Hamshahri corpus document

DOC ID : H-751225-16808S1

Date of Document: 1997-03-16

لزوم رفع بحران تصويرگري كتاب كودك گفتگو با فيروزه گل محمدي، تصويرگر و نقاش اشاره: تصويرگري كتابهاي كودكان از موضوعات مهمي بود كه در سالهاي قبل با برگزاري نمايشگاه تصويرگران به آن توجه كافي مي شد. متاسفانه اين حركت فرهنگي به تدريج در بوته فراموشي قرار گرفت و برگزاري آن متوقف شد. چندي پيش، از ايران آثار دو تصويرگر در مسابقه كنكور نوما مورد تشويق قرار گرفت و فيروزه گل محمدي و حميد بيدقي مدال هاي تشويقي اين مسابقه را دريافت كردند. كنكور نوما همه ساله از سوي مركز فرهنگي يونسكو در ژاپن برگزار مي شود. به اين بهانه و براي گشودن باب مباحث مربوط به تصويرگري با فيروزه گل محمدي گفتگويي ترتيب داده ايم كه مي خوانيد. اميد است تصويرگران كتاب كودك براي بررسي وضعيت موجود اين رشته هنري و فرهنگي نظرات خود را براي چاپ در صفحه ادب وهنر به ما ارسال كنند. اين روزها به ندرت در بين كتاب كودكان اثري از شما به چشم مي خورد. دليل آن؟ چيست تنها من نيستم كه آثارم چاپ نمي شود. اكثرتصويرگران و نويسندگان صاحب نام و معتبر كتاب كودك اين مشكل را دارند. من اكنون 6 جلد چاپ شده دارم كه حتي ناشر هم يعني ندارد يك روز تصميم گرفتم اين كاررا زمين نگذارم و بعد جستجو در شاهكارهاي ادبي را شروع كردم. بعضي را بازنويسي كردم و بعضي را همانطوركه بودند، برايشان تصوير كشيدم و در واقع خودم به خودم سفارش كار مي دهم. بعد آن را در انباري مي گذارم به اين اميد كه روزي يك دلسوزي براي امور فرهنگي كودكان مان پيدا شود و دوباره موضوع توجه به آينده فرهنگي كودكان رونق بگيرد و اين كتابها چاپ شود. اگرهم چاپ نشد; نشد! من به وظيفه ام عمل كرده ام. جالباين است، كتابهايي كه در اينجا خريدار ندارد در دنيابراي آن ارج و قرب قائل هستند و موضوع تصويرگري وتصويرگر كتاب كودك كه اكنون خاموش و بي فروغ براي است، دنيا محل رقابت شده. چون آنها مي دانند كه سرمايه گذاري اصلي بايد بر روي كودكان صورت پذيرد و ما هم با اينكه در حرف آن را تاييد مي كنيم، در عمل آن را تكذيب مي كنيم. بحران كتاب كودك چرا و چگونه بوجود؟ آمد مهمترين دليل آن تزلزل شرايط اقتصادي است. ارزش دلار كه بي رويه بالا و پايين مي رود و موضوع چاپ كه براي تامين كاغذ و لوازم فني وابسته به واردات خارجي است و هزينه بالاي چاپ كتاب كودك نسبت به ساير كتابها و نبودن قوانين صحيح و تعطيل مراجع صلاحيت داري كه رقابتهاي سازنده ايجاد مي كرد و از همه مهمتر عدم حمايت و پشتيباني وزارت ارشاد ازناشرين كتاب كودك. پيش از اين نهادهاي ذيربط مسابقات ونمايشگاههايي داشتند ممكن است در اين باره توضيح؟ دهيد در سالهاي گذشته كتابهاي كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان الگويي بود براي تمام كساني كه دست اندركار كتاب بودند و توجه به اين موضوع براي نويسنده، تصويرگر و ناشر تعيين كننده كانون بود هم كه در اين سالها بيشتر توجهش را به تجديد چاپها و كتابهاي ترجمه اي كرده و از آن جنبه الگو بودن بيرون آمده. اين مركز پيش از اين مسابقاتي داشت كه كتابهاي برگزيده را معرفي مي كرد و امروزه آن را تعطيل كرده است. در وزارت ارشاد بحثي به نام ستاد تصويرگران بين المللي به وجود آمده بود كه بسيار موفق و پيشتازجلو مي رفت، آن را هم تعطيل كردند و رقابتها از بين رفت. قوانين و كارشناسي موضوع بي اهميت شد. شرايط اقتصادي نيز سخت شد و ناشران كتاب كودك، يا كتاب كودك را از دستور كار خود خارج كردند يا ورشكست شدند. امروز، تنها ناشراني از بخش خصوصي كتاب كودك چاپ مي كنند كه سود ببرند و به همين دليل كتابهاي ترجمه اي، تجديد چاپي يا آثار بازاري پرفروش تن تن، مثل ايكي يوسان، پينوكيو و... را بارها با كيفيت نازل چاپ كرده و در كيوسكهاي روزنامه فروشي به دست كودكان معصوم و تشنه ما مي دهند و بعد هم كمي آن طرف تر، دورميزهاي گرد مي نشينيم و بحث مي كنيم كه چطور بايد از تهاجم فرهنگي جلوگيري كنيم تا جوانان و نوجوانان ما در دام فرهنگ بيگانه نيفتند. در حالي كه كودكي آنها را رها كرده ايم. از سال 1368 تا 1372 كه سه دوره مسابقه تصويرگران توسط ستاد تصويرگران برگزار شد و در همين سالهاكانون نيز برنامه كتاب سال را داشت، ناشران برتردر اين مسابقات معرفي و برنده مي شدند و كار كتاب كودك بسيار رونق گرفته بود و بيشترين موقعيتها درسطح بين المللي در همين سالها جايگاه بود تصويرگري ايران در دنيا بسيار بالاست ما جزو 5 كشور اول جهان هستيم. (البته به غير از اين يكي دو سال اخير ). البته حمايت هايي نيز از سوي مراكز ذيربط بعمل مي آمد. ممكن است در اين باره هم توضيح دهيد. براي مثال و توضيح بيشتر به يكي از قوانين آن سالها اشاره مي كنم كه ناشران كتاب كودك را در قبال چاپ هر پنج كتاب تاليفي مجاز مي كرد يك كتاب ترجمه اي چاپ كنند. برحسب آمار 15 درصد كتاب ترجمه و 80 تا 85 درصد كتاب تاليفي داشتيم كه بر آن پنج كتاب تاليفي نيز يك كارشناسي جدي و منطقي اعمال مي شد و اگر نتيجه كار ناشر مطلوب نبود; حمايت نمي شد و در مسابقات شركت داده نمي شد. آمار جديد چاپ شده، نشان مي دهند 30 تا 35 درصد كتاب ترجمه اي در مقابل 65 تا 70 درصد كتاب تاليفي است و اين سير نزولي نشان دهنده همان بحراني است كه مطرح شد. به نظر شما براي جلوگيري از رشد بحران مذكور چه بايد؟ كرد به نظر من، اكثر نويسندگان و تصويرگران كتابكودك كه يا اين كار را رها كرده اند يا كار اصلي شان نيست، بايد دور يكديگر جمع شوند و تصميم بگيرند كه تشكيلاتي غيردولتي را پايه گذاري كنند چون وابستگي به دولت در اين سالها اين تجربه را نشان داد كه اين مقوله با اعمال سليقه هاي شخصي است كه رونق مي گيرد و يا نابود بنابراين مي شود بهترين كار اين است كه موسسه اي براي حمايت تصويرگران كتاب كودك توسط خود تصويرگران تاسيس شود كه همتش رونق بخشيدن به آثار ناب و شاهكارهاي ادبيات فارسي و مبارزه با به ابتذال كشاندن ادبي تصويري فرهنگ كودكان و مبارزه با تهاجم فرهنگي شود.