Hamshahri corpus document

DOC ID : H-751202-15484S1

Date of Document: 1997-02-21

آئينه اي براي آشنايي با قرآن گزارشي از نمايشگاه بزرگ قرآن كريم (رمضان - 1417 بهمن ماه ) 1375 كتاب انزلناه لتخرج الناس من الظلمات الي النور باذن ربهم الي صراط العزيز الحميد كتابي است كه آن را به سوي تو فرو آورديم تامردم را به اذن پروردگارشان از تاريكيها به سوي روشنايي بيرون آوري; به سوي آن شكست ناپذير ستوده. قرآن كتابي است كه متعلق به ملت يا نسل خاصي نيست و براي هدايت جهانيان نازل شده است، لذا محدود به زمان نبوده، بلكه به لسان مشترك همه انسانها، كه همان زبان فطرت است سخن مي گويدفاقم وجهك للدين حنيفا فطرت الله التي فطرالناس عليها. در رمضان المبارك سال جاري، چهارمين نمايشگاه بزرگ قرآن مجيد در موزه هنرهاي معاصر برگزارگرديد. در اين نمايشگاه بخشها و برنامه هاي متنوعي برگزار گرديده بود كه با توجه به اهميت و گستردگي اين رخداد معنوي و ديني، درزير گزارشي از اين نمايشگاه را جهت اطلاع خوانندگان گرامي منتشر مي سازيم. اميد كه باتداوم و بهبود اين نمايشگاه دستاوردهاي ارزشمند، بيشتري در آشنايي و انس عموم مردم با قرآن مجيد حاصل بويژه شود آنكه كشور ماام القراي معنويت اسلامي و در نتيجه بزرگترين مركز حفظ و اشاعه آموزه هاي قرآني محسوبمي شود. يكي از بخشهاي جالب نمايشگاه بزرگ بخش قرآن، نمايش قرآنهاي خطي و نفيس دراين بود بخش تعداد زيادي از قرآنهاي نفيس، از كتابخانه هاي شخصي و عمومي گردآوري و به معرض ديد علاقه مندان گذاشته شده بود. جداتنوع و زيبايي اين قرآنها هم از نظر تجليد، هم از نظر تذهيب و بالاخره از نظر خطوط زيباي آن جالب توجه و ديدني بود. در اين بخش، بيش از يكصدوپنجاه نسخه خطي ونفيس از قرآنهاي كتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران، گنجينه قرآن مراكز تابعه سازمان ميراث فرهنگي (شامل موزه ملي ايران، كاخ موزه سعدآباد و موزه رضا عباسي ) كتابخانه مركزي، دانشگاه تهران، كتابخانه آستانه مقدسه حضرت معصومه ( س ) و كتابخانه ملي گنجينه تبريز، قرآن مسجد جامع چهلستون، دارالقرآن وكتابخانه آيت الله العظمي گلپايگاني، كتابخانه مدرسه عالي شهيد مطهري و مجموعه هاي شخصي به ديگر، عنوان نمونه هاي نادر و برجسته از اين كتابعظيم به نمايش درآمده بود تا براي دوستداران امكان بررسي و آشنايي بيشتر تكوين هنرهاي خوشنويسي و كتاب آرايي و آشنايي با آنهافراهم آيد. يك بخش ديگر، كه در تكميل بخش فوق بخش بود، نمايش قرآنهاي چاپي بود. در اين زمينه قرآن چاپ سن پطرزبورگ در سال 1787 ميلادي وقرآن چاپ سال 1801 در روسيه جزو نخستين قرآنهاي چاپي به شمار مي روند. جالب آنكه در ميان كشورهاي اسلامي ايران نخستين كشوري است كه به چاپ قرآن همت گمارد و در سال 1244 ق هـ در تهران و در سال 1248 هـ. ق در تبريز به چاپ كلام الله مجيد اقدام شده است. در مجموع، در اين بخش، مجموعه