Hamshahri corpus document

DOC ID : H-751212-16037S1

Date of Document: 1997-03-03

راه دشوار دستيابي به كتابهاي تخصصي خارجي به بهانه تشكيل نمايشگاه كتابهاي تخصصي خارجي و بانكهاي اطلاعاتي در دانشگاه تربيت مدرس محدوديت سقف ارزي يكي از مهم ترين مشكلات پژوهشگران و دانشجويان براي تهيه كتابهاي تخصصي خارجي است در جامعه اي پويا كه گذر ازمقاطع گوناگون علمي و فرهنگي و حتي هندسي احتياج مبرم به فراگيري هاي مهم و همراه بودن با دانش هاي كاملا جديد را مي طلبد، دستيابي به ارتباطات خاص دنياي پيشرفته الزامي است. امروزه ديگر هيچ انسان دانش طلبي نمي تواند ادعا كند كه بدون ارتباطات فراگير در زمينه هاي نشر و كتاب و در دنياي امروز كامپيوتر و نيز بانك هاي اطلاعاتي به پيشرفت هاي لازم دست مي يابد. نبايد از نظر دور داشت كه اصلي ترين راه مبادله اطلاعات در تمام زمينه هاي مورد نياز جوامع پيشرفته و در حال پيشرفت در نخستين قدم، كتاب است. گرچه كتابهاي ترجمه شده در ساليان اخير مددرسان دانش پژوهان و اهالي علم و ادب و دانش بوده است، ولي دسترسي به كتب اختصاصي و بانك هاي اطلاعاتي تنها از طريق همياري مسئولين امور دانشگاه ها ميسر است. در نمايشگاه هاي مختلف ارائه كتب تخصصي خارجي كه از سوي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي همه ساله برگزار مي شود، تا حدي خواسته هاي اهالي دانش برآورده مي شود، ولي مسئله تورم و بالا بودن نرخ ارز، دستيابي به اين منابع را تا حدي بغرنج كرده است. نمايندگان نشريات خارجي در حال حاضر در كشور ما، براي دستيابي به اين نوع كتابهاي كاملا تخصصي، حضور نمايندگان انتشاراتي هاي بزرگ علمي وهمساز با كتابهاي پژوهشي تخصصي تا اندازه اي بار مشكلات را سبك كرده است اما بايدتوجه داشت در مقابل درياي اطلاعات كه روز به روز بردامنه اش افزوده مي شود، اين فعاليت ها چاره ساز مشكل كمبود كتب تخصصي نيست. ولي به هر حال وجود اين واسطه هاي علمي در امر اطلاع رساني مغتنم است. در آغازين هفته اسفندماه به كوشش دست اندركاران دفترتهيه و توزيع كتب و نشريات خا رجي وابسته به وزارت فرهنگ و آموزش عالي و معاونت پژوهشي چهارمين نمايشگاه كتب تخصصي خارجي و بانكهاي اطلاعاتي ( ROM-CD) با حضور ناشرين معتبر بين المللي برگزار گرديد كه مورد استقبال فراوان دانشجويان دوره كارشناسي ارشد و دكترا و كتابخانه هاي دانشگاههاي وابسته به اين وزارتخانه قرار گرفت. قبل از هر گونه صحبت با اين دانشجويان واعضاي هيات علمي و نيز ناشرين بين المللي نگاهي كلي وگذرا درباره انگيزه هاي برپايي چنين نمايشگاههاي تخصصي مي اندازيم. نمايشگاه عرضه كتب تخصصي ومسئله شرايط ارزي به منظور ايجاد تسهيلات جهت انتخاب و خريد كتب خارجي توسط اعضاي هيات علمي دانشگاهها و دانشجويان كارشناسي ارشد و دكترا و نيز كتابخانه هاي دانشگاههاي وابسته به وزارت فرهنگ وآموزش عالي و به همت معاونت پژوهشي اين وزارتخانه، نمايشگاه كتابهاي خارجي در دانشگاههاي مختلف كشور تشكيل مي شود، نمايشگاه فعلي كه در محل دانشگاه تربيت مدرس در تهران از روزچهارم تا نهم اسفندماه جاري برگزار شد، به عنوان چهارمين نمايشگاه تخصصي كتابهاي خارجي به همراه ارايه بانكهاي اطلاعاتي ( ROM- CD) با حضور جمعي از ناشرين معتبر و كتب و نشريات از كشورهاي خارجي و با همياري مسئولين دانشگاه تربيت مدرس تدارك شده بود. با توجه به استقبال از نمايشگاههاي قبلي از سوي