Hamshahri corpus document

DOC ID : H-760209-18725S1

Date of Document: 1997-04-29

جوانان توجه كنند قبل از ازدواج به اين مسائل فكر كنيد شناخت نقاط مثبت و نقاط ضعف، آگاهي درباره روان شناسي زن و مرد، ويژگي هاي فيزيكي، رواني، اجتماعي، شناسايي توانايي ها و قابليت هاي يكديگر، آگاهي از وظايف، تكاليف و كاركردهاي زن و مرد در زندگي مشترك و توجه به اهميت اين قضيه در حل بحران هويت، از جمله مواردي است كه جوانان در آغاز زندگي مشترك، بايستي در نظر بگيرند اشاره: اساس و ركن اصلي نهاد مقدس خانواده، ازدواج است. ازدواج نياز و خواست طبيعي و زيستي زن و مرد است كه در چارچوب قراردادي، حقوقي و شرعي صورت مي پذيرد. ازدواج برپايه اهدافي چون توليد و بقاي نسل، پيروي ازقانون طبيعت و فطرت، پاسخ به سنت الهي، رشد و سكون تكامل، و آرامش، رحمت و مودت و به تعبير زيباي حفظ قرآني، و صيانت وجود، عفت و تقوا، پرورش عاطفه و انسانيت شكل مي گيرد... اما پرسش اينجاست كه شرايط مناسب براي ازدواج طرفين ومسووليت هاي آنان براي پذيرش اين امر خطير؟ چيست مطالب فوق توسط خانم دكترنوابي نژاد در همايش حقوق ومسووليت هاي جوانان طرح و بررسي شد كه خلاصه آن از نظرتان مي گذرد. به اعتقاد مردم شناسان ازدواج پديده اي است، حاصل ازتعامل بين فرهنگ و قواعد اعتقادي و اجتماعي، با طبيعت و كشش هاي زيستي و جنسي كه در عوامل و عناصر متعدد اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جامعه ريشه دارد. به همين دليل ازدواج در ميان همه ملل و اقوام در تمام زمانها و مكانها وجود داشته است. تا جايي كه همه مكاتب سالم و اديان الهي - به ويژه دين اسلام - بر آن صحه نهاده و پيروان خود را بر آن ترغيب نموده اند. در اصل دهم قانون اساسي آمده است: از آنجا كه خانواده واحد بنيادي جامعه اسلامي است، همه قوانين و مقررات وبرنامه هاي مربوط بايد در جهت آسان كردن تشكيل پاسداري خانواده، از قداست آن و استواري روابط خانواده برپايه حقوق و اخلاق اسلامي باشد. از ديدگاه زيستي، روان شناسي و جامعه شناختي، ازدواج براي جوانان كه از نظر سني در اصلي ترين مرحله رشد و تكامل خودهستند، يك ضرورت، نياز و حق مسلم است. انسان در طول زندگي خود الزاما بايد انتخابها و تصميمات مهمي را اتخاذ كند كه سرنوشت حال و آينده او گاه بستگي تام به اين انتخابها و تصميمات دارد. از جمله انتخاب اين تصميمات، رشته تحصيلي، انتخاب شغل و حرفه تمام عمر، انتخاب همسر و... است. روان شناسان معتقدند، از مجموع اين تصميمات هيچ كدام به اندازه تصميم گيري در امر ازدواج و انتخاب همسر، آثاري فراگيرتر و پايدارتر روي فرد بر جاي نمي گذارد. به همين دليل تصميم صحيح و عقلاني جوان در امر مستلزم ازدواج، انديشيدن عميق و بررسي و تامل همه جانبه است. ازدواج هدف ها و نيازهاي بي شماري را تحميل مي كند كه ازجمله آنها مي توان به تامين نيازهاي زيستي، جنسي، اجتماعي، رواني، اقتصادي و تداوم و بقاي نسل اشاره كرد، زندگي مشترك زن و مرد هدف هاي عالي تري را نيز به دنبال دارد كه آن رشد، تكامل و سلامت روان فردي و اجتماعي، تكميل و تكامل زن و مرد در كنار يكديگر است. تقويت روحيه همكاري و تقسيم كار، تربيت و پرورش فرزندان صالح، گسترش روابط انساني مطلوب سرشار از مهر و عطوفت و در نهايت تسري اين خوبيها از خانواده به جامعه است. لازمه رسيدن به اين