Hamshahri corpus document

DOC ID : H-760201-18315S1

Date of Document: 1997-04-21

غلامحسين كرباسچي شهردار تهران: توجه به محيطزيست نشانه توسعه يافتگي است ميزان توسعه هر كشور، بستگي به ميزان توجهي است كه به محيطزيست دارد برگزاري اين گردهمايي نشان مي دهد كه ما به مرزي از توسعه رسيده ايم كه در واقع مرز توسعه يافتگي است هشتمين همايش جهاني سيستمهاي سطوح آبگيرباران 15 ارديبهشت ماه تهران 1376 جمهوري اسلامي ايران هشتمين همايش جهاني سيستم هاي سطوح آبگير باران به همت وزارت جهاد سازندگي و با همكاري شهرداري تهران از نخستين روز ارديبهشت جاري آغاز شده و تا پنجم همين ماه به دير همايش مي انجامد بر آن است كه يافته ها و دستاوردهاي علمي و تجربي خود را به عنوان يك سند كاربردي در اختيار جهانيان قرار دهد. از آن جا كه شهرداري تهران در برگزاري اين همايش نقشي تعيين كننده بر عهده دارد، خبرنامه جهادسازندگي در شماره اخير خود با غلامحسين كرباسچي گفت و شنودي انجام داده كه متن آن را به نقل از همين نشريه در پي آورده ايم. هدايت و كنترل سيلابهاي شهري از مهمترين مشكلات بزرگ شهرهاي جهان است. در ساليان اخير، تهران به عنوان يكي از شهرها، شاهد تلاشهاي شهرداري تهران در رفع و پيشگيري از خسارتهاي ناشي از سيل بوده است. در اين شماره خبرنامه با غلامحسين كرباسچي (شهردار تهران ) مصاحبه اي انجام داده ايم كه تقديمتان مي شود. جنابعالي اين همايش جهاني را كه يك رويدادبزرگ علمي و عملي در كشور است و با حضور محققان داخلي و خارجي برگزار مي شود، چگونه ارزيابي؟ مي كنيد بسم ا... الرحمن الرحيم; البته آقاي فروزش درهيات دولت درباره سمينار و غيره كه توضيح اطلاع دادند، زيادي نداشتيم. و اجمالا ايشان گفتند داردچنين كاري انجام مي شود و جاي خوشحالي است. بنده الان با توضيحات شما بيشتر آگاه شدم. طبيعتا جنبه عملي كار كه كاري اجرايي است و در محدوده اجرايي جهاد انجام مي گيرد و بخش نظري آن مربوط به برگزاري اين كنفرانس است، به نظر بنده از چند جهت براي ايران مهم است: يكي اينكه في نفسه ايران بتواند در زمينه مسائل محيطزيست و به اصطلاح، مباحث نگهداري منابع حياتي جهان و ايران پيشتاز گردد و نشان دهد كه رشد و پيشرفت همه ابعاد اقتصادي، فني و علمي كشور است. الان مباحث زيست محيطي در دنيا مباحثي است كه به عنوان جديدترين و آخرين دستاوردهاي علمي مورد توجه بشر، به آن فكر مي شود و عمدتا كشورهايي كه در اين زمينه دارند كار جدي مي كنند، كشورهاي توسعه يافته اند. نشانه توجه به محيطزيست، نشانه توسعه يافتگي است. ميزان توسعه پايدار هر كشوربستگي به ميزان توجهي است كه به محيطزيست دارد. برگزاري اين گردهمايي نشان مي دهد كه ما به مرزي ازتوسعه رسيده ايم كه در واقع مرز توسعه يافتگي است. شما در هيچ يك از كشورهاي توسعه نيافته نمي توانيد كشوري را بيابيد كه توجهي به مسائل زيست محيطي بكند كه در حد توانشان نيست. اگر ما بتوانيم اين گردهمايي را خوب برگزار كنيم، از يك سو پيام خارجي دارد كه توسعه ما را نشان مي دهد و از سوي ديگر پيام داخلي براي دست اندركاران و مردم تا دريابند كه در كجاي حركت سازندگي كشورند; و يك بعد استثنايي و جالب نيز براي ما با توجه به محتواي انقلاب اسلامي; و آن اين است كه دين اسلام براي زندگي روزمره بشر برنامه اي جامع دارد و اگر تا امروزچيزي از جامعيت اسلام بيان نكرديم، برمي گردد به كوتاهي هاي ما به معرفي يك حكومت ديني كه فقط به مباحث