Hamshahri corpus document

DOC ID : H-760116-17099S1

Date of Document: 1997-04-05

كارها را بر اساس نظم وبرنامه ريزي انجام دهيم از همين هفته هاي نخست سال تصميم بگيريم از دست دادن شتابزدگي فرصت ها، و بي نظمي باعث بروز اضطراب، افسردگي و بيماري هاي روان تني مي شود... وقتي سال به پايان مي رسد، براي همه كساني كه كارهاي خود را در طول ماه 12 سپري شده با برنامه ريزي به انجام نرسانده اند و يا از فرصت ها و امكانات، بهره كافي نبرده اند، حرمان و حسرت بسيار به جا مي ماند و اگرهاو ايكاش ها در ميان غباري از آه و افسوس به خاطرزمان از دست رفته، از زبان اين قبيل افراد شنيده مي شود. اما از آنجا كه عمر رفته را نمي توان به دست آورد گله ها و حسرت ها جاي خود را به اميدهاي تازه مي دهند و بسياري از همين گروه از مردم با خود پيمان مي بندند كه سال جديد را با نظم و برنامه ريزي دقيق شروع كنند و از لحظه لحظه زمان به خوبي استفاده كنند تا مبادا، در واپسين روزهاي سال بعد دوباره موسم حسرت و اندوه فرا برسد. اما به قول معروف تا چشم به هم بزنيم، بهار ديگري گذشته وغافله زمان را به تابستان سپرده است و ما هنوز در عرصه برنامه ريزي براي كار و زندگي خود، هنوز اندر خم يك اما كوچه ايم به راستي چه؟ بايدكرد اكنون با گذراندن تعطيلات نوروزي سال تازه اي ازكار و تلاش براي ما آغاز شده است. چگونه بايد از زمان خوب استفاده كنيم تا درپايان سال بعد، افسوس نخوريم. گزارش حاضر را به همين موضوع اختصاص داده ايم. روانشناسان مي گويند، تراكم برنامه هاي روزانه، شتابزدگي و فشارهاي ناشي از آن، عامل بروز بسياري از تنش هاي عصبي و بيماري هاي روان تني است، يعني آن بخش از بيماري ها كه تظاهرات عضوي اما منشا عصبي و رواني دارند. دكتر الف - متخصص بيماري هاي اعصاب و روان مي گويد: كساني كه كارهاي روزانه خود را در چارچوب برنامه ريزي دقيق و زمان بندي هاي حسابشده به انجام نمي رسانند از همان ساعات آغاز روز و پس از برخاستن از خواب دچار اضطراب، دستپاچگي و عصبانيت هستند. اين قبيل افراد انبوهي از برنامه هاي متراكم را در ذهن خود جمع مي كنند و بدون اينكه زمانبندي شخصي براي انجام كارها داشته باشند، با دلواپسي و دلشوره به آنها فكر مي كنند و به علت درهم ريختگي عصبي با اطرافيان خود پرخاشجويي مي كنند و هنگام پوشيدن لباس دقت لازم را به كار نمي برند و با سيمايي آشفته، هراسان و بسيار عصبي قدم به ميدان كار و تلاش روزانه تكرار مي گذارند اين تنش ها در درازمدت باعث تشديد اضطراب و در نهايت منجر به افسردگي مي شود و شخص كه در چنين موقعيتي انطباق با محيط زندگي را از كف داده و غرق در اندوه و نااميدي شده است، به ناچار به داروهاي مسكن و حتي مخدر پناه مي برد. يعني به همين آساني ممكن است، نبود نظم و برنامه ريزي براي انجام كارهاي روزانه در زندگي، ما را به سراشيبي اضطراب، افسردگي و بيماري هاي روان تني سوق دهد. وي در مورد بيماري هاي روان تني مي گويد: عده اي از مراجعان به مطب پزشكان، درمانگاهها و بيمارستان ها را كساني تشكيل مي دهند كه در اعضا و اندام هاي خود احساس درد و ناراحتي مي كنند، بي آنكه به علت اصلي آن آگاهي داشته باشند و پس از معاينات و آزمايش هاي لازم مشخص مي شود كه مثلا، احساس درد در ناحيه قفسه