اهداف تنها ويژگي هاي بلوغ جنسي و جسماني نيست; بلكه ملاك هاي ديگري چون بلوغ اجتماعي رواني، و اخلاقي - شناخت زن و مرد از خود و يكديگر، آگاهي از مسووليت ها و تعهدات فردي و اجتماعي در ايفاي نقش زن و شوهر در زندگي زناشويي و بالاخره برگزيدن ملاك هاي صحيح واصولي در انتخاب همسر - نيز است. در تمام اين جوان موارد، به آگاهي، دانش لازم، احساس مسووليت جدي و اقدام آگاهانه و مسوولانه نياز دارد. بنابراين اگر نهاد مقدس خانواده كه در عين كوچكي اصلي ترين نهاد جامعه است، برپايه هاي سنجيده و معقول بنا نشود، هرگر نمي تواند جوان را در نيل به اهداف ذكر شده ياري كند. به بيان ديگر ازدواج به تنهايي و بالقوه موجب پيدايش ارزشها و فوايد معني داري است. يكي از مسووليتهاي مهم جوان در امر ازدواج آن است كه ازهدفهاي ناپايدار كه تزلزل آن هدفها بنيان خانواده راآسيبپذير مي سازد، اجتناب ورزند. مانند ازدواج بر مبناي هوس، عشق هاي زودگذر، ازدواج بر مبناي زيبايي يا تنها در نظر گرفتن مال و مقام و يا ازدواج از روي ترحم و لطف كه هر يك در سايه تندباد حادثه اي زوال پذير خواهد بود. تكليف امر خطير ازدواج، مانند هر تكليف ديگري به آگاهي، اطلاعات و دانش ويژه نيازمند است. ضروري است كه جوان قبل از ازدواج به اين دانش و آگاهي مجهز گردد تا بتواندآگاهانه و مسوولانه به يكي از مهم ترين و اساسي ترين تصميمات خود جامه عمل بپوشاند. يكي از اين موارد، آگاهي از شرايط مناسب دختر و پسر براي ازدواج است. كارشناسان اين شرايط را تحت 4 عنوان مطرح كرده اند. - 1 بلوغ جسماني رواني و اجتماعي - 2 انگيزه و هدف براي ازدواج - 3 آگاهي در زمينه روان شناسي زن و مرد خودشناسي و تلاش در جهت شناخت همسر آينده - 4 آشنايي با تكاليف و وظايف مربوط به ازدواج بلوغ منظور از بلوغ، رشد جسماني و جنسي، همراه با قابليت هاي رواني - اجتماعي است. بلوغ رواني و پس از آن بلوغ اجتماعي معمولا 2 تا 4 سال - با اصل تفاوت هاي فردي - پس از بلوغ جسماني رخ مي دهد. از اين زمان نوجوان به تدريج از گرايش هاي خود شيفتگي وماجراهاي عاشقانه، به آرامش و ثبات نسبي نايل مي شود. در نتيجه بلوغ اجتماعي، روياهاي آرماني و عاشقانه، جاي خود را به نگرش هاي واقع بينانه مي دهد. جوان به ادامه تحصيل، انتخاب شغل و استقلال مي انديشد و در پايان اين مرحله به تدريج درباره ازدواج و سپس اقدام به آن فكرمي كند. - انگيزه و هدف براي ازدواج داشتن انگيزه براي ازدواج، يك ضرورت است و نبايد فردي را كه انگيزه ازدواج ندارد، به زور يا از روي مصلحت وادار به ازدواج كرد. البته مي توان با دادن آگاهي هاي لازم به فرد، زمينه مناسب و مساعدي را براي ايجاد انگيزه در وي فراهم كرد. كمك به جوان در پردازش انتظارات و توقعات واقع بينانه نسبت به ازدواج واهداف مقدس آن در اين زمينه كمك موثري خواهد بود. - اطلاعات و دانش در باره خود و همسر آينده شناخت نقاط مثبت و نقاط ضعف، آگاهي درباره روان شناسي زن و مرد، ويژگي هاي فيزيكي، رواني، اجتماعي، شناسايي توانايي هاو قابليت هاي يكديگر، آگاهي از تكاليف وظايف، و كاركردهاي زن و مرد در زندگي مشترك و توجه به اهميت اين قضيه در حل بحران هويت، از جمله مواردي است كه جوانان در شروع زندگي مشترك بايستي در نظر بگيرند. به طور كلي بايد گفت، ويژگي هاي شخصيتي زن و مرد، عادات، نگرش ها، ارزش ها، افكار و انديشه