Hamshahri corpus document

DOC ID : H-751213-16098S1

Date of Document: 1997-03-04

مواجهه آليس كوچولو با دنياي بزرگترها ماجراهاي آليس در سرزمين عجايب لوئيس كارول ترجمه زويا پيرزاد نشر مركز چاپ اول 1375 كتابماجراهاي آليس در سرزمين عجايب در سال 1865 منتشر شد. نويسنده اين كتاب مهم كه در اصل براي كودكان نوشته شده ولي بعدها به عنوان طلايه دار مدرنيسم و منبع الهام نويسندگان پيشتاز قرن بيستم به اشتهار جهاني رسيد، در زمان انتشار اين كتاب استاد رياضيات دانشگاه آكسفورد انگلستان بود و تا آن زمان چندين كتاب در زمينه رياضيات منتشر كرده بود. لوئيس كارول اسم مستعاري بود كه همزمان با انتشارماجراهاي آليس در سرزمين عجايب براي خود اسم برگزيد اصلي او چارلز لوتويج داجسن بود و در زمان انتشار اين كتاب سي وسه سال بيشتر نداشت. گشت و گذار آليس در سرزمين خيالي شگفت انگيزي كه در آنجا وقوع هر حادثه نامعقول و عجيب و غريبي كاملا معقول و باور كردني به نظر مي رسد، موضوع بررسي بسياري از تحليل گران و مفسران ادبي و روانشناسان بنام دنيا بوده است و كتابهاي متعددي تاكنون درباره چند و چون مواجهه لوئيس كارول و آليس كوچولو با دنياي بزرگترها و تقابل منطق مخلوق و ابداعي آن دو با منطق مرسوم و پوسيده جهان واقعي نوشته شده است. لوئيس كارول علاوه بر استعداد بي نظيري كه در نوشتن يك نثر قدرتمند و سليس و روان داشت (و اين نه تنها در كتاب آليس بلكه در دنباله اي كه در سال 1872 براي آن نوشت - در سرزمين آينه ها - و كتابهاي ديگري كه در سالهاي 1872 و 1889 منتشر شد - سيلوي و برونو وادامه سيلوي و برونو به وضوح مشخص بود ) بلكه تبحر فوق العاده اي هم داشت در زمينه هزل و ايهام و آنچه كه در زبان انگليسي به آن Parody مي گويند و در فارسي معادل دقيقي براي آن نداريم: يعني تقليد هزل آميز از سبك نويسندگان ديگر. تكنيك پيچيده او در نثر نويسي و فوت و فن هاي متنوعي كه به كار مي برد، تاثير مستقيم و بارز و آشكاري در نويسنده هاي مدرنيست اوايل قرن بيستم و از جمله جيمز جويس داشت. به همين دلايل و با در نظر گرفتن اين نكته كه او در عين حال شاعر زبردستي هم بود و آثار منثور او غالبا توام است با شعرهاي هزل آميز و پيچيده اي كه جزء لاينفك اثر به شمار مي روند، ترجمه كتابهاي او نه تنها كار ساده اي نيست، بلكه بايد گفت منتقل كردن همه ظرايف و ريزه كاري هاي نثر او به قالب يك زبان ديگر امري است تقريبا غيرممكن. با اين وجود، به خاطر اشتهار فوق العاده كتاب ماجراهاي آليس در سرزمين عجايب، ترجمه هاي متعددي از اين اثر به زبان فارسي انجام گرفته است كه بدون تعارف بايد بگوييم در هيچ يك از اين ترجمه ها حتي تلاشي براي انتقال ظرايف و ريزه كاري هاي نثر بديع متن اصلي صورت نگرفته بود. ترجمه خانم زويا پيرزاد از كتابماجراهاي آليس در سرزمين عجايب اولين ترجمه قابل خواندن و مورد اعتمادي است كه از اين اثر مهم كلاسيك منتشر مترجم مي شود در عين حال كه با نثري ساده و روان به سبك و لحن متن اصلي وفادار مانده است، بازي هاي كلامي متن اصلي را به فارسي منتقل كرده و در مواردي كه ترجمه عين يك بازي كلامي به زبان فارسي مقدور نبوده، معادل هاي فارسي بجا و مناسبي براي آنها پيدا كرده است. در اين موارد است كه كار مترجم از حد يك ترجمه صرف فراتر رفته و به ابداع و آفرينش رسيده است و حاصل كارش اثري است ماندني كه نه تنها كتاب خوب و قابل فهمي براي بچه هاست، بلكه خواندن آن براي بزرگترها هم تجربه اي جذاب و دلپذير است. سعيد افشار