Hamshahri corpus document

DOC ID : H-751211-15965S1

Date of Document: 1997-03-02

زمين با درخت زندگي مي كند در آستانه مراسم روز درختكاري بار ديگر روز درختكاري فرا مي رسد و ما همچنان كه براي كاشت نهال هاي تازه و گسترش درختكاري دغدغه داريم نمي توانيم نگراني عميق خود را از روندنگران كننده نابودي درختان كهنسال و بويژه جنگل هاي ايران پنهان كنيم. امروزه بسياري از كارشناسان محيط زيست و جنگلها و مراتع در اين مورد نظرمشترك دارند كه از وسعت جنگل هاي شمال كشور ما با سرعت حيرت انگيزي كاسته مي شود و زيان هاي وارده بر اين جنگل ها كه در واقع ريه تنفسي سرزمين ما محسوب مي شوند، بسيار سنگين و غيرقابل جبران كارشناسان است محيط زيست و جنگلها و مراتع بارها خواستار تغيير قانون واگذاري جنگل ها به بخش خصوصي و يا بهره برداران ديگر تحت پوشش عناوين گوناگون شده اند. علاوه بر زيان هاي قابل توجه بر اثر چراي بي رويه دام بويژه بز در مناطق جنگلي، بهره برداري غلط لطمه بسيار سنگيني به جنگل ها وارد ساخته است. مجريان طرح هاي به اصطلاح بهره برداري و احيا مناطق جنگلي، در ازاي نابود كردن بخش بزرگي از درختان تنومند بخصوص درختان باراني كه سهم ارزنده اي در بارور ساختن ابرها و بارش برف و باران دارند، به كاشت كلاشه هاي بي رمق گونه هاي غيربومي و از جمله كاج در جاي جنگل هاي پاك تراش اكتفا شده، كرده اند، روش بهره برداري آنها نه علمي است و نه براي كشور مقرون به صرفه مي باشد. اگردر اين زمينه بطور جدي تجديد نظر نشود، نسل هاي آينده از جنگل هاي زيبا وباعظمت شمال ايران، جز نامي نخواهند شنيد. روش هاي بهره برداري و احيادرختان جنگلي بايد منطبق بر موازين علمي و داراي بازدهي مناسب باشد، پاك تراشي جنگل و بهره برداري يكسويه را نمي توان بهره برداري و احياء ناميد و با منابع تجديد نشدني كشور اين چنين عمل كرد. به مناسبت فرارسيدن روز درختكاري در روزهاي آينده، اهميت حفظ منابع طبيعي و مواهبالهي بويژه درخت و پوشش گياهي موضوع گزارش اين شماره را تشكيل مي دهد كه با همكاري واحد تحقيقات و آموزش كميته حفاظت محيط كوهستان تهيه شده است. منابع طبيعي هر جامعه، ثروت آن جامعه است و فقط به نسل حاضر تعلق ندارد بلكه ميراثي است كه بايد براي آيندگان حفظ شود. امروزه يكي از مشكلات محيط زيست از بين رفتن منابع طبيعي از جمله جنگلها و مراتع مي باشد. براي جلوگيري از نابودي اين ذخاير ارزشمند هيچگونه تاخيري جايز نيست چرا كه ممكن است هر نوع صدمه زيست محيطي غيرقابل جبران مراتع باشد و جنگلها عامل اصلي حفاظت خاك، تغذيه دام و طيور، طراوت و پاكيزگي هوا، تنظيم رطوبت و نفوذپذيري آب، زيستگاه حيوانات و گياهان و زيبائي و چشم نوازي محيط مي باشند. بايد توجه داشت كه در دنيايي كه ما زندگي مي كنيم 232 نوزاد در هر دقيقه متولد مي شود و در سال 71 ميليون نفر به جمعيت آن افزوده مي شود و اين جمعيت براي رفع نيازهاي مادي خود همچنان وابسته به منابع طبيعي بوده و براي فرار از زندگي ماشيني و مكانيكي، نيازمند برقراري ارتباط ارگانيك با ديگر موجودات و پناه بردن به آغوش طبيعت است. ويژگيهاي پوشش گياهي دامهاحدود نيمي از جنگلهاي جهان در مناطق كوهستاني واقع شده است. خاك و پوشش گياهي در چرخه زيست محيط كوهستان از ارزش بسيار والاتري نسبت به مناطق گرمتر و كم شيبتر نواحي پست برخوردار است زيرا به دليل شرايط خاص حاكم برمحيط نظير پائين بودن دما براي توليد يك سانتيمتر مكعب خاك يا رشد هربوته و گياه زماني به مقدار چندين ده برابر نسبت به پائين دست مورد نيازبوده و پوشش گياهي و خاك موجود به دليل جايگزين نشدن در كوتاه مدت، به حفاظت بيشتري نياز دارد. در نواحي كوهستاني تغيير سريع وضعيت حاكم برمحيط همراه با افزايش ارتفاع و كاهش دما درنتيجه آن و پائين آمدن فشارهوا، افزايش ميزان اشعه ماوراء بنفش به خاطر رقيق شدن هوا، و عوامل ديگر تنها گياهان و درختاني رشد مي كنند كه توان سازگاري با شرايط سخت جديدرا داشته باشند. به همين دليل گلهاي وحشي به خاطر تاثير بيشتر اشعه ماوراء بنفش به رنگهاي قرمز و بنفش سير و ديگر رنگهاي تند ظاهر مي شوند. براي افزايش مقاومت در برابر باد، با زياد شدن ارتفاع، قد و قامت درختان و بوته ها كاسته و گياهان و بوته ها حالت كروي به خود مي گيرند. پوشش گياهي، خاك و حيات وحش ارزش پوشش گياهي در اين نواحي علاوه بر حفاظت خاك در دامنه هاي پرشيب وجلوگيري از فرسايش از جهت ادامه حيات وحش نيز درخور اهميت است. درشرايط دشوار حاكم بر زيست محيط كوهستان هر بوته يا گياه در زير خود تجمع متنوعي از حشرات و گونه هاي جانوري و پستانداران كوچك را تحت پوشش مي گيرد و بنابراين كندن و سوزاندن بوته ها، زندگي ديگر جانوران را نيز مستقيما مورد تهديد قرار مي دهد. فرسايش خاك در قسمتهايي كه فاقد پوشش گياهي هستند يا سپر سبز حفاظتي طبيعي خود را از دست داده اند داراي عوارض بسيار منفي مي باشد و همچنين ورود خاكهاي فرسايش يافته به رودخانه ها و افزايش غلظت و گل آلود شدن آب آنها شرايط زندگي موجود در اكوسيستم آب و حيات ماهيان را نيز مورد تهديد قرار مي دهد. تاثير متقابل انسان و طبيعت انسان موجودي است با تاثيرپذير كوير گسترده مي شود، با قله اوج با مي گيرد، چشمه زلال مي شود، با دريا وسيع، با آسمان آبي و بالاخره با درخت، سبز. روح و جسم مابر محيط پيرامون تاثيرگذار و به همان گونه از جسم و جان طبيعت تاثيرپذير است. ما براي ادامه وجود، به پرواز پرنده، پاكي رود، آبي آسمان و سبزي درخت نيازمنديم. و نابودي تدريجي طبيعت، مرگ ناگهاني ماست.