Hamshahri corpus document

DOC ID : H-751221-16567S1

Date of Document: 1997-03-12

صرفه جويي كنيم تا آب جيره بندي نشود زمستان خشك، آب تهران و آينده... (بخش پاياني ) از 135 ميليون مترمكعب ذخيره موجود در سدهاي كرج لتيان و لار فقط ميليون 60 مترمكعب آب قابل استحصال مي باشد و بقيه گل و لاي است در بخش نخست اين گزارش با مروري بر كم و كيف شكل گيري شبكه آب آشاميدني شهر تهران و پيامدهاي ناشي از توسعه و افزايش جمعيت، به اين نكته نيز اشاره كرديم كه زمستان خشك و كم باران امسال بيش از همه برنامه هاي تامين آب شهرتهران را تحت الشعاع قرار داده است. مشكلات كنوني آب تهران، منابع تامين كننده آن، اثرات كمبود بارش برف وباران بر اين منابع، در نشست مشترك سرويس گزارش همشهري با مسئولان و كارشناسان آب مورد بررسي قرار گرفته است. زمستان امسال بنا به تعريف كارشناسان، يك زمستان خشك مي باشد و دستكم تازمان تهيه اين گزارش، برف و باران كافي براي تامين و ذخيره سدهاي تامين كننده آب تهران نباريده است. با توجه به اين كه پديده خشكسالي و كمبود بارش برف و باران به صورت ادواري، از گذشته هاي دور در كشور ما وجود داشته است، اين پرسش به ذهن مي آيد كه چه پيش بيني ها واقداماتي براي مقابله با پيامدهاي ناشي از كمبود بارش برف و باران، براي تامين آب تهران به عمل آمده؟ است مهندس غلامرضا منوچهري معاون وزير نيرو در امور آب و فاضلاب شهري با اشاره به اين واقعيت كه ميزان بارندگي تا پايان بهمن ماه امسال در مقايسه با سال گذشته /49 5بين تا 50 درصد كاهش داشته و به طور متوسط مجموع بارش برف و باران امسال برابر 40 درصد بارش سال پيش مي باشد مي گويد: به همين نسبت در ذخاير آب سدهاي تامين كننده آب تهران كاهش به عنوان داشته ايم مثال ذخيره آب سد كرج در سال /93 2گذشته ميليون مترمكعب بود و اكنون ميليون 60 متر مكعب مي باشد. البته ميزان ورودي آب به اين سدها بيشتر مايه نگراني است. ورودي آب سد كرج در سال گذشته حدود دو برابر امسال بود واگر تا ارديبهشت ماه آينده، كمبود بارش باران به همين صورت ادامه پيدا كند، روند ورودي آب به درياچه سدهاي كرج، لتيان ولار كاهش بيشتري خواهد داشت. نكته مهم اين است كه به دليل انباشت گل ولاي در درياچه سدهاي سه گانه تامين كننده آب تهران از مجموع 135 ميليون مترمكعب ذخيره اين سدها تنها 60 ميليون مترمكعب آن قابل بهره برداري است. امسال در شرايطي كه هنوز آب سدلار به ارتفاع مفيد نرسيده است، ساكنان شهر تهران در مقايسه با سال گذشته 600 ميليون مترمكعب آب بيشتر مصرف كرده اند اين رقم تا پايان امسال به 850 ميليون مترمكعب مي رسد يعني ما با يك رشد 8 درصدي روبه رو هستيم كه با توجه به كمبود برف و باران امسال ما را به مرزبحران سوق مي دهد. وي مي افزايد: براي مقابله با وقوع چنين بحراني، اقدامات اساسي در دو بخش اساسي پيش بيني شده است. نخست تامين آب از همه ذخاير، ظرفيت ها و منابع موجود تا پايان شهريور ماه و پائيز آينده است. اقدامات بعدي تحت وظايف مديريت مصرف آب شكل مي گيرد كه عبارت است از حفاظت و صرفه جويي. در اين مورد نيز بخشي از وظايف مربوط به شركت هاي آبو بخش ديگر مربوط به مصرف كنندگان است. به عنوان چاره جويي اساسي و درچارچوب برنامه ريزي اساسي و تنظيم توليد و مصرف آب، بايد آب سدها را با روند مصرف هماهنگ كنيم و بر ظرفيت