكتر حسن سبحاني يكي از استادان دانشگاه اقتصاد با يك نشريه كارگري به طور كلي، در جامعه ما توليد كاربر است تا سرمايه بر به اين معني كه از هر يك واحد توليد در داخل حدود 70 تا 80 درصد سهم نيروي كار است و حدود 20 تا 30 درصد سهم سرمايه. بنابراين سهم كارگران صنعتي در توليد ناخالص داخلي معادل 14 درصد است. اين ميزان توليد توسطكارگران صنعتي نشان دهنده اهميت و نقش مهم كارگران در زندگي اقتصادي كشور است. از سوي ديگر براساس گفته هاي دبيركل خانه كارگر، تعداد كارگران واحدهاي بزرگ صنعتي /1 2معادل ميليون نفر است كه اگر بعد خانوار هر كارگر را 5 نفر فرض كنيم شمار كارگران و خانواده آنها حدود 6 ميليون نفر مي شود كه 10 درصد كل جمعيت كشور را شامل مي شوند كه خود رقم بسيار چشمگيري است. احترام و مشاركت طلايه هاي آفتاب در روز 16 فروردين امسال همچون هزاران هزار روز ديگر، سياهي آسمان تهران را شكافته و آهسته آهسته به زمين نزديك مي شدند، اما هنوزروشني و سياهي در هم تنيده بودند. كارگران يك نانوايي، يك طباخي و چند رفتگر كه آخرين نشانه هاي ناپاكي را از سطح خيابان مي زدودند و چند مرد كه در پياده روي باريك خيابان خ در جنوب غربي تهران ايستاده بودند، شاهد تلاش خورشيد براي راندن باقي مانده سياهي شب بودند. مرد ميان سال نيز پس از پيچيدن به خيابان خ در كنار مردان منتظر ايستاد و به ساعت مچي خود نگاه كرد و از نزديكترين نفر به خود پرسيد: سرويس كارخانه.. اينجا؟ مي ايستد و پس از شنيدن جواب مثبت، او نيز به انتظار اتوبوس ماند. ساعتي بعد او و ساير كارگران منتظر در خيابان يادشده و 10 هزار كارگر ديگر در استاديوم 12 هزار نفري آزادي مستقر شدند تا مراسم جشن آغاز كار سال جديدرا نظاره كنند. احساس رضايت در چشمان بيشتر آنان موج مي زد. يكي از كارگران مسن از همين گروه مي گويد: كاري به چيزهاي ديگر ندارم. همين احترامي كه به ما كارگران مي گذارند، براي من يكي كه خيلي جالب است. آگاهان به مسايل كارگري معتقدند، يكي از مواردي كه در بسياري از محيطهاي كارگري موجب رنجش اين قشر زحمتكش مي شود، اين است كه مديران خود را بسيار برتر از آنان دانسته و به كارگران احترام نمي گذارند و از تجربه هاي آنان در مديريت كارخانه استفاده نمي كنند. پرويز نصرتي يكي از كارشناسان كارخانه ايران خودرودر اين باره مي گويد: پس از پيروزي انقلاب اسلامي ساختار اجتماعي و اقتصادي واحدهاي صنعتي كشوردگرگون شد و بسياري از مديران كارخانه ها كه در حال حاضر جايگزين مديران قبلي شده اند، از اقشار متوسطجامعه هستند و با كارگران احساس نزديكي مي كنند. وي مي افزايد: شركت دادن كارگران در مديريت كارخانه امروزه در بسياري از واحدهاي صنعتي كشورپذيرفته شده است و همين پذيرش موجب شده است كه كارگران از كار در محيطهايي كه به مديريت مشاركتي اعتقاد دارند احساس رضايت كنند. كارگران نمونه در سالهاي اخير، انتخاب كارگران نمونه و معرفي آنها در روز بزرگداشت روز كارگر در كشورمان جزوبرنامه هاي اصلي در اين ايام بوده است. محجوب در اين باره مي گويد: امسال سيزدهمين سالي است كه انتخاب كارگران نمونه و معرفي آنها به جامعه در كشورمان انجام مي شود. از وي مي پرسم: آيا از كارگران نمونه سالهاي قبل اطلاعي داريد و يا به امان خدا رها؟ شده اند دبيركل خانه كارگر مي گويد: از چند سال پيش تصميم گرفته شد كه دستاوردهاي كارگران برجسته كشور در محلي كه به نام كانون مخترعان و مبتكران نامگذاري شده بود جمع آوري شود و به نام خودشان ثبت و در ديد مردم كشورمان گذاشته شود كه به دلايلي اين كار به صورت كامل صورت اما نپذيرفت اين فكر كنار گذاشته نشده است و قرار است كه با سرعت و دقت بيشتري نسبت به آغاز كار مجدد اين كانون اقدام كنيم. نماينده مجلس شوراي اسلامي در پاسخ به اين پرسش كه معيار انتخاب كارگر نمونه چيست و توسط چه كساني انتخاب مي شوند، گفت: نبوغ و ابتكار و انجام كار برجسته توسط كارگران بيشترين امتياز را در ملاكهاي انتخاب كارگران نمونه دارد. در شرايطي كه كارگراني باشند كه در اين باره امتيازات مساوي كسب كنند، انضباط در محيط كار و عمل به شئوناتي كه در جامعه اسلامي به عنوان اخلاق حسنه معرفي شده اند، معيار قرار خواهند گرفت. به گفته وي روندي كه ما در انتخاب كارگران نمونه طي كرده ايم نشان مي دهد كه كارگران برجسته كشور روزبه روز هم بر تعداد و هم بر كيفيت كارشان افزوده شده است و گسترده تر شدن اين حركت مي تواند براي توسعه صنعت كشور بسيار كارساز باشد. به گفته وي تعداد كارگراني كه امسال واجد شرايطانتخاب كارگر نمونه هستند پس از بررسي هاي كارشناسانه كه توسط نيروي تخصصي دستگاهها، وزارت صنايع، سازمان آموزش حرفه اي و فني و يك استادكار با سابقه و يك نفر از كانون مخترعين و مبتكرين انجام شده است به 500 كارگر رسيده است كه از ابتداي انقلاب اسلامي تاكنون بي سابقه است. يك كارشناس مسايل كارگري مي گويد: در صورتي كه انتخاب كارگر نمونه به صورت يك فرهنگ منسجم در محيطهاي كارگري درآمده و در محيطهاي كارگري نيز با آن به صورت جدي برخورد شود، اين اميد را در دل كارگران زنده مي كند كه بيشتر تلاش كنند. مشكلات كارگران براساس گفته آگاهان مسايل كارگري كشور در حال /5 5حاضر ميليون نفر از شاغلان كشور را مي توان با عنوان كارگران نام گذارد. آمارهاي موجود حاكي از اين هستند كه از اين تعدادحدود يك ميليون نفر از خدمات تامين اجتماعي بي بهره هستند كه يكي از مشكلات شاغلان محسوب مي شود. از سوي ديگر با وجود اينكه قانون كار كنوني عموما موجب نارضايتي كارفرمايان شده است، هنوز نيز كارگران زيادي هستند كه توسط كارفرمايان از محل كار خود اخراج شده اند. دبيركل خانه كارگر در اين باره مي گويد: آمارهاي موجود نشان مي دهند كه در سالهاي اخير سالانه به طور متوسط 200 هزار مورد اختلاف بين كارگر و كارفرما به مراجع حل اختلاف ارجاع شده است. بررسي آراي صادره نشان مي دهد كه 60 تا 70 درصد از اين آرا به نفع كارفرمايان بوده است و 30 تا 40 درصد به نفع كارگران و با اين وجود كارفرمايان به صورت ناعادلانه اي به قانون كار معترض هستند. مساله افزايش دستمزدها مطابق با نرخ تورم يكي ديگراز مشكلات كارگران در سالهاي گذشته بوده است. يك كارشناس اقتصادي مي گويد: برخلاف امسال كه افزايش نرخ دستمزدها كه توام با كاهش نرخ ماليات بر دستمزد بود و تا حدي با نرخ تورم مطابقت مي كرد، افزايش نرخ دستمزدها در سالهاي گذشته كمتر از نرخ تورم بود و قدرت خريد كارگران را كاهش مي داد. براي اينكه قدرت خريد كارگران حفظ شود بايد نرخ افزايش دستمزدها همه ساله كمي فراتر از نرخ تورم باشد تا به قدرت خريد آنان آسيب نرسد. به گفته دبيركل خانه كارگر يكي از مشكلات كارگران كشور مربوط به مساله زمان بازنشستگي وهمچنين مزايايي كه پس از بازنشسته شدن مي گيرند است. به عنوان مثال برخلاف مواد 111 و 96 قانون تامين اجتماعي در سالهاي گذشته به صورت كامل اجرا نشده است و موجب شده تا كارگران بازنشسته به حق خود نرسند.