دانشجويان و استادان چنين نمايشگاههايي در شهرهاي مختلف كشور نيز تشكيل خواهد شد، طبق برنامه اي تنظيم شده در اين نمايشگاهها علاوه بر غناي كتابها، ناشرين بيشتري حضور خواهند داشت. نكته مهم كه جاي سوال نيز دارد اين است كه اين نمايشگاهها فقطجهت خريد اعضاي هيات دانشجويان علمي، دوره كارشناسي ارشد و دكترا و كتابخانه هاي دانشگاههاي وابسته به وزارت فرهنگ و آموزش عالي مي باشدو دانشجويان دانشگاههاي ديگر از جمله دانشگاه آزاد اسلامي در موقعيت كنوني نمي توانند از تسهيلات ارزي فعلي مربوط به اين وزارتخانه و نيز چند هزار عنوان كتاب خارجي موجود استفاده كنند، كه البته اين برمي گردد به تخصيص بودجه نه چندان قابل توجهي كه در اختيار مسئولين وزارت فرهنگ و آموزش عالي قرار گرفته است. شرايط خريدهمان طور كه اشاره شد به لحاظمحدوديت بودجه ارزي، عنوان خريد آزاد را بايد از اين نمايشگاه برداشت. با توجه به نياز گروههاي متفاوت و با توجه به شرايط ارزي براي رده هاي گوناگون بر اساس محاسبه هر دلار 1400 ريال سهميه اي در نظر گرفته شده است. اعضاي هيات علمي دانشگاهها وموسسات آموزش عالي وابسته به اين وزارتخانه هر كدام معادل 450000 ريال كتاب مورد نظر را مي توانند انتخاب كنند. دانشجويان كارشناسي ارشد ودكترا 250000 ريال كتابخانه هاي مركز دانشگاهها وموسسات آموزش عالي وابسته نيز سهميه اي را به دست آورده اند. نكته مهم در خريد كتابها طي مراحل گوناگون بود كه مي توان مراحل را اين گونه بيان كرد: تكميل فرم درخواست خريدكتابهاي خارجي مراجعه به بخش ثبت نام وتكميل فرم تعيين كد اختصاصي مراجعه به بخش كامپيوترجهت اخذ فاكتور خريد مراجعه به غرفه بانك و پرداخت مبلغ فاكتور مراجعه به انبار كتاب ناشرجهت دريافت كتب خريداري شده دريافت فاكتور خريد از ناشرو حفظ آن تا زمان خروج ازنمايشگاه مي بينيم با همه ملاحظات خريدمعادل 25000 تومان كتاب ازنمايشگاه چه طول و تفصيلي دارد كه البته براي تقسيم عادلانه كتابها به تشنگان علم و دانش راهي جز اين نبوده است. حرف هاي ديگردكتر احمدي مدير كل دفتر تهيه و توزيع نشريات خارجي و نيزسلطاني نژاد كارشناس دانشگاه تربيت مدرس در زمينه مشكلات مربوط به برپايي نمايشگاه كتب تخصصي اطلاعاتي را در اختيارمان قرار مي دهند. o با توجه به مشكلات موجود درزمينه تهيه كتب خارجي موردنياز استادان و اين دانشجويان، دفتر هر سال سه نمايشگاه را ساماندهي مي كند، نمايشگاه نخست در تهران و دو نمايشگاه ديگر در مراكز استانها برگزار مي شود، بايد توجه داشته باشيم كه ناشرين شركت كننده همانهايي هستند كه در نمايشگاه بين المللي كتاب شركت مي كنند و ما از طريق نمايندگانشان در ايران نسبت به برپايي نمايشگاه هماهنگي هاي لازم را به به عمل مي آوريم طور مشخص در اين نمايشگاه بيست و پنج ناشر بين المللي حضور دارند كه درزمينه هاي فني مهندسي، علوم پايه، علوم انساني، كشاورزي هنر، با ما همكاري كرده اند، امسال به طور عمده عنوان 4500 كتاب را فراهم آورده ايم كه نسبت به نمايشگاه سال قبل تقريبا دو برابر عنوان شده است. با توجه به استقبال بازديدكنندگان در همان سه روز نخست حدود سه هزار عنوان كتاب به فروش رسيد. لازم به تذكر است كه مثلا در زمينه هنر - كتابهاي مربوط به معماري - موسيقي، نقاشي و.. ارايه شده و نيز با توجه به اينكه محاسبه ارزي كتب خارجي در نمايشگاه بين المللي كتابهاي تخصصي خارجي تومان 175 بوده است مي