Hamshahri corpus document

DOC ID : H-751202-15509S1

Date of Document: 1997-02-21

ضرورت نوسازي ناوگان خودروهاي شخصي ميانگين سني خودروهاي فعال تهران در حدود 15 سال است. به عبارت ديگر در حدود سه چهارم خودروهاي تهران بيش از 12 سال عمر دارند ناوگان ترابري موجود در تهران پيش از آنكه ابزاري براي جابجايي شهروندان باشد به كارگاه هاي متحركي توليد و انتشار آلودگي و انواع بيماري هاي مختلف تبديل مي شود كمبود خودروهاي همگاني و رويكرد گسترده جامعه به سواري هاي شخصي، علاوه بر ايجادهزينه هاي كمرشكن، آلودگي هاي زيست محيطي توان فرسا به بار مي آورد. در واقع /5 5مصرف روزانه ليتر بنزين براي هر خودرو شخصي، فرايندي است كه به گونه اي دم افزون بر آلودگي هاي زيست محيطي مي افزايد و زيستن را خاصه در شهرهاي بزرگ هر لحظه دشوارتراز پيش مي سازد. در همين حال، آلودگي هوا - به اعتبار داده هاي علمي - بيماري هاي قلبي، ريوي و سرطان را تشديد مي كند و بر استرس ها و اضطرابهاي عصبي مي افزايد. در بخش پيشين اين گزارش، مسائلي همچون آلودگي وسائل نقليه و هزينه هاي مربوطه، سهم عوامل آلاينده هوا در تهران و هزينه هاي احداث فضاي سبز براي رويارويي با آلودگي هوا از نظر گذشت و اينك دومين و آخرين بخش گزارش در پي مي آيد. سوبسيد پرداختي به مصرف بنزين در تهران براي محاسبه و تعيين ميزان سوبسيد پرداختي ابتداحاصل ضرب مصرف كل بنزين در قيمت واحد فروش داخلي در سال 1371 به دست آمده سپس همين عمل با درنظر گرفتن قيمت هاي بين المللي صورت گرفته است. قيمت كنوني جهاني هر تن بنزين (برابر با 1380 ليتر بنزين ) دلار 220 است باتوجه به ميزان مصرف سرانه اتومبيل در سال 1371 قيمت بين المللي 2007 ليتر بنزين برابر 320 دلار است اگر ارزش ريالي هر دلار برابر 2600 ريال و قيمت پرداختي بابت هرليتر بنزين را 50 ريال درنظر بگيريم مشاهده مي كنيم كه از 832094 ريال قيمت بين المللي بنزين تنهاريال 100375 آن رامصرف كنندگان مي پردازندبه عبارت ديگر هر اتومبيل درسال 1371 ريال 731719برابر از مصرف بنزين سوبسيد دريافت كرده است و باتوجه به اينكه تعداد اتومبيل موجود در تهران (سواريهاي موجود ) دستگاه 910547 بوده است كل سوبسيد پرداختي در تهران بيش از 666 ميليارد ريال مي باشد كه بسيار قابل توجه است. پيشنهادتركيب سني خودروهاي موجودو فعال تهران به تنهائي بيانگر وخامت اوضاع است. براساس آمار معاونت حمل ونقل و ترافيك شهرداري تهران ميانگين سني خودروهاي فعال تهران در حدودسال 15 است به عبارت ديگر درحدود سه چهارم خودروهاي موجود تهران بيش از 12 سال عمر دارند (آمار مربوط به سال 1371 است ). بيشتر خودروها از تكنولوژي دهه 1960 يعني 30 سال پيش بهره برده اند زماني كه هيچ كنترلي بر خروجي اگزوز اتومبيل ها معمول نبوده است. لذا تكنولوژي عقبافتاد در مرحله توليد، فرسودگي بيش از حد و سن بالا، عدم اعمال موثر معاينه فني به لحاظ نبود ابزار سنجش و عوامل ديگر، همواره با مسائل ديگري كه در جاي خود بايد مورد بررسي قرار گيرد، باعث شده ناوگان موجود تهران پيش از اينكه ابزاري براي جابه جايي شهروندان باشد به كارگاه هاي متحرك توليد و انتشار آلودگي و انواع بيماريهاي مختلف تبديل شود. در يك نگرش سالم اقتصادي تحمل اين همه ضايعات به