توليد بيافزاييم. براي دستيابي به يك صرفه جويي مطلوب از سوي مصرف كنندگان آب، تبليغات وآموزش دو ركن اساسي محسوب مي شود. به كارگيري ابزار مناسب مثل كنترل شيرهاي آب، در نظر گرفتن جريمه هاي نقدي و پولي براي اعمال الگوي مصرف و قانون گذاري مناسب به عنوان راه كارهاي اساسي الزامي است. در حال حاضر بخش عمده اي از ساكنان شهر تهران آب را به طور متعارف مصرف مي كنند و بخش كوچكي مصرف سنگيني دارند، سياست هاي صرفه جويي بيشتر متوجه اين بخش از مصرف كنندگان است. مردم مي گويند، اگر وقوع خشكسالي و كاهش باران و برف تا زمان معيني قابل پيش بيني است، چرا پيش بيني هاي لازم براي مقابله با اين قبيل مشكلات صورت؟ نمي گيرد مهندس منوچهري مي گويد: بر مبناي دانش كنوني وضعيت آب و هوا را حداكثربراي يك فصل مي توان پيش بيني كرد. علاوه بر اين بر اساس بارندگي دهه هاي گذشته و دوره هاي خشكسالي، يك سلسله منحني هاي فرضي به دست مي آيد كه بر مبناي آن مي توان وضعيت آب و هواي آينده را پيش بيني كرد. مهندس محمودي معاون شركت مهندسي آب و فاضلاب مي گويد: با توجه به كمبود برف و با ران امسال، مسئله خشكسالي را بايد جدي گرفت و به منظور رسيدن به راه كارهاي لازم بايد اقداماتي به صورت همزمان توسط ارگان هاي دولتي و خدمات شهري و مصرف كنندگان و مشتركين غيرعمومي انجام شود. شهرداري ها در اين زمينه مي توانند كمك موثري انجام دهند و به طور متوسط باكاهش مصرف به ميزان 15 درصد مصرف آب در اين بخش را به ميزان سال قبل برسانند. اين مصارف به صورت عمده شامل خدمات و فضاي سبز است. ادارات دولتي نيز بايد به طور جدي به صرفه جويي آب وي بپردازند مي افزايد: اگر با آموزش هاي لازم مشتركين، منازل، واحدهاي صنفي و مراكز خدماتي كوچك نيز به بهينه سازي و صرفه جويي مصرف آب روي بياورند، مشكل كم آبي تا حدي قابل كنترل خواهد بود. به گفته شهروندان، در تهران به ويژه در فصل تابستان صاحبان استخرهاي از خصوصي، مصرف كنندگان عمده آب به شمار مي آيند. بخصوص كه هر روز، چند بار، آب استخر را عوض مي كنند. مهندس محمودي مي گويد در تابستان آينده از طريق اعمال كنترل و بازرسي و اطلاعاتي كه شهروندان دراختيار سازمان آب قرار مي دهند، آب مشتركين پرمصرف به ويژه دارندگان استخرهاي خصوصي قطع خواهد شد. حجت الاسلام يحيي آبادي استاد دانشگاه مي گويد با عنايت به اهميت و ارزش آب در فرهنگ ديني ما، روحانيون به ويژه ائمه جمعه و جماعات مي توانند مردم را در جهت عمل كردن به يك وظيفه شرعي به صرفه جويي در آب تشويق و ترغيب كنند. در اين مورد حتي در احاديث و مسايل اسلامي آمده است كه اگر براي انجام وضو بيش از 2 بار آب مصرف كنيم آن وضو باطل مي شود. دكتر ايماندل استاد دانشكده بهداشت دانشگاه تهران مي گويد: سواي مسئله خشكسالي و پيامدهاي آن، ما بايد در زمينه استفاده از آب اين نعمت بزرگ الهي روش هاي مناسبي در پيش گيريم. واقعيت اين است كه زياده روي در مصرف آب در شهر تهران از اسراف گذشته و به تبذير رسيده است. وضعيت آب شيرين در دنيا به دليل آلودگي روزافزون محيط زيست هر روز نگران كننده تر مي شود. در كشور خودمان ايران تا چند دهه قبل به ازاي هر نفر ايراني 6 هزار متر مكعب آب شيرين داشتيم و حالا اين رقم به كمتر از 1500 مترمكعب رسيده است و اگر برنامه هاي مصرف آب سامان نيابد، حتي بدون داشتن خشكسالي هم به بحران خواهيم