Hamshahri corpus document

DOC ID : H-760204-18543S1

Date of Document: 1997-04-24

پاداش و كيفر عمل انسان در قرآن مردم و ره آورد انبياء در قرآن (بخش آخر ) دانش و انديشه اگر درحد علم حصولي بود، در حد يك وجود ذهني بود، ملكه نخواهد بود و با جان يكي نخواهدشد و اما القاسطون فكانوا لجهنم حطبا ( ) 1 يكبار به بت پرستان مي گويد انكم و ما تعبدون من دون الله حصب جهنم ( ) 2 عابد و معبود هر دو در آتش اند. و معبودهاي شما كه در حقيقت هوي و هوس شماست، و شيطان درون و بيرون است شما رافريب داده است، والا اين بتها در قيامت مي گويند: خداياما از كار بت پرستان ما بيزاريم، نبايد چوب بتكده مي شديم كانوا لهم اعداء و كانوابعبادتهم كافرين ( ) 3 در قرآن كريم از اين آيات فراوان است كه بتها در قيامت نسبت به بت پرستها ابرازانزجار مي كنند و دشمن آنهاخواهند بود، معبود ما درحقيقت هوس ماست و شيطان درون و بيرون ما. انكم و ماتعبدون من دون الله شما حصبجهنم و آنچه را كه غيراز خدا مي پرستيد سنگ ريزه جهنم خواهيد بود. يك عده وقودند، آتش گيره اندهم وقودالنار ( ) 4 كه همانند آل اگر فرعون اند كسي فرعون شد نه تنها خودش را مي سوزاند، ديگران را هم مي سوزاند. او آتش گيره جهنم است، يك انسان گمراه عادي حصب و سنگ ريزه جهنم يك است تبهكار متعارف، هيزم جهنم است. اين هيزم اول گرم مي شود و بعد سراپا افروخته خواهدشد. آن سنگ اول داغ مي شود، بعد گداخته خواهدشد. آن سنگ بزرگ اول گرم مي شود، بعد سراسر شعله خواهدشد. انسان اينچنين است، اول به او دركه مي دهند تا بشود دركه. همان طور كه به انسان وارسته اول درجه مي دهند بعد مي شود درجه، اول به او روح و ريحان مي دهند بعد خودش مي شود روح و ريحان فاما ان كان من المقربين فروح و ريحان و جنه نعيم ( ) 5 خود بهشت مي شود خود روح مي شود خود ريحان مي شود در سوره آل عمران مي فرمايدهم درجات ( ) 6 يعني خود انسان مي شود درجه. در بخشي از آيات داردلهم درجات. اگر جايي لهم درجات است، و جايي ديگرهم درجات است، به اين معنا نيست كه در سوره آل عمران حرف - لام - محذوف است، نه، بلكه تفاوت اين آيات براي آنست كه معاني آنها در طول همند، نه در عرض همان طور هم كه علوم ما و اعمال ما اول حال است بعد مي شود ملكه، رنج و گنج ما هم اول حال است بعد مي شود ملكه. كيفر و پاداش انسان نيز اين چنين خواهدبود كه اول دركه است بعدخود انسان مي شود دركه، اول درجه است بعد خود انسان اينچنين مي شوددرجه، نيست كه براي ابد به انسان درجه اينچنين بدهند، نيست كه براي ابدانسان را محكوم به دركه كنند. در عقل نظري ما اينچنين است، در عقل عملي ما هم اينچنين است، پاداش ما هم اينچنين است، در مسائل علمي هم همين طور است. دانش وانديشه اگر در حد علم حصولي بود، در حد يك وجود ذهني در بود، حد يك حال بود، ملكه نخواهد بود و با جان يكي نخواهد شد. اگر ملكه شد، دلنشين شد ودر جان رسوخ كرد و انسان راسخ في العلم شد، مي شود: اي برادر تو همان انديشه اي. در مقام عقل عملي هم كه