هاي آنان، همگي عناصر مهمي در توفيق زندگي زناشويي زن و مرد هستند و شناخت وپذيرش اين ويژگي ها، نقش مهم و موثري در دوام و بقاي زندگي مشترك آنها بازي مي كند. - وظايف زن و مرد در ازدواج اساسا روان شناسان خانواده، مراحل ازدواج را به سه دوره تقسيم مي كنند. - 1 دوره برقراري عهد و پيمان ازدواج كه همان محرميت و عقد شرعي و دوره نامزدي است. - 2 دوره شروع ازدواج - 3 دوران اوليه ازدواج كه به ماهها و سال اول ازدواج اطلاق مي شود. نكته مهم در اين طبقه بندي آن است كه اجراي نقش هاي فردي و مشترك زن و مرد در دوره اول و دوم، يعني در دوران نامزدي و شروع ازدواج، پايه و اساس واحد خانواده را در آينده تشكيل مي دهند. به تجربه ثابت شده است كه زن و شوهرهايي كه حتي پس از- 25 20 سال زندگي مشترك با يكديگر دچار مشكل مي شوند، ريشه اختلافاتشان در حقيقت به دوره نامزدي و يا آغاز ازدواج برمي گردد. از موارد ديگري كه در امر ازدواج بسيار با اهميت است، آشنايي و شناخت ملاك و معيارهاي ازدواج مي باشد. منظور از ملاك هاي ازدواج، توجه به متغيرها و عواملي است كه موجبتفاهم هرچه بيشتر ميان زن و مرد شده و ادامه و دوام زندگي زناشويي را براي طرفين ميسر مي سازد. يكي از اين ملاك ها، تناسب سني است كه طبق تحقيقات انجام گرفته در ايران براي خانم ها سن 18 تا 24 سال و براي آقايان 24 تا 28 سال برآورد شده است. اين ارقام به ديدگاههاي روان شناسان خانواده بسيار نزديك روان شناسان است خانواده با توجه به ويژگي هاي بلوغ رواني واجتماعي فاصله سني زوجين را 2 تا 6 سال در نظر گرفته اند. تناسب تحصيلات نيز مي تواند، زمينه هاي مشترك فكري و تبادل نظر را ميان زن و مرد، فراهم كند. تشابهات خانوادگي در ابعاد اجتماعي، فرهنگي و اقتصادي، بسيار حايز اهميت است. چون زمينه اعتقادات و دينداري زن و مرد در بستر خانواده، پرورش يافته است. تشابهات شخصيتي و ويژگي هاي رفتاري از ديگر ملاك هاي ازدواج و انتخاب همسر تلقي مي شود. متاسفانه در جامعه ما بسياري از جوانان و بويژه خانواده هاي آنان در ازدواج بيشتر به ملاك ها و عوامل مادي و صوري كه هيچ گاه تضمين كننده يك ازدواج موفق نيست - تكيه و تاكيد دارند. اما آنچه كه مي تواند ضامن زندگي زناشويي باشد، مساله شناخت زن و مرد از يكديگر وخانواده هايشان و سپس اعتقادات، ارزش ها واز همه مهم تر اخلاق طرفين در است اهميت اخلاق همين نكته بس است كه اگر تمام قوانين مربوط به ازدواج تغيير كند، مادامي كه اخلاق، حاكم بر زندگي زناشويي نشود، هيچ يك از اين قوانين، ضمانت اجرايي نخواهد داشت. مطالعات انجام شده در اين زمينه، نشان مي دهد كه مهم ترين عوامل ناكامي در زندگي زناشويي، نداشتن شناخت كافي زن ومرد از يكديگر، زمينه هاي تربيتي و پرورشي آنان در هماهنگ خانواده، نبودن آنها در انگيزه ازدواج و اهداف مربوط به آن، نداشتن تشابهات اعتقادي، اخلاقي، فرهنگي و خانوادگي است. بنابر اين ارگان ها و نهادهاي جامعه اسلامي كه عمدتامسايل نوجوانان وجوانان را وظيفه و مسووليت اساسي خودمي دانند مانند آموزش و پرورش، دانشگاهها، شوراي عالي جوانان و... بايد به موازات انديشيدن درباره ايجادتسهيلات لازم براي امر ازدواج در ابعاد مادي مانند اعطاي اشتغال، وام ازدواج و تهيه و تدارك مسكن ارزان قيمت براي جوانان; به جوانان هرچه بيشتر در امر ازدواج وانتخاب همسر آگاهي بدهند.