Hamshahri corpus document

DOC ID : H-751207-15761S1

Date of Document: 1997-02-26

سنت نيكوي ديد و بازديد را زنده كنيم اسفند، ماه خانه تكاني و زدودن غبار از دل هاست صله رحم به معناي ديد و بازديد، رفت و آمدبا فاميل و همسايگان و حفظ روابط انساني كه در فرهنگ اسلامي ما مورد تاكيد بسيار قرارگرفته است، سهم ارزنده اي در حفظ تعادل رواني و پيوندهاي جامعه دارد. ديدارهايي كه شايدساده و پيش پا افتاده انگاشته مي شوند، دركاهش تنش ها و هيجانات منفي، گشودن گره عصبيت، ترميم زخمهاي عاطفي و زدودن زنگاركينه و بددلي، نقش بسيار اساسي شهرنشيني دارند به شيوه امروز به رغم تسهيلاتي كه دربسياري از زمينه ها براي زندگي انسان شهرنشين مهيا كرده، سنت خوب و ميراث ارزنده گذشتگان يعني ديد و بازديد وصله ارحام را محدود وكمرنگ كرده است. ديدار اعضاي فاميل خانواده ها، و بستگان به مجالس عروسي و عزا محدودشده است، بسياري در مجالس ختم، اين واقعيت تلخ را به زبان مي آورند كه چرا بايد، در تمام طول سال از هم بي خبر باشيم و ديدارهايمان به مجالس ختم و عروسي محدود شود. جمعيت ايران جوان است و هرم سني جمعيت كشور ما اقتضامي كند كه به آشنا ساختن جوانان با آيين ها وسنن نيك اجداد و نياكان خود، بيشتر توجه كنيم و بويژه اهميت صله رحم را كه در فرهنگ ارزشمند ما بسيار مورد تاكيد و تكريم قرار گرفته به اين نسل يادآور شويم. ماه اسفند، ماه خانه تكاني و ماه زدودن غبار و غم است. چه بهتر كه اين غبار را هم از خانه و خانمان خود و هم از دل هايمان پاك كنيم و از هم اكنون پيمان ببنديم كه عليرغم تنگي وقت و ديد فرصت، و بازديد و ديدار با اعضاي فاميل، آشنايان دوستان، و بويژه كساني كه به هر دليل بيشترمحتاج اين روابط انساني اند را در تمام طول سال حفظ كنيم. گزارش اين شماره را به همين موضوع اختصاص داده ايم. كي حوصله دارد توي اين روز و روزگار به خانه اقوام و خويشان سربزند، من كه سال تا سال نمي رسم به منزل بستگانم بروم. شايد دلم برايشان تنگ نمي شود! جواني كه دانشجوي سال اول رشته كامپيوتر يكي از دانشگاههاست در حالي كه نگاه سردش رابا گفته هايش همراه كرده است، در پاسخ به اين سئوال كه به خاطر نديدن پدربزرگ و مادربزرگ هم احساس دل تنگي؟ نمي كند مي گويد: راستش من فقط يك مادربزرگ دارم كه چندسالي است توي سراي سالمندان زندگي مي كند، اما حتي نمي دانم توي كدام آسايشگاه به سر مي برد! من كه هيچوقت او را نمي بينم، اما مادرم بيشتر به ديدنش مي رود، چون مادر خودش است. - هميشه با اعضاي فاميل همين رابطه را؟ داري - نه! وقتي بچه بودم، خيلي دلم مي خواست به خانه خاله يا عمويم برم. خوب به خاطر دارم كه هنگام برگشتن به خانه خودمان بسيار دلتنگ مي شدم. پس از لحظاتي سكوت ادامه مي دهد: -.. اما حالا، زمانه عوض شده، مثل اينكه آنها هم با ديگران برايم فرقي از ندارند طرف ديگر فكر مي كنم، دوران اين رفت وآمدها گذشته، چون بچه هاي آنها هم به ما سر نمي زنند. - حتي در وقت فراغت هم به ديدنشان؟ نمي روي - نه، فكر نمي كنم برايم وقتي باقي بماند. تلويزيون، بازي با كامپيوتر، درسها، خوب ديگه وقتي در كار نيست! اين پاسخ، فقط مختص اين جوان نيست بيشترجوانها علاقه اي به رفت وآمد فاميلي ندارند. دختري 23 ساله اي كه با دوستش در صف اتوبوس ايستاده است خود را خسروي، دانشجوي سال آخر رشته گرافيك معرفي مي كند و مي گويد: من اصلا حال و حوصله رفت و آمد با فاميل را ندارم، هميشه دوست دارم تنها باشم. از سروصدا و جيغ و فرياد بچه ها به هنگام بازي كردن بدم مي آيد. براي همين بيشتر وقت ها كه خانواده ام مي خواهندبه مهماني بروند به بهانه درس همراه آنهانمي روم و زماني كه مهمان مي آيد بيشتر سعي مي كنم تنها بمانم. اصلا مي دانيد اقوام وفاميل خسته كننده هستند. دختر همراه او كه دررشته نقاشي تحصيل مي كند و خود را معرفي نمي كنداما با اشاره سر صحبتهاي دوستش را تاييد مي كند و مي گويد، من هم از رفتن به ميهماني بيزارم مگر آنكه مجبور باشم. - يعني شما هيچوقت براي ديدن خاله، عمو، دايي، عمه و... دلتنگ ؟ نمي شويد - چرا، ولي همان سالي يكبار بس اصلامي دانيد است اين رفت و آمدها براي آن زمان بودكه مردم هيچ تفريحي به جز شب نشيني نداشتند، ولي الان اين چيزها ديگه مد نيست! يكي از كارشناسان علوم اجتماعي در اين مورد مي گويد: نبايد از جوانها انتظار داشته باشيم كه به سنتها پايدار بمانند زيرا شرايط هر زمان نيازهاي خاص خودش را ايجاد مي كند. در زمان گذشته آداب و رسومي وجود داشت كه با شرايط آن زمان تطبيق داشت. لازم نيست حتما پايبند اين سنتها باشيم. شايد اين سنتها از يك سري پيشرفتها در زمان حال جلوگيري كند، در واقع بايد موقعيت هاي جديد را در نظر بگيريم و سنت ها را براساس شرايط و مقتضيات امروز ادامه زيرا دهيم ديدار و يك رفت وآمدها، نياز اساسي براي حفظ تعادل رواني انسان است. پسري 22 ساله كه در سال سوم الكترونيك مشغول تحصيل است و خود را حسين زاده معرفي مي كند مي گويد: اعضاي خانواده ما هفته اي يكبار به ديدن پدربزرگ و مادربزرگ مي روند علاوه براين همه فاميل معمولاماهي يكبار دور هم جمع مي شويم. البته در اين يكماه از حال يكديگر بي خبر هم نيستيم و معمولا براي شبنشيني به منزل همديگر مي رويم. او مي گويد: درست است كه باتوجه به زندگي شهري و ماشيني افراد گرفتارتراز قديم شده اند ولي فكر مي كنم يكي از آداب ورسوم خوب كه در جامعه ما وجود داشته و داردديدار با اقوام و خويشان است. خانم جوادي 25 ساله كه به دقت به سوالات گوش مي كند و سپس پاسخ خود را شمرده بيان مي كند. من تا جايي كه بتوانم سعي مي كنم از حال دوستان و آشنايان باخبر باشم، شايد در ماه يكبار هم مهماني نروم ولي معمولا يكي دوساعت با شوهرم به منزل اقوام مي رويم و دور هم هستيم چون دردين اسلام سفارشهاي زيادي در باره باخبر بودن از حال يكديگر و صله رحم وجود دارد. همانطور كه مي دانيد ديد و بازديد از گذشته هاي خيلي دور در فرهنگ ما وجود داشته و به عنوان يك سنت اصيل از نسلي به نسل ديگر منتقل شده است. ما نيز بايد در حفظ آن بكوشيم. صله رحم يعني؟ چه صله از وصول مي آيد كه در مقابل آن فصل يعني جدايي و دوگانگي توليد كردن وجود دارد. صله رحم يعني با كساني كه با آدم خويشاوند هستندارتباط و الفت داشتن، در نفع و ضرر، خوشي وخرمي شريك يكديگر بودن. حال اين ارتباط داشتن مي تواند در حد يك سلام و احوالپرسي، در سطح درد دل و يا رفع مشكلات همديگر باشد. حجت الاسلام سجادي امام جماعت مسجد جليلي درخيابان ايرانشهر و مدرس حوزه هاي علميه بنياد حضرت خديجه ( ع ) در موردصله رحم مي گويد: متاسفانه چون ما صورت اصلي همه چيز را عوض مي كنيم صورت صله رحم را نيز عوض كرديم وفكر مي كنيم صله رحم يعني اينكه ما فقط بادعوت و با آن تشريفاتي كه الان در جامعه مرسوم شده است به خانه همديگر برويم كه اين باعث معذب شدن دوطرف مي شود و نتيجه همان مي شود كه الان در جامعه مشاهده مي كنيم ارتباطات روز به روز كمتر مي شود. در صورتيكه در دستورات ديني در باره صله رحم بسيارسفارش شده است و آنرا وسيله اي براي پيوند وارتباط مي داند كه علاقمندي مي آورد. اين پيوندمانند شاخه اي متصل به يك درخت است تاوقتيكه آن شاخه به درخت وصل است آنرا ارتزاق مي كند. وقتي شاخه را قطع مي كنيم ارتباط قطع مي شود، در كنار صله رحم بايد رفع هر نوع مشكل وجود داشته باشد. حجت الاسلام سجادي مي گويد: پيامبر اكرم ص مي فرمايد: انما المومنون مومنين اخوه، به عنوان برادر يكديگر هستند. چون مومنين برادر ما هستند پس كمكي كه براي رحم، خويشان ونزديكان داريم بايد براي مومنين هم داشته باشيم. بنابر اين ما نيز بايد به عنوان يك مسلمان از رهنمودهاي پيامبر اكرم ص پيروي كنيم و گرنه از فرهنگ اصيل اسلامي به دورهستيم. اما زندگي مادي امروز حتي برادرهاي پدر و مادري را هم تا حدود زيادي از يكديگر جدا كرده است و بر خلاف فرهنگ اخوت و برادري به غم وغصه يكديگر توجهي نمي كنند. ادامه دارد