Hamshahri corpus document

DOC ID : H-760121-17557S1

Date of Document: 1997-04-10

حج برترين آيين قرآني داود عباسي مهرآبادي كعبه به عنوان اولين خانه درروي زمين كه براي پرستش ونيايش خداوند بوجود آمد وخانه اي كه به عنوان قبله گاه مسلمين براي انسان در نمازهاي يوميه اش چندين بار به سوي او مي ايستد و اقامه نماز مي كند و اين نخستين خانه توحيد است همان گونه كه قرآن كريم در اين باره مي فرمايدان اول بيت وضع للناس للذي ببكه مباركا وهدي للعالمين نخستين خانه اي كه براي مردم (به عنوان نيايش و پرستش خداوند ) قرار داده شد در سرزمين مكه است. در كعبه، آنچه در نظر ما جلوه مي كند عظمت خداونديست كه به آن نظر دارد همانا خانه خودش كه بيت العتيق بر خود نام گرفت چرا كه اين خانه نسبت به انسان و چيزهاي ديگر گوي سبقت را ربوده و اين امتياز از جمله ويژگيهاي اوست كه نام عتيق را يعني آزاد بودن اين خانه از تصرف همه كس به خود گرفت. صاحب اصلي اين خانه فقط در خداست تفسير عياشي نقل شده كه در زمان منصور خليفه عباسي بر اثر كثرت حجاج مي خواستند مسجدالحرام را بار ديگر توسعه دهند. منصور مردمي را كه در اطراف مسجد خانه داشتند طلبيد تا خانه آنها را خريداري كند، ولي آنها با هيچ قيمتي حاضر به فروش نشدند. منصور در بن بست سختي قرار گرفته بود زيرا از يك طرف نمي خواست با اعمال زور خانه هاي آنها را خراب كند. چون تاثير خوبي نداشت و از طرف ديگر آنها هم حاضر به واگذاري خانه خود نبودند. در اين باره از امام صادق ( ع ) سوال كرد. امام فرمود: غمناك مباش در اين باره دليل روشني است كه مي تواني به آن استدلال كني. پرسيدم: كدام دليل فرمود: به كتاب خدا. پرسيدم به كجاي كلام الهي. فرمود: به اين آيه: ان اول بيت وضع للناس للذي ببكه مباركا، زيرا خداوند مي گويد نخستين خانه اي كه براي مردمان ساخته شد خانه كعبه بود. بنابر اين اگر آنها پيش از بناي كعبه خانه ساخته بودند، اطراف خانه كعبه مال آنها بود ولي اگر خانه كعبه مقدم بود، اين حريم (تا آنجا كه مورد نياز زائران خانه خداست ) متعلق به كعبه است. منصور دستور داد آنها را حاضر ساختند و به همين سخن در برابر آنها استدلال آنان كرد در پاسخ فرو ماندند و گفتند هر طور مايل باشي موافق خواهيم بود. به هر حال اين بيت الهي كه در دل مكه جاي گرفته و به عنوان سرزمين ام القري نام گرفته، جايگاهي است كه براي هميشه به عنوان حرم امن براي تمام موجودات قرار داده شده، همانگونه كه در قرآن مي فرمايد: كعبه را جايگاه اجتماع و مكان امن مردم ساختيم. بنابر اين وجود كعبه و حرم امن الهي براي هميشه ازآزار و اذيت و خونريزي ديگران بايد محفوظ باشد. حتي همه فقها، بر اين متفق القولند كه اگرمجرمي براثر جنايتي كه بايدقصاص شود به حرم امن الهي پناه ببرد. بنابه گفته فقهاچون اين سرزمين محل امنيت است و نمي توانيم به كسي آزاربرسانيم، بايد آب و غذا را بر مجرم بست تا اينكه گرسنه و تشنه گردد و خود و با پاي خود تسليم شود. و اين ميراث كه يادگار حضرت ابراهيم به دستور خداوند كه خانه كعبه را بنا كرد. همان خانه اي كه بعداز خلقت حضرت آدم و آمدن اوبه سوي زمين در همين مكان بودكه به فرمان خداوند اين خانه به دست او ساخته شده و درطوفان نوح آسيب ديد و به وسيله حضرت ابراهيم تجديدبنا شد. در واقع ساختن اين خانه براي حضرت ابراهيم وفرزندش به عنوان يادگار زحماتش براي هميشه در قرآن تا قيامت ثبت شد. چرا كه بعد از آماده شدن اين خانه اول كسي كه مردم را دعوت به حج خانه خدا كرد، نيز شخص حضرت ابراهيم بود كه فرمان داشت از جانب خداوند به مردم اعلام كند، هنگامي كه ابراهيم چنين دستوري را دريافت، ابراهيم در محل مقام با صداي بلند رو به شرق و غرب كرد و صدا زد: ايهاالناس كتب عليكم الحج الي البيت العتيق فاجيبو اربكم اي مردم، حج خانه كعبه بر شما نوشته