سينه ارتباطي به بيماري قلبي بلكه ندارد، حاصل يك تنش عصبي است و يا بروز درد در معده و ياورم معده، بر اثر فشارهاي عصبي پيش آمده است و بيشتر اين بيماري ها ريشه رواني دارند. به گفته وي، حتي زماني كه ما به دليل نبود برنامه ريزي براي انجام كارهاي خود، به علت غفلت و يا فراموشي زمان مناسب را براي انجام يك كارمهم از دست مي دهيم به نوعي دچار عذاب وجدان و اضطرابمي شويم و اگر اين حالت تكرارشود در درازمدت مي تواند منجربه بيماري هاي روان تني شود. در گفت و گو با مردم، نيز به مواردي از اين دست برمي خوريم. خانم خيرالنساء ش - دبيربازنشسته ساكن تهران مي گويد: درمجموعه آپارتماني كه سكونت دارم، پرداخت هزينه برق عمومي به عهده من بود، يك بار به علت غفلت، بهاي قبض را به بانك نپرداختم و همين تاخير كه با پيش آمدن يك سفر كوتاه براي من طولاني تر شده بود، منجربه قطع برق ساختمان شد. من ازشدت ناراحتي، از اين مسئوليت كناره گيري كردم و هنوز هم وقتي ياد آن غفلت مي افتم، شرمنده مي شوم و به اين نتيجه رسيده ام كه وجود برنامه كاري، تا حد زيادي مشكلات ما را حل مي كند و از فشارهاي روحي و عصبي ما مي كاهد. آقاي الفتي كارمند ساكن كوي نصر مي گويد: من دفترچه يادداشت كوچكي همراه دارم و كارهاي روزانه ام را در آن يادداشت مي كنم. اين كار را از 3 سال پيش شروع كردم. در پيش گرفتن چنين روشي خيلي به من كمك كرده است. بسياري از كارهاي روزانه را سر وقت انجام مي دهم و در مورد آن بخش از كارها كه عليرغم تلاش و پيگيري من هنوز به انجام نرسيده است، حداقل دلواپسي ندارم، چون آنچه در توان داشتم، انجام داده ام. يك كارشناس امور تربيتي مي گويد: با توجه به جوان بودن جمعيت ايران، برنامه ريزي و دقت در كارها رابايد در قالب برنامه هاي آموزشي به كودكان و نوجوانان آموخت. بايد دانست كه تاكيد آموزش و پرورش ما برامتحانات فصلي كه هنوز هم رايج مي باشد، نسل جوان راطوري بارمي آورد كه آنها به جاي فراگيري عميق درس هابه مرور و براساس نظم و برنامه روزانه، تنها در شبامتحان به حفظ كردن انبوهي از متون، بپردازند و پس از انجام امتحانات، انباشته هاي ذهني خود را به دورريزند. اگر كودكان و نوجوانان ما، از هم اكنون بياموزند كه كارها و فعاليت هاي روزانه خود رابراساس نظم، زمانبندي و دقت انجام دهند، مي تواننداين دقت و انضباط را به برنامه هاي كلان مملكتي انتقال دهند و در زمره سازندگان موفق فردا درآيند. در برخوردهاي روزانه چه در محيط كار و يا سطح شهربا اشخاصي روبرو مي شويم كه در يك لحظه ناگهان از جاكنده مي شوند و براي جبران زمان از دست رفته و كاري كه انجام نشده است، شتابان به اين سو و آن سو مي دوند و يا ديوانه وار به تلفن روي مي آورند و مدام شماره مي گيرند و پس از اينكه موفق به انجام كار نمي شوند با پرخاش و عصبيت زمانه را مقصر مي شمارند! نبود برنامه ريزي براي انجام كارها، تمركز فكري را از ميان مي برد از انسان يك موجود عصبي، زودرنج، پرخاشجو مي سازد يكي از روانشناسان مي گويد: داشتن تمركز فكري موهبتي است كه بيشتر مردم از آن غافل اند و زماني مي توان به چنين تمركزي دست يافت كه فهرست كارهاي روزانه، ماهانه و حتي كارهاي عمده سال، نه به صورت نامنظم و ذهني، بلكه در قالب يك برنامه مكتوب دراختيار فرد