Hamshahri corpus document

DOC ID : H-751209-15879S1

Date of Document: 1997-02-28

باز هم سالي گذشت... * محمودعزيزي * رضا كيانيان * ايرج راد * ركن الدين خسروي هنرمندان تئاتر در مورد جشنواره تئاتر فجر چه؟ مي گويند پانزدهمين جشنواره سراسري تئاتر فجر كه سوم اسفند ماه در تهران آغاز شده است تا دهم اسفند به كار خود ادامه خواهد داد. در اين جشنواره كه در سه بخش مسابقه، ميهمان وويژه برگزار مي شود نمايش 73 از تهران وشهرستانها به روي صحنه خواهد رفت. در يك نظرسنجي كه از تعدادي هنرمندان تئاتر به عمل آورده ايم، از آنها پرسيده ايم: نقاط قوت و ضعف اين جشنواره كدام است و حضور گروههاي خارجي تئاتر را در آن چگونه ارزيابي؟ مي كنيد پاسخ آنها را در ادامه مي خوانيد: ركن الدين خسروي، مسئول كميته گزينش نمايشهاي تهران برگزاري جشنواره تئاتر يا سينما به طور كلي درهمه دنيا قدمي مثبت در پيشبرد اهداف هنر به شمار مي آيد. براي اينكه جشنواره اي خوب داشته باشيم بايد داراي تئاتر حرفه اي - هنري باشيم وگرنه جشنواره به خودي خود نمي تواند موثر واقع شود. اگر ما تئاتر حرفه اي - هنري در طول سال نداشته باشيم جشنواره تبديل خواهد شد به يك جشنواره دانشجويي - تجربي كه البته خوب است به شرطي كه اين دو را در كنار هم داشته باشيم وگرنه در جا خواهيم زد. ما اگر بطور مستمر تئاتر نداشته باشيم جشنواره چندان كمكي نمي كند و اگر هم كمكي بكند بسيار ناچيز است. معمولا جشنواره يعني ارائه بهترين آثار هنري. جشنواره محل تبادل فرهنگ است مانند دانشگاهها. در جشنواره ها جوانترها از باتجربه ها كار مي آموزند كه بسيار قابل توجه است. دعوت گروههاي خارجي نيز بسيار خوب است. آنهااز ما چيزهايي ياد مي گيرند و ما نيز از آنها. دكتر محمود عزيزي، استاد دانشگاه در رشته تئاترو بازيگر: جشنواره همچون يك بازار است كه گروههاي مختلف تئاتري آثار خود را به عنوان يك كالاي فرهنگي در آن به نمايش جشنواره مي گذارند محل تلاقي فرهنگهاست و تماشاگر مي تواند احوال مختلف آن را شاهد باشد. موضوع اصلا موفقيت يا عدم موفقيت جشنواره نيست. بلكه به هر حال برگزاري آن يك ارزش محسوب مي شود چرا كه گروههاي مختلف تئاتري را در سراسر كشور به تكاپو وامي دارد. اگر در اين جشنواره از گروههاي خارجي تئاتر هم دعوت مي شود نبايد به گونه اي باشد كه آن گروههابا رخ كشيدن امكانات وسيع خود باعث دلسردي گروههاي داخلي شوند. گروههاي خارجي تئاتر بايد متناسب با شرايط كنوني كشور از نظر اصول فني، تكنيكي و محتوايي فراخوانده شوند. عزت الله مهرآوران، بازيگر: باز هم سالي گذشت و جشنواره هاي تئاتر باعنوانهاي جورواجور برگزار شدند. و حرفها و حديثهاي هميشگي تا سال ديگر، فكر نمي كنم حرف جديدي براي تئاتر باشد و جشنواره هم چيز دهن پركني نيست كه حرفي درباره اش زده شود. يك سيستم جشنواره اي كارش را هر سال سر موقع انجام مي دهد، ولي بعدش باز هم تئاتري مي ماند و سالنهاي بسته و نيروهايي كه جذب كارهاي ديگر مي شوند. من فكر مي كنم برگزاري اين جشنواره نياز فرهنگي يك جامعه نيست، چرا كه تئاتر در طول سال هيچ حضورندارد حركت فرهنگي نمي تواند اثرگذار مگر باشد، در تداوم و حركت هميشگي اش. هرگز كسي نخواهد پرسيد. چرا جشنواره تئاترنداريم، چون نياز فرهنگي جامعه نيست اما اين پرسش ابدي كه چرا تئاتر نداريم، هميشه هست و بي آنكه پاسخي سزاوار شنيده شود به حركتش ادامه مي دهد. حضور هر حركت فرهنگي بين المللي مي تواند تاثيرگذار باشد، اما نه به صورت سالي يكبار، تئاتر هنري بي مرز است. مي تواند مرزها را طي كند و حركت كند و تاثير عميق خود را بگذارد، مسلما تئاتر خارجي با