بينيم كه در اين نمايشگاه به خاطر رعايت حال دانشجويان و ديگر اساتيد محاسبه ارزي 140 تومان مطرح شده است. مشكلات اينكه يك دانشجوي متقاضي براي تهيه كتابهاي تخصصي مورد نيازش حق خريد بيش ازتومان 25000 را ندارد خوديكي از مشكلات موجود است كه با دكتر احمدي مطرح مي كنيم و جواب اين است... o مشكل عمده تهيه كتابهاي خارجي براي دانشجويان همانطوركه اشاره مي كنيد محدوديت سقف ارزي است كه به دانشگاهها تخصيص داده شد و همين مورد دست ما را درارايه بيشتر كتب مورد نياز مي بندد، مسئله ديگر اين است كه متاسفانه بانك مركزي حتي اين ميزان ناكافي ارز را به طور ماهانه در اختيار دانشگاهها قرار مي دهد كه باعث مي شود تا دانشگاهها، نتوانند با توجه به ميزان ارز تخصيصي كتب مورد نياز خارجي و تخصصي را تهيه كنند، در حالي كه اگر حتي همين مقدار ارز را در اول هر سال ارايه كنند شايد بتوان قدم هاي موثرتري را برداشت. بايد يادآور شد كه بيشترين تقاضا براي رشته هاي فني و در مرحله بعد علوم پايه و انساني است. ما در اين نمايشگاه براي نخستين بار توانستيم بانك هاي اطلاعاتي نوري را نيز عرضه كنيم كه اين ديسكت ها در تمام رشته هاي مورد نياز است كه به طور مستقيم، در اختيار متقاضيان قرار مي گيرد. پيشنهادهاراستي تخصيص ارز براي تهيه كتب مورد نياز قشر دانشجو و استاد و... نبايد مورد عنايت بيشتري قرار؟ گيرد آن هم با حركت سريعي كه در سالهاي اخير در تمام زمينه ها داشته ايم...! دكتر احمدي مي گويد: ما پيشنهاد مي كنيم براي حل اين دشواري سقف ارزي دانشگاهها را افزايش دهند. ارز مورد نياز ما را در شش ماه اول سال آماده كنند و اگر بتوانيم به سقف ارزي بيشتري دست يابيم، در آن صورت قادر خواهيم بود كتابخانه هاي تخصصي علوم را كه در آن تمام كتب مرجع و تخصصي و بانكهاي اطلاعاتي در يكجا جمع شود بوجود آورده و تسهيلات لازم را در اختيار پژوهشگران قرار دهيم. ديگران خير اگر دانشجويي در دانشگاههاي غيروابسته به وزارت فرهنگ و آموزش عالي تحصيل مي كند، نبايد از امكانات عرضه كتب تخصصي استفاده؟ كند براي نمونه هنگامي كه دو دانشجوي وابسته به مركز ملي مطالعات سنجش افكارعمومي وابسته به وزارت ارشاد به ستاد نمايشگاه براي خريد مراجعه كردند اعلام شد متاسفانه نمي توانند از اين امكانات استفاده كنند و تنها از طريق وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي بايد اقدام شود. به گفته مسئولين دفتر تهيه و توزيع اين سقف ارزي پاسخگوي نياز حتي نيمي ازاعضاي هيئت علمي و دانشجويان و كتابخانه هاي وابسته نيست. بنابراين مراجعات دانشجويان ديگر بي حاصل است...! حتي با محدوديت تا روز چهارم برپايي نمايشگاه بيش از پنج هزار نفر از دانشجويان كارشناسي ارشد و دكترا و اعضاي هيات علمي دانشگاهها از اين نمايشگاه بازديد كرده اند كه البته با خريد..! هم همراه بوده است. از جمله ابتكارات نمايشگاه جمع آوري كتب تخصصي از كشورهاي مختلف جهان توسط ناشرين و فروش آن به متقاضيان است. و وزارت فرهنگ و آموزش عالي تنها به عنوان واسطه در امر خريد اقدام كرده است و در پايان كار كتابهاي مانده و مجموع وجه خريدها پس از محاسبه به ناشرين خارجي پرداخت مي شود در حاليكه دانشجويان و استادان با دلار 140 تومان كتابهاي مورد نيازشان را در حد فعلي تهيه مي كنند، كتابخانه هاي دانشگاهها به دلار 150 تومان بايد كتابهاي مورد نيازشان را تامين نمايند. محمدعلي عرفي نژاد