باشد و او با در نظر گرفتن نوع و اهميت كارها، آنها را به انجام برساند. در چنين موقعيتي حتي اگر شخص با يك حادثه دور از انتظار و كار مهم اماپيش بيني نشده هم روبرو شود، مي تواند با تكيه بر نظام برنامه ريزي، بخشي از وقت ذخيره خود را به آن اختصاص دهد و تمركز فكري خود را حفظ كند. وي مي افزايد: برخاستن از خواب نوشين بامداد براي خيلي از افراد دشوار است، آنها نمي توانند به آساني از اين خواب دل بكنند و برنامه هاي كاري و تعهدات خود را به انجام برسانند. اين قبيل افراد، پس ازآنكه در نيمروز از بستر خواب بيرون مي آيند، تازه دچار حسرت و افسوس مي شوند. يك استاد دانشگاه مي گويد: داشتن برنامه ريزي در امور روزانه با توكل به پروردگار، ما را از كمند بسياري از مشكلات مي رهاند. حتي در پيام شاعران ميهن ما، صبح زود از خواب برخاستن و كارها را براساس نظم و انضباط وبرنامه به انجام رساندن، مورد تاكيد واقع شده است. به هر حال در اين هفته هاي نخست سال 76 دريايي ازفرصت براي انجام كار، حتي تعهدات و كارهاي عقبافتاده پيش روي ماست. قدر لحظه ها را بدانيم و با در اختيار داشتن يك دفترچه كوچك، كارهاي روزانه خود را با توجه به زمان انجام آنها يادداشت كنيم و به اين ترتيب در پايان روز، فارغ از حسرت و غصه كارهاي انجام نشده، قدم به خانه بگذاريم داشتن چنين كارنامه اي در پايان هر ماه، هر فصل و سرانجام هر سال، ثمرات بي شماري براي ما به ارمغان مي آورد. اين نظم و ترتيب بارها در فرهنگ ديني و ملي ما مورد تاكيد واقع شده است. وعده ها و قول هاوعده هاي انجام نشده در طول سال به نوبه خود مي توانند باعث تشويش و فشار عصبي ما اگر شوند به هر دليل به دوست، آشنا و يا يك همكار وعده انجام كاري رامي دهيم بايد، آن تعهد را در برنامه كارهاي ضروري روزانه خود بگنجانيم و تلاش خود را براي انجام قول وقرارمان به كار بگيريم، فراموش كردن تعهدات و قول وقرارها از پيامدهاي حتمي و زيانبخش نبود برنامه ونظم در كارهاي روزانه ماست. علي زيارتي مي گويد: در ابتداي سال گذشته قول انجام كاري را كه از سوي يكي از بستگانم به من ارجاع شده بود به وي دادم اما به دليل تراكم كارها انجام آن كاررا از ياد بردم و هنگامي متوجه اين خلف وعده شدم كه چند ماه از زمان اجراي آن گذشته بود. در نتيجه، وبرخلاف ميل دروني ام و شايد به دليل شرمساري از يك وعده انجام نشده، رفت و آمد با آن فاميل را قطع كرده ام و تنها، عيد نوروز، اين فرصت را پيش آورد كه من موفق به ديدار آن شخص شوم و بابت خلف وعده ازاو عذرخواهي كنم. در حالي كه با اندكي دقت مي توانستم، كار وعده شده را پيگيري كنم و پاسخ قطعي براي فاميل خود داشته باشم. روانشناسان و متخصصان تمايل علوم اجتماعي، افراد به دادن وعده هاي بي حساب اما عمل نشدني را ناشي از نبود نظم و برنامه و احساس مسئوليت دروعده دهندگان مي دانند. آنها مي گويند: دادن هر وعده و يا بنا نهادن يك قول و قرار، باري را بر دوش اشخاص مي گذارد و آنها تا زماني كه به قول و وعده خود عمل نكرده اند، بايد سنگيني اين بار را نيز تحمل كنند. كمترين تاثير اين قبيل قول و قرارهاي عملي نشده سلب آرامش خاطر است و ساير پيامدها همچون بي اعتبار شدن اين قبيل افراد، مي تواند موجب وارد آمدن آسيبهاي جدي برشخصيت رواني آنها شود.