Hamshahri corpus document

DOC ID : H-751221-16550S1

Date of Document: 1997-03-12

با دعوا، تماشاگر براي تئاترمان جمع كرديم گفت وگو با داوران و كارگردانان سومين جشنواره سراسري تئاتر خياباني اشاره: حسين راضي وحميدرضا افشار از جمله داوراني بودند كه نمايش هاي سومين جشنواره سراسري تئاتر فجررا قضاوت كردند. بااين داوران وهمچنين با سه كارگردان برگزيده اين جشنواره گفت وگو انجام داده ايم كه مي خوانيد: گفت وگو با حميدرضا افشارتئاتر خياباني؟ چيست در ايران بيش از سه قرن است كه تئاتر كوي و برزن داريم. درام ايراني، تعزيه و همچنين كمدي ايراني، عمرش در ايران بسيار دراز است. تئاتر مدوني كه به لحاظ ادبي از اروپا به ايران آمده دو قرن بيشتر از عمرش نمي گذرد. به طور خلاصه و در يك جمع بندي كلي متوجه مي شويم كه اين نوع نمايش در ايران پيش از اينكه در خارج شكل علمي به خود بگيرد رواج داشته است. اما به دليل اينكه دوران گذشته نتوانسته يك جريان فرهنگي مداوم را حفظ كند تئاتر خياباني در هردوره اي دچار معضلات خاص خودش شده است. تئاتر خياباني نوعي از تئاتراست كه بدون لوازم ضروري تئاتر صحنه اي مثل دكور، گريم، نور ولباس و.. اجرا در مي شود تئاتر خياباني هنرمند در كوي و برزن وبدون امكانات و با جسارت و گستاخي تمام براي رفع معضلات اجتماعي مي كوشد و آنها را مطرح مي كند. تئاتر خياباني تئاتري است كه بداهه كاري در آن حرف اول رامي زند. تئاتري كه در آن به صورت بداهه كاري انجام نگيرد و حرفي زده نشود تئاتر خياباني نيست. تعريف شما از جشنواره تئاتر خياباني؟ چيست اگر توجه كنيد مي بينيد كه چهارراه ولي عصر مثل جاده ابريشم است. اينجا گذرگاه اقتصادي واجتماعي و حتي عاطفي مردم است. از طرف ديگر چهارراه ولي عصرگذرگاه دانشجوها، كاسبها و ديگراقشار متوسط و حتي بالاي جامعه هم هست. در روزهاي برگزاري جشنواره تئاتر خياباني پارچه فروش را با يك طاقه پارچه، مردي را با يك كارتن تخم مرغ، دانشجو كتاب به دست و حتي نظافتچي پارك را با جارو ديده ايم كه مشتاقانه تماشاگر تئاتر خياباني و هستند اين تعريف از پويايي جشنواره براي ما كافي است. ارزيابي شما از كارهاي اجراشده در سومين جشنواره تئاتر خياباني ؟ چيست البته من نخستين سالي بود كه به عنوان داور بخش تئاترخياباني جشنواره فعاليت كرده ام و نمايشهاي امسال نسبت به سال گذشته از كيفيت برتري برخوردار بودند. مشكل اساسي اجراها در چه؟ بود مسئله اساسي اجراي هنرمندان جوان ما در اين است كه تئاتر خياباني را با يك ديد پهلواني ويا به شكل درام مذهبي مي بينند. امروزه در تمامي دنيا هدف اصلي تئاتر خياباني رساندن حداكثر پيام با حداقل امكانات و همچنين جذب تماشاگر بيشتر است. ما امسال در اجراها، بيشتر شاهدحرافي بيش از حد بازيگران بوديم. يعني پيامي را ديديم كه با يك حركت بدني و تحرك جسمي به تماشاگر ابلاغ شود، من انتظار داشتم كه با يك چهارپايه، يك نردبان و يك حركت بدن به همان تعريف تئاتر بيومكانيك برسيم. يعني بتوانيم با يك حركت جادويي حداكثر پيام را به مخاطب برسانيم، مثلا در تعزيه هاي قديم مي بينيم كه رنگ سبز نمايانگر انبيا و رنگ قرمز نشانگر اشقياء بود و حتي تعزيه گر با يك پياله آب، رود فرات را به تماشاگر مي شناساند. تئاترهاي امروزي هم بايد به اين صورت پيامها را به مخاطب برساند منتها در قالبي جديد و دلپذير كه براي طبقات مختلف جامعه جذاب هم باشد. به نظر من تئاتر خياباني همان تئاتر مذهبي و ايراني - اسلامي است. دليلش هم اين است كه ماسه قرن است كه تئاتر يا درام مذهبي داريم. اين براي ماافتخار است كه اروپا تعريف امروزي تئاتر خود را از ايران، هند، چين و ژاپن گرفته است. تئاتر خياباني امروز نشات گرفته از معركه گيري ها، نقاليها، بقال بازيها، پهلوانيها و تعزيه هاي گذشته است كه همگي نمايانگر تئاتر ملي ماست. و شرايط ملي ما قطعا وابسته به ارزشهاي ديني ماست. چرا تئاترهاي خياباني فقطيكبار در سال و در قالب يك جشنواره اجرا مي شود، آن هم درفصل؟ زمستان اصلا قرار نيست اين چنين باقي بماند. گفت وگو با حسين راضي شما به عنوان يكي از داوران جشنواره نمايش خياباني تفاوتهاي اصلي نمايش خياباني را با تئاتر صحنه اي در چه ؟ مي بينيد نمايش خياباني طيف اين گسترده اي دارد نوع نمايش مي تواندبدون وابستگي به ابزار وامكانات آنچناني ارتباط تنگاتنگ و رودررويي با تماشاگر خود برقرار نمايش كند خياباني درست برخلاف تئاتر صحنه اي تماشاچي را به درون نمايش راه مي دهد و بيشتر اوقات شاهد هستيم كه در تئاتر خياباني، تماشاچي بازيگر نمايش شده و كار را تا انتها هدايت كرده است. مسائل و مشكلات امروز تئاترخياباني؟ چيست مساله اصلي ما اين است كه تماشاگران علاقه مند نداريم. هنوزديدن تئاتر يك ضرورت محسوبنمي شود. فقط گروهي محدود و معدودبه نوعي رويدادهاي تئاتر رادنبال مي كنند. در تئاتر خياباني بااجرا درمحله ها و معابر عمومي در واقع تماشاگر را وادار به تماشاي نمايش مي كنيم. اين مساله يكي ازمحسنات تئاتر خياباني است. مابااين عمل اميدواريم كه به علاقمندان به تئاتر بيافزائيم. مابه هرطريق ممكن بايد به مردم بفهمانيم كه نسبت به تئاتر بي اعتنا نباشند. تعريف شما از تئاتر؟ خياباني چيست براي اجراي نمايش آنطور كه بين مردم جا افتاده بايد يكسري امكانات ازقبيل سالن و صحنه نمايش و ديگر استانداردهاي تئاتر صورت پذيرد و در اختيار هنرمندان قرار بگيرد تا آنها بتوانند در نهايت كاري قابل اجرا ارائه دهند. اما تئاتر خياباني فارغ از تمام امكانات آنچناني نمايش را اجرا مي كند. غالبا چه موضوع هايي در تئاترخياباني مطرح؟ مي شود تئاتر خياباني موضوعهاي روز واجتماعي را مطرح مي كند. تئاتر خياباني با پيش كشيدن مسائل خانوادگي و روزانه مردم سعي براين دارد كه علاقه مندان ثابتي پيدا كند تا بعدها بتواند مفاهيم عميق تري را طرح كند. گفت وگو با عليرضا استادي، يكي از كارگردانان برگزيده سومين جشنواره تئاتر خياباني ارزيابي شما از جشنواره امسال چگونه؟ است جشنواره امسال معايب سال پيش را پشت سر گذاشته بود ولي هميشه به نسبت موقعيتهاي مختلف كمبودهايي وجود دارد و اين بازيگراست كه بايد خود را بااين مشكلات وفق داده و با وجود مسائل عديده بتواند كار خوبي را ارائه كند. مهمترين مشخصه هاي تئاترخياباني؟ چيست تئاتر خياباني، تئاتر مردمي است. تئاتري است كه در آن بازيگر ارتباط تنگاتنگي با تماشاچي دارد. يكي از اهداف جشنواره امسال برپايي جشنواره اي با هويت ايراني - اسلامي؟ بود و تعريف شما از نمايش ايراني -؟ اسلامي چيست مي توان گفت كه نمايشهاي سنتي ما كه از ديرباز با آن انس گرفته ايم، به اعتباري يك نوع نمايش اسلامي است، اين نوع نمايش از دوران صفويه رواج يافت و تاكنون ادامه پيدا و كرد اكنون ما ايرانيان هستيم كه بايد اين نوع نمايش را حفظ كنيم و اجراي آن را به نوعي جديد و با حفظ اصول اسلامي ايراني انجام دهيم. گفت وگو با اصغر زماني، برنده جايزه بهترين بازيگري در جشنواره تئاتر خياباني وقتي تئاتر شما در خيابان اجرامي شود، چه احساسي؟ داريد خيلي خوشحال مي شوم وقتي مردمي را مي بينم كه رها از دغدغه هاي تئاتر صحنه اي، از كار من ديدن مي كنند. آيابداهه كاري را در تئاترخياباني يك ضرورت؟ مي دانيد بله. قطعا بداهه كاري از اصول ضروري تئاتر خياباني است. البته تئاتري كه ما اجرا كرديم داراي يك متن بود و چهارچوب اصلي اجرا براساس همان متن استوار بود، اماهرجا لازم مي شد، بداهه كار مي كرديم. مثلا در يكي از ترمينالها اجرا داشتيم و مانده بوديم كه چطور مردم را براي ديدن كار جمع كنيم، به بچه ها گفتم برويد سر چهارراه باهم دعوا كنيد و در حالي كه دعوامي كنيد به اين سو بياييد و بااين كار توانستيم، تماشاگران زيادي جمع كنيم.