شد. دعوت پروردگارتان را اجابت كنيد و خداوند هم صداي او را به گوش همگان رساند حتي آنهايي كه در پشت پدران و رحم مادر بودند اين نداي جهاني را هم به آنها رسانيد و آنها در پاسخ گفتند: لبيك، گفته مي شود كساني در اين مراسم باشكوه تا روز قيامت شركت مي كنند در واقع همان كساني هستند كه به نداي حضرت ابراهيم پاسخ مثبت دادند. در خصوص پيامبر ( ص ) ما نسبت به اين سرزمين، رسالتش را از همين سرزمين مقدس آغاز كرد. از جمله امتياز ديگر اين خانه كه هميشه به آن افتخار مي كند; پذيرا بودن اميرالمومنين (ع ) به سبب ولادتش كه در اين خانه اتفاق افتاد. اين ويژگي خاص در هيچ يك از پيامبران و اولياء حق رقم نخورد و مختص اميرالمومنين ( ع ) شد. از همه مهمتر پاكسازي خانه خدا ازوجود بت هاي دوره اعرابجاهليت به فرمان پيامبراكرم ( ص ) با دست توانمندحضرت اميرالمومنين (ع )براي هميشه پاكسازي شد وآئين روح بخش حج در ميان مسلمانان به دست پيامبر وائمه معصومين ( ع ) گسترش پيدا كرد. هشام بن حكم مي گويد از امام صادق ( ع ) پرسيدم چرا خداوند مردم را به انجام حج و طواف خانه خود فرمان داده آن است حضرت فرمودند: كه خداوند انسان ها را آفريد و آنان را به عملي دستور داد كه اطاعت دين و مصالح دنياي آنان را در برمي دارد ودر موسم حج مسلمانان از شرق و غرب گردهم جمع مي شوند تا با يكديگر و با آثار و اخبار پيغمبر (ص ) آشنا گردند و اين آثار همچنان زنده بماند ودر دست فراموشي سپرده نشود. خانه كعبه مختص به مسلمين نيز نيست. چرا كه انسان هاي ديگر هم همواره مشتاقند كه از نزديك اين خانه را زيارت كنند و با ديده عظمت كه نوعي اقرار و اعتراف به اين خانه مي باشد با حالت تعظيم و كرنش با ديده عظمت به آن مي نگرند. اينجاست كه براي يكبار هم شده به عنوان سياحت دوست دارند از نزديك اين خانه را تماشا كنند. بنابراين عظمت خانه خدا در نزد همه اديان بزرگ محفوظ است. هندي ها معتقدند روح شيوا سومين اقنوم بود كه درحجرالاسود حلول كرد. ستاره پرستان و كلداني هااينها خانه كعبه را يكي ازبيوت هفتگانه معظم مي دانستند. فارسيان نيزقبل از اسلام معتقد بودندكه روح هورمزددر آن حلول كرده. بسياري از پيروان اين اديان به عزم زيارت به آنجا مسافرت مي كردند. درنزد يهوديان نيز خانه كعبه از احترام خاصي برخوردار بود. و مطابق آئين حضرت ابراهيم، آن راپرستش مي كردند و از آن استفاده معنوي مي بردند. مسيحيان نيز آنجارامقدس مي دانستند وعربهاهم قبل از اسلام بالاترين تعظيم و كرنش رادرباره آن آنان انجام مي دادند از هر سوي به عنوان حج به آنجا روي مي آوردند. خانه را بناي ابراهيم دانسته و موضوع حج را نيز از دين ابراهيم مي شمردند كه بطور توارث بين آنهاباقي مانده است. اميرالمومنين در فلسفه حج اينگونه عنوان مي كندالحج تقويه للدين خداوند مراسم حج را براي تقويت دين قرارداد. بنابراين حج مي تواند باروح معنوي خود در آن اجتماع بزرگ مبدل به يك پايگاه قدرتمندي بشود كه سبب تقويت دل مسلمانان و بلرزه در آوردن پشت دشمنان اسلام بوده و هر سال منشاء تحول تازه براي مسلمانان باشد. حج عامل موثري است در دگرگون كردن دل وجان انسان كه به كلي تعينات مادي و امتيازات ظاهري را از او دور مي كند. يكي از سياستمداران معروف و غيرمسلمان نسبت به دين و آئين اسلام و درخصوص اين نمايش بزرگ و پرشكوه در گفتار خود به ديگران عنوان كرد: واي به حال مسلمانان اگر معني حج را نفهمند و واي به حال دشمنانشان اگر معني حج را درك كنند. بنابراين در اين اجتماع باشكوه ديگر خودي وجود ندارد هر چه هست از هر ملت و قبيله اي ديگر در اين مكان محو مي شود هر كسي در اينجا بي نام و نشان مي شود درويش و غني، رعيت و ارباب، پادشاه و غلام و هركس ديگر همه بنده خاك اين درند چرا كه همه بيچارگان درگاه تواند كه از سر عجز و نياز به درگاه تو روي آورده اند.