Hamshahri corpus document

DOC ID : H-751228-17054S1

Date of Document: 1997-03-19

يادداشت روز رد پاي نوروز در آئين هاي كهن جهان برچهره گل، نسيم نوروز خوش است در طرف چمن، روي دل افروزخوش است... نوروز كهن، نماد بازآفريني گيهان در عصراساطير مرز نمي شناسد: پژوهشگران فرهنگ آريايي، بر پايه انبوهي ازيافته هاي اساطيري، ريشه هاي اين دستاورد سترگ فرهنگي را در بسياري از آئين هاي اين قوم كهن يافته اند. اما يافته هاي امروزين جهان نشان مي دهند جشن بزرگ باززايي جهان در ميان همه تيره ها و از جمله ساميان و اسكانديناوي ها و سرخپوستان و هيتي ها و... با همانندي هاي شگفت رواج داشته است: مراسم ماموراليا در رم باستان، جشن اكي تو بابلي، جشن هاي نوروزي آشوري ها، يهوديان اورشليم، كنستان تينيه (قسطنطنيه ) امپراتوري، بيزانس، حماسه گيل گمش (Gamesh Gil) آئين هاي، مشترك بابلي - سومري (Tim Utnapish)آئين هاي،، اوزيريس ديونيزوس، سياووش و... آئين هاي، جشن هاي مسيحيت، قوم سامي، مندايي هاي ايران و عراق، جشن بهاري زگموگ بابلي، يزداني هاي سرزمين هاي كردنشين و ارمني نشين، جشن هاي آدونيس و... در يك كلام، آئين هاي نوروزي در چهار گوشه جهان كهن (خاور و باختر و شمال و جنوب ) برپا مي شده و اين همانندي زمينه را بر اتحاد زمينيان و همسونگري آنان هموار مي ساخته بدين گونه است نوروز، برخلاف پندار بسياري از امروزيان هرگز رويكردي ملي و ناسيونال نبوده و از وحدتي فرامرزي خبر مي داده است. روايتي از قزويني در كتابگيهان شناختي وي بسي مايه شگفتي و اعجاب است. وي ازقول عبدالصمدبن علي آورده است كه او از جد - عبدالله بن عباس -نقل كرده كه در آوردگاه نوروزي جامي سيمين آكنده از شيريني به حضور پيامبر اسلام (ص ) بردند. خاتم پيامبران مي پرسند: ؟ اين چيست پاسخ مي دهند: شيريني نوروز. مي پرسند: نوروز مي گويند؟ چيست: عيد بزرگ حضرت ايرانيان مي فرمايند: روزي است كه در آن خدا سپاه را دوباره زنده كرد. سپاه كساني كه از اقامت گاههاي خود از بيم مرگ بيرون آمدند و هزاران بودند و خدا به آنان گفت بميريد و سپس آنان را در آن روز زنده كرد و روان هاشان را به آن ها بازگرداند و به آسمان فرمان داد باران بر آن ببارد. از اين روست كه مردمان در اين روز، آب مي ريزند (اشاره اي به جشن آب پاشان آريايي ). زماني نريوسنگ در ترجمه واژه همس پشامئيديه اوستايي، اين واژه را آفرينش همه سپاهيان معني كرده بود. به معني آفرينش همه فروهرها و بندهش بزرگ. دوره اي كه در آن حركت سپاه جهان نمايان شد و فروهرهاي مردم به حركت درآمدند و سپاهي راتشكيل دادند. همانندي برداشت هاي پيامبر اسلام بانريوسنگ، از يك سو بيانگراهميتي است كه رسول اكرم ( ص )براي نوروز قائل بودند و از سوي ديگر به ريشه هاي مشترك آئين هاي نوروزي در اقوام كهن آريايي وسامي اشاره دارد. هم پيامبر ( ص ) هم، حضرت علي ( ع ) و امام جعفر صادق (ع ) و هم سلمان فارسي و بسياري از بزرگان اسلام نوروز را همواره گرامي داشته اند. اگر جهانيان سر از كلاف كورتعصبهاي ملي خود برمي گرفتند و آئين هاي كهن نوروزي را درباورهاي خود راه مي دادند آيامسير اتحاد ملت ها و تيره ها وقوم ها از هر باره هموار وگشاده؟ نمي شد نوروز در ميان همه اقوام كهن سال باززايي طبيعت و سرسبزي و شكوفايي و مهر و دوستي و عطوفت بود. رمزهاي مشترك اين همانندي امروزه نيز در تقدس آب و سبزه و دهش هاي نوروزي و گرامي داشت رفتگان و جز آن بسيار ديده مي شود. هم از اين روست كه بايد نوروز كهن را نخست به همه جهانيان و آنگاه به مردم سخت كوش كشورمان تهنيت گوييم و سالي خوشايند و پربار را براي همگان آرزو كنيم.