خاص سياسي و اقتصادي مي پردازد، آن هم باتنگ نظري خاص كه نگاه كرده ايم. يكي از ابعاد گسترده مذهب كه در دستورهاي ديني هم به طور گسترده وريشه دار مطرح مي شود، محيطزيست است و آن هم نه براي تشريفات و مسائل ظاهري كه از چهار تا گل و گياه خوشمان بيايد، بلكه به خاطر اينكه موجوداتي كه دركنار بشر هستند، موجودات خداوند به حساب مي آيند وآسيب به آنها، آسيب به خلقت است. كساني كه درسرزمين فساد ايجاد مي كنند، كساني نيستند كه فقطداراي فساد اداري سياسي و اقتصادي باشند، بلكه بزرگترين فساد، فسادي است كه بشر در منابع عظيم حيات مي تواند ايجاد كند و به حيات به عنوان زيباترين مخلوق خدا آسيب برساند. در قرآن مجيدراجع به مساله حفظ منابع حيات و محيطزيست با ظرافتي هرچه تمامتر اشاره شده و مشخصه اقوامي را كه خداي متعال آنها را به خاطر آنكه حيات و محيط آن را به بازيچه گرفته اند، محكوم كرده و عذاب نموده. در اين گردهمايي پيشنهاد مي كنم بررسي راجع به كوير سوخته وشهر سوخته و عذاب الهي، بشود و مسائل و ابعاد اين حوادث شكافته و مطرح گردد، تا اهميت مسائل زيست محيطي يبشتر درك گردد. من نكته اي را داشتم جمع بندي مي كردم كه آن، از ديد يك مقاله نويس خيلي خوباست، ولي عنايت و برنامه ريزي ويژه اي كه ما اصولابخواهيم از آن استقبال كنيم، دو بعد دارد: يكي تاثيرش بر روي مردم كه ريشه دار است; يعني در بين مردم و به طور گسترده، و گستردگي به اين معنا كه دستورهاي ديني كه داده شده، منهاي بحثهاي جريمه است. و از آن طرف، اين پايبندي به طور ريشه اي بررسي شود كه قرآن در اين زمينه دستورها و داستانهاي جالبي دارد: فارسلنا عليهم سيل العرم ( ).و 1 به عكس در جايي آيات روح بخشي از نعمت الهي به ميان مي آيد كه ترسيمي از جامعه ايده آل است. و هميشه قرآن جامعه اي را براي وضعيت ايده ال بررسي مي كند كه در آن سراسر حيات، طراوت و سبزي است و چه در آن جايي كه بشر را به عمق ايمان مي كشاند به آن جايي توجه مي دهدكه اين پديده در آن وجود داشته است: و تري الارض هامده فاذا انزلنا عليهاالماء اهتزت و ربت و انبتت من كل زوج بهيج ( ). نشانه 2 روييدن حيات يكي از نشانه هاي حضور خدا در كالبد حيات است. در يك چنين وضعيتي مي توان رشد معنويت فكر سالم و انديشه درست را توقع داشت و اين تاثير متقابل اين دو بر يكديگر است. در كنفرانسهاي قبلي توجهي به اين موضوع نبوده ودر اين كنفرانس ما به آن توجه كرده ايم و آنها رابه طور جدي پي گيري خواهيم ما كرد در كشور يك سري مقدمات فراهم كرديم كه مردم را معتقد به مسائل زيست محيطي آيا كنيم شهرداري گامي در تعريف اين مسير فرهنگي مي تواند ؟ بردارد مي دانيد در فرهنگ ما، گاهي اوقات تك درختي را در جايي به عنوان زيارتگاه به حساب مي آورده اند و اين اعتقادات بوده است و درخت را به عنوان چيزي مقدس مي دانستند; به خصوص در مناطق كويري و خشك وبايد گفت اين نشانه و مانند آن را نشانه خداوندقلمداد مي كردند. سوال دوم ما اين است كه چگونه با ساده ترين روش از نزولات الهي مي توان استفاده بهينه داشته باشيم. با توجه به اينكه شهرداري تهران به ايجاد فضاي سبز توجه دارد، شما نقش اين سيستمها را در ايجاد فضاي سبز و جنگلها چگونه ارزيابي؟ مي كنيد به هر حال هرچه قدر اين سيستمها را بتوان ساده وبر روي پاي خود و بدون استفاده از نيروي خارجي شكل داد، مسلما بهتر است. في الواقع، در شهرها اين سيستمهاي خودكار در حفظ محيطزيست - در خيلي از محيطهاي طبيعي عمل مي كند. ولي در شهرها وضعيت اين طور نيست، و چون بشر تغييراتي را ايجاد مي كند و در آن جهت بايد سرمايه گذاري و سيستمهاي جديد ايجاد بشود، بايد بهاي اين تغييرات را و بدهيم بنده موافقم كه در جاهايي مثل تهران ميسر شود كه آن سيستمهاي طبيعي ايجاد گردد. يا مسائل و سيستمهاي فاضلاب را كه پرهزينه است، بتوانيم تغيير بدهيم، كه البته در شهرهاي بزرگ غير فني كار دشواري است و با چنگ و دندان بايد آن را انجام داد و حفظ كرد. اگر ما تصميم گرفتيم كه فضاي سبز را گسترش بايد دهيم، به طرف سيستمهاي ساده و كم هزينه برويم. مثلادر شهري در ژاپن تلاش كرده اند براي آبياري درخت ازهمين نزولات آسماني استفاده بكنند. نظر جنابعالي؟ چيست ما در واقع بخشي از كارمان نبايد در ساماندهي نزولات باشد; چون نزولات را خداوند مي فرستد و طبيعي است براساس قوانين هستي سامان خودشان را مي يابند; بلكه ما بايد خودمان را سامان بدهيم. متاسفانه اين خسارتهايي كه ايجاد مي شود، در اثر جهل خود بشر است و ما نبايد تنها در فكر استفاده از سيلاب باشيم; بلكه خودمان را بايد اصلاح كنيم و شهرهايمان را سامان بدهيم، چرا كه مقابل نيروهاي طبيعي ايستادگي ومقابله نمي شود كرد; بلكه بايد از كنارش گذشت و كاري كرد كه در مقابل قهر طبيعت قرار نگيرد. لذا بحث ساماندهي شهرها مورد توجه قرار مي گيرد، نه ساماندهي سيل يا كارهايي سيلابها كه الان اين گونه انجام مي شود، بسيار پرهزينه و گران قيمت است و آخرش هم معلوم نيست درست جواب مي دهديا نه! يعني اين كارهاي ما روي مهار، بايد روي آن طرف قضيه كار كنيم كه در ساخت، شهرها و شهركها قابل تخريب نباشد. حالا اگر بحث روي اين زمينه بشود، خيلي كم هزينه و بهتر است از آنكه ما جايي را بسازيم و بعدبياييم و در فكر مهار آبها و سيلابهاي آن مكان باشيم و پول زيادي را هزينه كنيم. علم آبخيزداري شهري، روشي است كه با هزينه روان كم، آب سطحي شهر را محاسبه و چگونگي مهار وبهره برداري بهينه از آن را طراحي مي كند. طبيعتا در شهر بزرگي مثل تهران اين موضوع مي تواند خيلي مهم باشد. نظر شما؟ چيست مسلما همين طور در است شهرهايي كه ساخته شده، بخشي كه فني است و در ارتباط با طبيعت است، بايد سامان داده شود و آن بخشي كه دقت شده، بايد با اين سيستمها روي آن كار و مطالعه كرد و طبيعتا هرچه قدرسيستمهاي آبخيزداري بيشتر و مناسبتر باشد، بهتر وحداقل، كم هزينه تر و پرثمرتر است. شما به عنوان مدير مسوول روزنامه همشهري، نقش مطبوعات را در فرهنگ زيست محيطي، چگونه ارزيابي؟ مي كنيد به هر حال آگاهي دادن به مردم در مسائل زيست محيطي، مساله بسيار مهمي است. اين كارها بدون كمك مردم پرهزينه است و تقريبا عملي نيست و اين در جامعه - در هر بخشي و كاري - صادق است. طبيعتابراي حضور مردم اولين شرط، آگاهي مردم است ومتاسفانه ما در اين سالها پيشينه خوبي به اين مسائل نداشته ايم و ديدگاهي كه بلندمدت و درازمدت باشد، چيزهايي است كه مردم را بايد به آن آگاه كرد و مطبوعات و افكار عمومي نقش عظيمي در تصميمات ما - چه در قانون گذاري و غيره - بازي مي كنند و لذا لازم مي آيد كه رسانه ها به اين مسائل بپردازند. خوشبختانه امروزه آگاهي مردم در مسائل زيست محيطي با تلاشهايي كه شده، خيلي فرق كرده، ولي كار براي طرح و آگاهي اين مسائل بسيار زياد است و واقعاحفظ منابع طبيعت (آب و خاك و درخت ) يكي ازمهمترين مسائل بشر است. و مي دانيد كه الان در دنيابه صورت بين المللي بدون مليت كار دارد مي شود. در