همان سرپرستي بدن است، كار و كوشش است، اگر فضائل نفساني در حد حسن ظاهر باشد، و اگر عمل خوب در حد يك حالت باشد نه ملكه راسخ، انسان عين آن عمل نخواهد شد. اما اگر انسان شيفته فضيلت شد و عدل درجانش رسوخ كرد، و عقل عملي در جانش فرمانروا شد، انسان مي شود همان عمل صالح. هم درعقل نظري اتحاد عالم با علم حق است، نه اتحاد عالم بامعلوم كه مفهوم ذهني و ماهيت حصولي باشد. اينكه گفته اند اتحاد عالم و معلوم، هر دو آن معلوم با لذات است كه ذات همان علم باشد، نه آن صورت كه مفهوم يا ماهيت باشد. درحقيقت عالم با علم متحد مي شود نه با آن معلوم كه مفهوم و ماهيت باشد. عامل هم با عمل متحد جان مي شود عمل همان نيت و اراده انسان است در عقل عملي با نيت كه روح عمل است متحد مي شود، و در عقل نظري با علم كه روح معلوم است، متحد مي شود. هرچه بالاتر برود، پيوند علم و عمل نزديكتر خواهدشد، به طوري كه علم همان عمل، و عمل همان علم مي شود. در مرحله بالاتر، علم عين قدرت و قدرت عين علم مي شود، چه اينكه مرحله بالاي عقل عملي، شهود است - يعني از تخليه و تجليه و تحليه كه مراحل عقل عملي است، به شهود مي رسد كه خود علم است، و عقل نظري است، در اينجا استاد علامه طباطبائي رضوان الله عليه مي فرمايد اين لك درجات مما عملوا زمينه است براي وليوفيهم اعمالهم و هم لايظلمون كه درجه با صاحب درجه يكي مي شود. همان طور كه دركه با صاحب دركه يكي خواهدشد. انسان خود عذاب خود است، يا خود در بوستان ابد روح و ريحان يا است در جهنم سوزان خود عذاب مي گردد. وليوفيهم اعمالهم و هم لايظلمون و يوم يعرض الذين كفروا علي النار اذهبتم طيباتكم في حياتكم الدنيا و استمتعتم بها ( ) 7 در قرآن دو عرض هست، دو سان دادن هست، دو نمايش هست. گاهي مي فرمايد: ما كفار را پيش آتش مي بريم و يوم يعرض الذين كفروا علي النار اليس هذا بالحق ( ) 8 و از آنها به عنوان سوال توبيخ آميز و استفهام تقريري پرسيده مي شود آيا اين حق نيست باز مي فرمايدويوم يعرض الذين كفروا علي النار به آنها گفته مي شوداذهبتم طيباتكم في حياتكم الدنيا. شما در اثر تبهكاري ها همه پاكي ها و سعادت ها را در دنيا ازبين برديد و در برزخ نيز به منظور ارعاب آنها را بر آتش عرضه مي نمايندالنار يعرضون عليها غدوا عشيا ( ) 9 و گاهي مي فرمايد ما جهنم را نشان كافرين مي دهيم و عرضنا جهنم يومئذ للكافرين عرضا ( ) 10 اميدوارم خداي متعال به بركت قرآن كريم، ما را به استقلال فرهنگي، استقلال اقتصادي و ديگر شئون مذهبي برساند. امت شهيدپرور ايران در دنيا و آخرت در پرتو معارف قرآن به مقامات عالي نائل شوند. ارواح شهداي انقلابرا هم باارواح انبيا و اولياء الهي محشور گرداند پايان امور همه هم ختم به خير شود. غفرالله لنا و لكم. - 1 سوره جن آيه - 2015 سوره انبيا آيه - 3098 سوره احقاف آيه - 406 سوره آل عمران آيه - 5010 سوره واقعه آيه 88 و. 98 - 6 سوره آل عمران آيه. 163 - 7 سوره احقاف آيه - 8020 سوره احقاف آيه - 9034 سوره غافر آيه - 10046 سوره كهف آيه. 100