رسيد. براي شناخت بيشتر بايد به اين نكته اشاره كنم كه در منازل شهر تهران 10 تا 15 درصد آب به مصرف آشاميدن مي رسد و 85 درصد صرف شستشو و مصارف ديگر مي شود. نقش آموزش عمومي در اين مورد اهميت ويژه اي پيدا مي كند. عده اي از كارشناسان مي گويند با تبديل روش آبرساني شهر تهران از يك شبكه به دو شبكه آب خام و تصفيه شده مي توان مصرف بي رويه آب را تحت كنترل درآورد. مهندس منوچهري معاون وزير نيرو در اين مورد مي گويد: در تهران آب خام و غيركيفي، در كشاورزي مناطقي مثل دشت هاي ورامين و شهريار جاي مصرف دارد و علاوه بر اين، يك بطري آب تصفيه شده حدود صد تومان تمام مي شود و به اين ترتيب 1000 ليتر آب بايد به بهاي صدهزار تومان عرضه شود كه با توجه به توان خريد مردم، حداقل در موقعيت كنوني، اجراي اين روش ممكن نيست. به گفته وي، بايد با دگرگوني ابزار مصرف آب مثل سيفون ها و به كارگيري شيرهاي آب الكترونيك در صرفه جويي آب، سياست هاي لازم را به كار گرفت. دكتر ايماندل مي گويد: كمبود آب و خشكسالي يك حادثه غيرمترقبه محسوب با مي شود، مساعدت مسئولان مي توان با ايجاد مخازني در تهران و ساير مناطق روش هايي شهري، را به كار گرفت تا در مواقع اضطراري، كمبودهاي ناشي از خشكسالي راجبران كرد. در حال حاضر، از جمله روش هايي كه در صرفه جويي آب موثر مي باشد، ايجاد چرخه ثابت در آب استخرهاست به اين ترتيب كه آب استخرها هر بار پس از مصرف با استفاده از مواد گندزدا، دوباره مورد استفاده قرار گيرد. دكتر مصداق نيا، استاد گروه بهداشت محيط دانشگاه علوم پزشكي، نبود برنامه ريزي لازم بر اساس آمايش سرزميني را يكي از علل مصرف بي رويه آب در كشور مي داند و مي گويد: ايجاد شهرك هاي صنعتي در مناطق كم آب، خود به معضل كم آبي دامن مي زند. نكته ديگر اين است كه كشور ما در سطح جهاني در يك منطقه كم باران قرار دارد و اگر به عنوان مثال يك دوره با وفور باران روبه رو شديم نبايد آن را به دگرگوني شرايط اقليمي تعبير كنيم و هميشه حد متوسط بارندگي ساليانه را در نظر داشته باشيم. براي حل معضل كم آبي و استفاده بهينه از آب بايد به آموزش و پژوهش در زمينه آب بهاي بيشتري بدهيم هر چند كه طي 15 سال اخير براي نخستين بارحدود 3 هزار دانشجو در كل دانشگاههاي كشور در رشته هاي مربوط به آب و فاضلابسرگرم تحصيل شده اند. اما اين كافي نيست. دكتر عامري رئيس دانشكده بهداشت دانشگاه علوم پزشكي ايران نيز تاكيد مي كند كه آموزش عمومي در زمينه مصرف بهينه آب رابايد از كتابهاي درسي شروع كرد و آموزش و پرورش بايد، به عنوان يك درس مهم به اين موضوع بهاي لازم را بدهد. وسايل ارتباط جمعي در اين مورد نقش حساسي دارند. با توجه به بحراني كه براثر خشكسالي ممكن است در پيش باشد، صدا و سيماي جمهوري اسلامي بايد توجه بيشتري به اين مسئله داشته باشد و در قالب برنامه هاي گوناگون و جذاب مردم را به استفاده مطلوب از آب و صرفه جويي تشويق كند و اين كار را به عنوان يك وظيفه ملي به انجام برساند. مهندس منوچهري در پايان اين نشست با ارائه يك جمعبندي نهايي مي گويد: براي دستيابي به يك راه حل ممكن به منظور مقابله با بحران آب، بايد مصرف متعارف خانگي و غيرخانگي (مصرف كنندگان عمده مثل بيمارستانها، پادگانها و صنايع ) تعريف شود و حتي در صورت لزوم، استفاده از آب آشاميدني در استخرها و شستشوي اتومبيل ممنوع گردد.