Hamshahri corpus document

DOC ID : H-760123-17667S1

Date of Document: 1997-04-12

از دامنه هاي البرز تا سيل برگردان اوين توسعه و بهسازي شبكه هدايت آبهاي سطحي تهران پس از سيل مرداد 1366 تهران همه رسوبهاي منطقه تجريش جمع آوري و به دره عبدا.. آباد حمل و در آن تخليه شد تهران در دامنه جنوبي رشته كوههاي البرز درارتفاع 1100 تا 1800 متري سطح دريا در دشتي آبرفتي به وسعت 1200 كيلومترمربع قرار گرفته است. مساحت خود شهر 700 كيلومترمربع است اما حوضه آبريز آن از يال ( خطالراس ) توچال آغاز مي شود، يعني حجم بارندگي بخش جنوبي توچال به سوي شهر سرازير مي شود. متوسط باران سالانه در نقاط گوناگون شهر متفاوت است درشمال در حدود 400 ميلي متر در مركز ميلي متر 225و در جنوب حدود 155 ميلي متر است. شيب طبيعي و عمومي اين شهر از شمال به جنوباست. ميزان آن در نقاط شمالي شهر و %درحدود 5 در نقاط %جنوبي 005 است. البته در مناطق كوهستاني اين شيب %به 40 نيز مي رسد. آبهاي سطحي تهران را جوي هاي كنار خيابان جمع آوري و مسيل ها و كانال ها آن را به خارج شهر هدايت مي كنند. با توجه به گسترش بي رويه شهر، اين سيستم سالها بود كه ديگر جوابگوي نيازهاي شهري نبود. زيرا جوي هاي هسته مركزي و جنوبي، علاوه بر جمع كردن آبهاي سطحي و سيلابهاي حوضه خود سيلاب مناطق مجاور و بالادست را هم جمع آوري مي كردند. بررسي هاي اخير نشان مي دهد آب وارد شده به اين جوي ها بيش از سه برابر ظرفيت حداكثرآنهاست. از اين روست كه در هنگام بارندگي هاي شديد و تشكيل جريان سطحي و سرريز سيلاب به خيابان ها و خانه ها علاوه بر زيان هاي مالي، اختلالي در ترافيك شهر پديد مي آيد. براي جمع آوري و دفع سريع و بي خطر سيلابها به خارج شهر بايد كانال ها و تونل هاي زيرزميني احداث شود و با پيش بيني سازه هاي خاص در طول مسيرتونل و هدايت آب در فواصل معين به داخل آن ها، حجم آب جوي ها آن قدر كاهش يابد كه ديگر به سطح خيابان ها سرريز نكند و سيلابايجاد نشود. خطالقعر عبدا... آباد در منتهي اليه دامنه جنوبي كوه هاي البرز در بخش شمال غربي تهران در دره اي به همين نام قرار دارد و از سوي شرق به دره اوين - دركه و از طرف غرب به دره فرحزاد محدود است و در تقسيم بندي حوضه هاي آبگير تهران بخشي از حوضه كن به شمار در مي آيد خط القعر اين دره، مسيل عبدا. آباد شكل گرفته است، طول مسيل از آغاز آن در دامنه كوه تا اتصال آن به مسيل اوين - دركه در حدودچهار كيلومتر است. شيب عمومي مسيل در كوهپايه بين 20 درصد 80تا و در قسمت هاي پايين 7 تا 12 درصد است و اختلاف ارتفاع آن از نقطه آغاز تا اتصال به داخل مسيل اوين - دركه در حدود 280 متر است كه 80 متر آن با تعيين %شيب 2 در كف و مابقي به صورت /2 5دراپ هاي متري /0 5و متري در طول كانال است. شيب زياد حوضه آبگير باعث مي شود پس از هربارندگي رسوبهاي بسيار همراه سيلاب در بسترمسيل جاري شود و در برخي اوقات به اراضي و سازه هاي حاشيه آن خسارات فراوان وارد كند. به لحاظ وسعت و شيب زياد حوضه آبگير و جاري شدن رسوبها، احداث حوضچه هاي رسوبگير درمسيل كانال اهميتي ويژه دارد تا بخش اعظم رسوبها به جاي حركت در سرتاسر بستر در همين حوضچه ها جمع آوري شود. به همين لحاظ در طول كانال سه حوضچه با گنجايش مترمكعب 5500تقريبي پيش بيني و اجرا شده است. براساس اطلاعات موجود پس از سيل 4 مردادتهران 1366 همه رسوبهاي منطقه تجريش جمع آوري و به دره عبدا.. آباد حمل و در آن تخليه شد. اين سبب شد كه خطالقعر طبيعي دره، در حد فاصل جنوب معدن سنگ تا خيابان اوين، جابه جا شود و تغييراتي در آن پديد آيد. شركت فرآوري معادن ايران وابسته به وزارت معادن و