سفري كه به قطب جنوب داشتم، در آنجا مسائل محيطي، به گونه اي است كه بشر مجبور مي شود مسائل سياسي و دشمني را كنار بگذارد و به مسائل محيطي و لايه اوزون بپردازد و پايگاه مطالعاتي عظيم و گسترده اي براي اندازه گيري لايه اوزون برپا كند و به بررسي تغييرات جوي و مساله آب شدن كوههاي يخي و قطبي بپردازد كه اين كاري است بسيار سخت. حال، منظور بنده اين است كه ما در اين زمينه به مردم كشورمان اطلاعات كمي را داده ايم و خودمان هم اطلاع كمي بايد داريم به مسائل زيست محيطي كه مسائل انساني و كلي و عمومي را دربردارد، اهميت بدهيم و مردم را در اين زمينه به آگاهي لازم برسانيم و اين مساله همگاني و به هم پيوسته است. مثلا هنديها براي كم اثر شدن تاثيرات لايه اوزون بر روي كشورشان به سوي كوههاي هيماليا مي روند و در چين جنگل كاري را گسترش مي دهند و ترميم مي كنند تا اين تاثيرات كاهش يابد. پس اين مساله محيطزيست يك مساله همگاني، عمومي و جهاني - بدون مرزهاي بين المللي - لذا است آگاهي بخشيدن به مردم در زمينه مسائل زيستي كه مسايل به هم پيوسته اي است، در حقيقت حركت يك فرد است كه مي تواند تاثيري بر سرنوشت كل انسان در حد خودش داشته و باشد اين مصداق همان آيه اي است كه: فمن يعمل مثقال ذره خيرا يره و من يعمل مثقال ذره شرا يره ( ). واقعا 3 هر حركت كوچكي مي تواند تاثير تعيين كننده اي - با آن بينش - روي كل نظام و زندگي بشر داشته باشد. و اينها چيزهايي است كه بايد مطبوعات و رسانه ها به آن بپردازند و مردم در اين زمينه آگاهيهايشان هرچقدر بالا برود، نسبت به اين قضايا، همكاري و هماهنگي شان بيشتر مي شود. شما براي همشهري اين رسالت را بيشتر قايل؟ نيستيد ما قطعا اين رسالت را به همشهري به عنوان ارگاني كه متصدي بعضي از اين مسائل است، نسبت به ديگررسانه ها بيشتر دنبال مي كنيم و حتي از رسانه هاي تخصصي هم بعضا موفق تر عمل كرده ايم و متاسفانه برخي از رسانه هاي تخصصي در افكار عمومي تاثير ندارند; چون تيراژشان درحدي است كه تنها متخصصان از آن بهره مي برند. پيشنهاد شده استقرار دبيرخانه انجمن بين المللي سيستمهاي سطوح آبگير باران در تهران باشد و مجله اي را هم منتشر كند كه از لحاظ بين المللي براي ما حائز اهميت است. البته فعلا اين قضيه درحد طرح است، اگر قدرتهاي جهاني مخالفت نكنند! شهرداري تهران در اين زمينه چه كمكي مي تواند؟ بكند بنده شخصا معتقدم كه استقرار دبيرخانه انجمن با توجه به اينكه مشكلات ايران به سمت جنوب و كوير شروع مي شود و در طرف شمال مشكل كمتري از اين نظر داريم، لذا اين جا مي تواند پايگاهي براي اين مساله هم براي خود كشور و ديگر جاها باشد; مثلا براي كشورهاي همسايه كه خشك و كويري اند، مانند عربستان و فكر مي كنم از جهات جغرافيايي و هم از جهت توانايي فني و علمي در كشورمان متخصصان و محققاني داريم كه تاثيرات مثبتي بر روي مردم كشورمان خواهد گذاشت. به عنوان شهردار تهران خوشحال خواهم شد، تهران ميزبان باشد و به آنها خوش آمد مي گويم. از فرصتي كه براي مصاحبه اختصاص داديد، تشكرمي شود. پي نوشت: )السبا 1 ( ) 34 آيه: ما 16 نيز سيل ويرانگر را برآنها فرستاديم. ) 2 الحج ( ) 22 آيه: و 5 تو زمين را فسرده مي بيني. چون باران بر آن بفرستيم، دراهتزاز آيد و نمو كند و از هرگونه گياه بهجت انگيز بروياند. ) 3 الزلزال ( ) 99 آيات: پس 78 هر كس به وزن ذره اي نيكي كرده باشد آن را مي بيند. و هر كس به وزن ذره اي بدي كرده باشد آن را مي بيند.