هيچ وجه به جابه جايي 5 نفر در روز (كارائي يك خودرو در تهران ) نمي ارزد. تهران اولين شهري نيست كه با شرايط فرسودگي بيش ازحد ناوگان خودروهاي سواري خود روبه رو بوده است. بسياري از شهرهاي اروپايي، آسيايي، امريكايي در دوره اي از حيات اقتصادي خود با اين مشكل روبه رو بوده اند. ادامه استفاده از خودروهاي بسيار فرسوده به چند علت عمده ديگر نمي تواند قابل قبول باشد و بايد چاره اي جدي براي آن انديشيد. - 1 مصرف سوخت بيشتر خودروهاي فرسوده - 2 مصرف بيشتر روغن و قطعات مصرفي مانند شمع پلاتين - 3000 مصرف فراوان قطعات يدكي - 4 كاهش بازدهي افراد وكاهش كارائي اقتصادي -عوارض 5 اجتماعي و رواني ناشي از حضور گسترده خودروهاي فرسوده در شهرها. پيشنهاد مي شود در كوتاه ترين زمان طرح تبديل اتومبيل هاي فرسوده كنوني به اتومبيل هاي نو به مرحله اجرا درآيد كه البته براي تبديل مي توان به توليدكنندگان داخلي و خارجي اتومبيل اتكاء كرد. براي آنكه عوارض اقتصادي و اجتماعي اتومبيل هاي قديمي ملموس تر شود، در اين قسمت تنها به توجيه اقتصادي طرح بالا با توجه به علت شماره يك مي پردازيم. از ميان خودروهاي رايج روزبا ظرفيت هاي مختلف اتومبيل هاي رنو - 21 و پژو5/9 504 درحدود ليتر وهيونداي در حدود هشت ليتربراي صد كيلومتر بنزين مصرف مي كنند در مقابل خودروي پيكان با حدود 8 تا سال 12 سن به 15 تاليتر 17 بنزين براي صد كيلومتر رانندگي در شهر نياز دارد. باتوجه به روند جهاني استفاده از خوردوهاي كم مصرف نسبت مصرف سوخت خودروي نو (مطابق با استانداردهاي بين المللي ) به خودروهاي موجود تهران برابر هشت شانزدهم يا يك دوم است كه با احتساب 6000000 ليتر مصرف بنزين روزانه تهران در سال 1371 /5 5و ليتر متوسط مصرف هر دستگاه اتومبيل سواري ( دستگاه 910547 در سال ) 1371 مي توان بيش از ليتر 2504004 بنزين روزانه صرفه جويي كرد. بنابراين صرفه جويي سالانه بيش از 913961551 است كه ازلحاظ ارزي مي توان سالانه 145704015 دلار ( xدلار/20913961551 ) 13802صرفه جويي كرد. حالا اگر قيمت يك خودروكوچك روز را برابر 4000 دلارفرض كنيم مشاهده مي كنيم كه با 145704015 دلار مي توانيم سالانه 36426 دستگاه سواري رايگان از خارج وارد كنيم، به عبارت ديگر در يك دوره پنج ساله بيش از 182000 دستگاه كه بسيار قابل ملاحظه است. براساس آمار پراكندگي خودروهاي تهران در سال بيش 1371 از 666 هزار دستگاه اتومبيل بيش از 11 سال سن داشته اند. اگر دولت به هر يك ازدارندگان اين خودروها يك خودرو مطابق با استانداردهاي بين المللي مصرف تحويل دهد و تنها در ازاي آن خودروي فرسوده آنها را تحويل بگيردملاحظه مي شود كه در سال 1371 ارز مورد نياز براي تبديل خودروهاي داراي 11 سال سن به بالا در تهران درحدود /2 7ميليارد دلار مي رسد كه اگر كل سود حاصله از طرح بالا را برحسب دلار محاسبه /2 95كنيم ميليارد دلار خواهدشد. با توجه به نتيجه به دست آمده و مقايسه آن با ارزموردنياز براي اجراي تبديل، طرح يادشده، به شدت توصيه مي شود، چرا كه علاوه بر منافع محاسبه شده منافع بسيار زياد ديگري براي اجتماع خواهدداشت. اگرچه تبديل اتومبيل هاي كهنه به نو مورد بحث قرار گرفت ولي منظور از اين پيشنهاد در كل، بهينه كردن و كم هزينه تر كردن مصرف بنزين بود. حجت بياني