ضوابطي كه در كشور است، مي توانند ما را از آنسوي مرز آگاه سازند. اما ما هم حرف داريم در تئاترمان، جهاني. رضا كيانيان، بازيگر: موضوع اين است كه در اين جشنواره جاي بخش تئاتر حرفه اي خالي است كه اين خود يك خلاءبزرگ محسوب مي شود. تئاتر حرفه اي به اين معناست كه يك سري گروه وجود دارند كه سالها كار كرده اند و از يك تشكل منظم كه داراي طراحي و استاتيك مشخصي است، بهره مندند. نبود چنين گروههايي باعث مي شود تا ما ديگرتئاتر الگو نداشته باشيم. پري صابري، كارگردان تئاتر: هر بزرگداشت و جشنواره اي براي هنر قابل تقدير اما است به نظر من يكي از مشكلات جشنواره تئاتر اين است كه متاسفانه داراي سطح مشخص و انسجام لازم نيست. بطور مثال ما وقتي از جشنواره كن صحبت مي كنيم مشخص است كه چه نوع كارهايي در آن اجرا خواهد شد. به نظر من كارها بايد تفكيك شده باشد و يك سطح مشخص داشته باشيم تا بدين وسيله به يك شاخص دست يابيم. حضور گروههاي تئاتري كشورهاي ديگر نظيرانگليس، فرانسه و ايتاليا نيز در اين جشنواره مي تواند موثر باشد. زيرا هميشه در مقايسه است كه امكان رشد وجود دارد. در عين حال اين ارتباط كمك مي كند به يادگيري تبادل فن و هنر مدرن دنيا و قرار گرفتن در جريانات جاري جهان. عليرضا خمسه، بازيگر: جشنواره موقعي به اهداف واقعي خود خواهد رسيد كه بريك جريان زنده و نشاطآور صحه بگذارد. چنانچه پيكري در حال زار ونزار باشد و به اصطلاح در حالتي نزديك به موت كه نفسهاي آخر را مي كشد، جشن برايش كمي تا قسمتي بي ربط است. سالها است كه تئاتر بنابر دلايلي كه بر كسي معلوم نيست رو به افول مي رود اما جشن و جشنواره اي كه به مناسبت تئاتر برگزار شده و مي شود به طور اعجابانگيزي، پررنگ تر و پرزرق و برق تر از گذشته و گذشته انجام مي گردد. يعني توقف و ركود تئاتر با جشن و سرور آن نسبت عكس دارد. يك چيزي اين ميان ناگفته مي ماند و آن عشق زوال ناپذير گروهي عاشق به تئاتر است كه بلاتكليف مانده اند. اميدواريم روزي، جايي يا موقعيتي براي تجلي اين عشق در جامعه فرهنگ دوست ما پيدا شود. فرهنگ يك مقوله زنده و پوياست كه درارتباط تنگاتنگ با همه ارگانهاي جامعه بشري معنا و مفهوم پيدا مي كند. چنانچه اين مقوله از هرگونه ارتباط محروم شود مانند آبي كه يك جا مي ماند به مانداب تبديل مي شود. بنابر اين هر ارتباطي كه به حيات اين مقوله كمك كند را بايد با سعه صدر و طيب خاطر مورد تشويق قرار دارد. نصرالله قادري، هنرمند تئاتر: وقتي كه چيزي وجود ندارد يا كم وجود دارد زياد راجع به آن صحبت مي شود. تئاتر چون وجود ندارد در كشور مازياد از آن صحبت مي شود. معنا و مفهوم تئاتر در جهان متفاوت با آن چيزي است كه ما در ايران مي شناسيم تئاتر در كشورهاي ديگر بيان كننده فرهنگ تئاتري آن كشور است ولي وقتي ما اصولا در ايران فرهنگ تئاتر نداريم، اجراي جشنواره تئاتر به نظر من بي معناست. يك صدم آنچه كه از سينما و ديگر مقوله هاي هنري صحبت مي شود از تئاتر سخني به ميان نمي آيد و اصولا طرز تلقي مسئولين از تئاترمبهم است. سئوال اساسي اين است كه: آيا مااصلا تئاتر داريم كه جشنواره داشته ما؟ باشيم اساسا نه آموزش تئاتر داريم، نه توجه كافي مسئولان و هنرمندان را به اين مقوله. درباره دعوت گروههاي خارجي تئاتر نيز بايدعرض كنم كه اين بدترين دستاويز در جهت رشد تئاتر است. زيرا تقليد كوركورانه بيشترين صدمات را به پيكره تئاتر كشور وارد خواهد آورد و متاسفانه برخي از گروههاي تئاتر ايراني فقط مقلدان خوبي هستند. حسين راضي، هنرمند تئاتر: يكي از جامع ترين، پربارترين و حسي ترين هنرها، نمايش است كه خود مجموعه اي از همه هنرهاست. همگي مي دانيم كه به لحاظ اقتصادي و عدم تامين نيازهاي مالي، تئاتر باركودي چشمگير روبرو شده است. البته اين تا زماني است كه اين هنر مخاطبهميشگي و علاقه مند نداشته باشد و مادامي كه تئاتر به صورت يك ضرورت در جامعه مطرح نشود، به سرانجام نخواهد رسيد. جشنواره سراسري تئاتر، مهمترين رويداد تئاتري كشور است. در يك بررسي اجمالي مي بينيم كه حدود 300 تا نمايش 400 كه در آن حدود 2000 نفر مشغول كارند كارهايشان را به ستاد برگزاري جشنواره معرفي مي كنند كه از ميان آنها تعدادي برگزيده مي شوند و اين تعداد نمايش خود نشانگر حركت و جنبشي است كه جشنواره - خصوصا در شهرستانها - به وجود مي آورد. يكي از اقدامات مهم در جشنواره امسال اجراي نمايش 6 به سفارش مركز هنرهاي نمايشي است. از ديگر اقدامات شايسته، اجراي تئاترخياباني است كه امسال سومين سال برپايي آن است. بدون شك حضور گروههاي تئاتري ساير كشورها با فرهنگ خاص خودشان در جشنواره باعث برخورد، تقابل و آگاهي بيشتر هنرمندان ما مي شود كه متاسفانه بدان توجه زيادي نشده است. ايراج راد، كارگردان و بازيگر تئاتر: يكي از اهداف مهم هر جشنواره تئاتر از جمله جشنواره تئاتر فجر تبادل انديشه، تكنيكهاي جديد و تجربيات تئاتري است كه به جاي خود ارزشمند است. اما چند نكته مهم وجود دارد; يكي اينكه لازم است نوع جشنواره مشخص آيا باشد اين جشنواره، يك جشنواره حرفه اي است، دانشجويي است و يا؟ آماتور مي دانيم در طول سال در سراسر كشور جشنواره هاي منطقه اي و استاني برگزار مي شود و برگزيدگان اين جشنواره ها به جشنواره تئاتر فجر در تهران راه پيدا مي كنند. در ميان گروههاي شركت كننده، شاهد حضور كساني هستيم كه كمترين امكاناتي ندارند. اين خود باعث ناهمگون بودن و ناهماهنگي در شكل كلي جشنواره مي شود و رسيدن به نتيجه مطلوب را در جهت اهداف جشنواره مشكل مي كند. از سوي ديگر بايد در نظر داشته باشيم; زماني تاثير جشنواره مهم خواهد بود كه بتوانيم اثرات مثبت آن را در اجراي تئاترهاي پس از جشنواره مشاهده وقتي كنيم تئاتر به صورت مستمر در تمامي ابعاد آن چه حرفه اي، چه دانشجويي، آماتور و تجربي وجود ندارد، نتايج جشنواره در كجا مشخص خواهد شد و به كار؟ مي آيد لازم است اضافه كنم جريان مستمر تئاتري و جشنواره مي توانند تاثيرات مثبتي بر يكديگر داشته باشند و به هرحال جشنواره بدون جريان مستمر تئاتري معنايي پيدا نمي كند. در مورد دعوت از گروههاي خارجي در جشنواره بايد بگويم كه خوب است ولي چه نتيجه اي از آن مي خواهيم چه بگيريم گروههاي خارجي و در چه سطح و با چه كيفيت فرهنگي و هنري را مي خواهيم دعوت؟ كنيم آتش تقي پور، هنرمند تئاتر: برگزاري انواع جشنواره در مملكت ما مثل جشنواره استاني تئاتر، جشنواره منطقه اي تئاتر، جشنواره سراسري تئاتر و... رايج شده و مي رود كه انواع جشنواره هاي ديگر تئاتر راه جشنواره بيفتد تئاتر، بررسي يكسال فعاليتهاي تئاتري در سطح كشور است. جايگاه كشف استعدادهاست، شناخت نويسندگان، كارگردانان و ساير عوامل فعال و با استعداد است. جاي تبادل تجربه هاست. در طول ساليان گذشته نمايان شده است كه پيش زمينه جشنواره خوب مي طلبد كه: كار آموزش عملي و نظري تئاتر بايد خيلي جدي تر شود، گروههاي فعال تئاتري را در طول سال - نه فقط در 10 روز جشنواره - دعوت به ارائه تجربه ها و نمايش كارها و فعاليتشان كنيم. كشف و تشويق نمايشنامه نويسان در سطح كشور كه نمايشنامه نويسي از اركان اصلي تئاتر است. جشنواره تئاتر سراسري ما گويا اغلب جاي فعاليت آماتورهاست و جايي براي حرفه اي هاي تئاتر كه مي توانند الگوي خوبي براي آماتورها در همه زمينه ها باشند، خالي است.