فلزات نيز بخشي از پوسته مسيل رااشغال كرده است و بدون توجه به موقعيت محلي، با پركردن دره اصلي و احداث خيابان و تاسيسات، خطالقعر طبيعي را جابه جا كرده و تغيير داده است. از اين رو با كسب مجوز سازمان هاي ذيربط در طرح اوليه كانال تجديدنظرشد. در اين تجديدنظر سعي شد تاسيسات موجودتا حدامكان حفظ شود. اجراي قطعه اول پس از حل مشكلات ذكر شده در پاييز 1370 بخشي از زمين اجراي طرح (قطعه يك ) تحويل پيمانكار شد. عمليات خاكي بي درنگ آغاز شد. عمليات بتن ريزي نيز از بهار 1371 پس از رفع برخي مشكلات و موانع صورت پذيرفت. پس ازآن كارهاي اجرايي با جديت دنبال و در خردادسال 1372 اين بخش از طرح كه از كوهپايه و درمحدوده معدن شروع تا بالاتر از خيابان اوين به طول دو كيلومتر امتداد مي يافت آماده بهره برداري شد. اجراي قطعه دوم ادامه مسير تا مسيل اوين - دركه داراي معارضان ملكي متعدد بود كه حريم پوسته طرح و حتي محل احداث كانال را اشغال كرده بودند. در ابتداي قطعه شمالي مسيل، پوسته طرح به طوركامل در اختيار ندامتگاه اوين قرار داشت ودر عمل امكان اجراي طرح وجود داشت. بنابراين، اجراي قطعه دوم كانال عبدا... آباداز پايين دست مسيل آغاز شد. ضمن اقدامات لازم براي آزادسازي مسير كانال، با كسب مجوزجابه جايي محور كانال در داخل پوسته قرارداد طرح، قطعه دوم (حد فاصل خيابان اوين تامسيل اوين - دركه ) به طول 2100 متر منعقد شد. عمليات اجرايي پايين دست از آغاز 1372آذرماه شد. در سال هاي گذشته، خاك دستي و نخاله، كه ارتفاع آن نقاط به شش متر نيز مي رسيد دربخشي از مسير انباشته شده بود. اين وضع ايجاب مي كرد كه براي تامين مقاومت كف چاره انديشي شود. پس از بررسي هاي لازم و مقايسه گزينه هاي اجرايي متعدد به نظر رسيد كه اجراي شمع زير كف در اين بخش از كانال علاوه بر تامين مقاومت مورد نياز مقرون به صرفه تر از روش هاي ديگر است. از اين رو، زيركف دو طرف، هر پنج متر يك عدد شمع بتن آرمه اجرا شد. طول اين بخش از كانال كه در كف آن شمع اجرا شده است 70 متر و تعداد شمع ها 280 عدد است. اجراي قطعه سوم /1 5كيلومتر قطعه دوم از مسيل اوين - دركه تا خيابان ارغوان (پايين تر از خيابان اوين ) درپاييز 1374 به پايان رسيد در حدود 600 مترباقي مانده از زمين هاي تحت اختيار ندامتگاه اوين مي گذشت. با وجود مذاكرات و مكاتبات متعدد كه براي آزادسازي مسير انجام نتيجه اي شد، به دست اتصال نيامد دو قسمت كانال (قطعه يك و دو ) نيز بسيار ضروري بود و بدون اتصال آنها، كل كار انجام شده قابل بهره برداري نبود. بنابراين، اجراي تونل نعل اسبي شكلي براي اتصال دو قطعه كانال پيشنهاد و موافقت لازم كسب شد. اين قطعه از طرح به صورت تونل از طريق خيابان هاي ارغوان و بلوار بهزاد و عبور از زير خيابان اوين و جاده معدن به اجرا درآمد و دو قطعه مسيل به هم وصل شد. لزوم هماهنگي با خط طرح اتوبان 45 متري اوين و ثابت بودن ابتدا و انتهاي تونل (كه به قطعه يك و دو وصل مي شود ) باعث شد كه سه نقطه اجباري در خط طرح تونل وجود داشته باشد و 600 متر طول تونل به سه قسمت با شيبهاي متفاوت تقسيم براي شود حفظ شيب كف در دو قسمت، دراپ هاي نيم متري با فواصل متفاوت پيش بيني شد. عمليات اجرايي تونل از آذر ماه 1374 آغاز شد. طي كار ريزش هايي در برخي بخش ها پيش آمد و موجب تاخير در اتمام آن شد تا آن كه عمليات اجرايي تونل سرانجام در آبان 1375 به پايان رسيد. در طول مسير طرح، علاوه بر معارض هاي ملكي متعدد، تاسيسات شهري زيرزميني شامل لوله گاز، لوله آب، كابل برق و كابل مخابرات معارض اجراي عمليات بودند. ضمن هماهنگي با سازمان هاي ذيربط تاسيسات جابه جا و از زيركف عبور داده شد.