كاملي از قرآنهاي چاپي جمع آوري و به نمايش گذاشته شده بود. بخش جالب و ارزشمند ديگر اين نمايش نمايشگاه، قرآنهاي ترجمه شده به زبان از فارسي بود جمله افتخارات زبان پارسي يكي اين است كه نخستين ترجمه قرآن به اين زبان صورت گرفت و برطبق روايات موثق اين كار سترگ نخستين بار توسط صحابي نامدار پيامبر ( ص ) سلمان، فارسي، صورت انجام يافت. پس از آن بخشهاي مختلف قرآن و يا تمام صحيفه وحي مرتبا به خامه مترجمان فارسي زبان بازنگاري گرديد. تنوع و كيفيت اين ترجمه ها كه علاوه بر نشان دادن تعلق خاطر ايرانيان به قرآن، بيانگر قدرت زبان فارسي نيز هست جدا جالب توجه و حيرت انگيز است. در اين بخش از نمايشگاه حدودا 200 نسخه از قرآنهاي مترجم به معرض ديد علاقه مندان گذاشته شده است. پس از ترجمه فارسي قرآن، ترجمه آن به زبان هاي ديگر در نمايشگاه ديده مي شد. نخستين ترجمه قرآن در نيمه دوم قرن اول هجري و در دوره حكومت حجاج بن يوسف به زبان سرياني صورت گرفت. تاكنون در حدود 150 ترجمه مختلف از قرآن انجام گرفته است. توجه به اين ترجمه ها نشانگر نفوذ و اعتبار قرآن مجيد در ميان همه ملل جهان مي باشد. در اين بخش حدود 100 عنوان از ترجمه هاي مختلف جمع آوري و به صورت مجموعه اي با ارزش براي بازديد و بهره گيري محققان و پژوهشگران به نمايش گذاشته شده است. از جمله ترجمه به زبانهاي انگليسي، فرانسه، آلماني، كنيايي، هوسا، قزاقي، چيني، روسي، هلندي و... مي باشد. پس از ترجمه ها، بخش تفاسير قرآن بسيارجلب نظر مي كرد. رواج علم تفسير در ميان مسلمانان، بويژه پس از رحلت پيامبر گرامي اسلام (ص ) بسيار مشهود بوده است. مسلمانان در شكلهاي گوناگون در اين امر اهتمام مي ورزيده اند و به تدريج علم تفسير به يكي از امهات دانشهاي ديني در بين مسلمانان بدل شد. اين علم به دليل نيازمنديهاي مختلف و متفاوت و نيز جلوه هاي گوناگون قرآن، در شكلها و ديدگاههاي مختلفي تداوم يافت. از جمله اين شيوه ها مي توان به تفاسير عقلي، نقلي، فلسفي، عرفاني، فقهي، كلامي و... اشاره كرد. بخش جالب ديگر، نمايش كتب علوم قرآني به زبان فارسي بود. گرچه جايگاه ويژه قرآن در بين مسلمانان، از همان ابتدا آنان را به سمت تدبر و انديشه در جوانب مختلف اين كتاب آسماني سوق داده بود اما همزمان با تكامل دانش بشري، به طور طبيعي مباحث مربوطبه قرآن نيز گسترش و عمق روزافزوني يافت. به طوري كه هر باب از ابواب مباحث علمي پيرامون قرآن، امروزه به صورت موضوعي مستقل وقابل بررسي جداگانه درآمده و كتابهاي فراواني را به خود اختصاص داده است. هريك از نويسندگان، براساس سليقه و ديدگاه ويژه خود، علوم قرآني را تقسيم كرده اند. لذابعضي گفته اند كه علوم قرآني 50 علم است ياچهارصد يا هفت هزار، يا هفتاد هزار علم است. (رك به كتابآشنايي با علوم قرآن - داودعطار - ترجمه سيدمحمد رادمنش - بنياد قرآن - ص ) 21 كتب علوم قرآني شامل فرهنگنامه ها، تاريخ قرآن، قصص انبياء، مباحث موضوعي قرآن، اعراب قرآن و علوم قرآني (به معناي خاص ) مي باشد. در اين بخش بيش از 250 عنوان از كتب علوم قرآني در دو بخش فارسي و عربي به نمايش گذاشته شده بود. در تكميل بخش فوق، بخشهاي ديگري نيز به نمايش گذاشته شده بود. در حدود صد عنوان از كتب علوم قرآني به زبانهاي خارجي (اغلب انگليسي و فرانسه ) جمع آوري و به صورت مجموعه اي با ارزش در معرض ديد علاقه مندان قرار گرفت كه در نوع خود كم نظير است. اين كتابها نه تنها نشان دهنده گسترش اعتقادي اسلام در بين اقوام و زبانهاي گوناگون است، بلكه نشانگر اهميت و نقش اينگونه آثار در فهم و تفهم آيات قرآني نيز مي باشد. در بخش ديگر، كتابهاي علوم قرآني كه براي گروههاي سني كودكان و نوجوانان نوشته شده است جمع آوري و براي كودكان و نوجوانان بازديدكننده به نمايش گذاشته شد. اين كتابها شامل قصص قرآن، كتابهاي آموزشي و مطالب علمي در حوزه قرآن و علوم قرآني مي باشد. علاوه بر بخشهاي فوق، با توجه به اختصاص صفحات ويژه قرآني در نشريه ها و روزنامه ها، بخشها و صفحاتي از نشريات مختلف، از جمله همشهري، اطلاعات، جمهوري اسلامي، كيهان، بينات، پژوهشهاي قرآني، ميراث جاويدان و... اين بخش نشان دهنده اهميت و ارج آيات الهي در زندگي و فرهنگ ملت مسلمان ايران بود. در اين غرفه صفحات خاص برخي از اين نشريات همراه با نمونه نشريات قرآني به نمايش درآمده بود. آثار هنري قرآني نيز سرفصل بخش ديگري درنمايشگاه بود. قرآن كريم الهام بخش و سرمنشاء پيدايش فنون و هنرهاي مختلف است و هنرهاي مربوط به قرآن مجيدنظير تذهيب و جلدسازي، تاريخي ديرين و ريشه عميق در فرهنگ اسلامي ايران دارد. هنرمندان و دوستداران اين حوزه، فنون و شيوه هاي مختلفي را در اين زمينه به كار بسته اند تا بتوانند گوشه اي از عظمت و زيبايي آيات الهي را نشان دهند و با بكارگيري هنرهاي مختلف از جمله تزئين جلد قرآن، آرايش صفحات با نقش گل و مرغ و برگ و غنچه و گياه و گلزار و انواع نقوش اسليمي و ساخت انواع جلدهاي نفيس، شمه اي از علاقه خود را به اين كتاب عظيم ابراز نموده اند. در اين بخش از نمايشگاه بالغ بريكصد تابلو از انواع خطوط و نقوش و طرحها به نمايش گذاشته شده بود. با توسعه و گسترش كاربرد كامپيوتر، درپژوهشها و مطالعات علمي، موسسات و مراكز مختلف نيز با توجه به اهميت قرآن و علوم قرآني به اين امر پرداختند و نرم افزارهاي مختلفي در اين زمينه تهيه و برنامه نويسي كردند تا علاقه مندان و محققان قرآني بتوانند با سرعت و دقت بيشتري به اطلاعات مورد نياز خود دسترسي پيدا كنند. در اين خصوص نرم افزارهايي در موضوعات تفسير و معاجم قرآني تهيه و در بخشي كه به همين منظور اختصاص يافته به نمايش گذاشته شد. در اين بخش ضمن ارائه تعدادي از نرم افزارهاي رايانه اي در موضوعات تفسيري و معجم و فرهنگ واژگان قرآني و... اطلاعاتي، به بازديدكنندگان ارائه مي گرديد. علاوه بربخش هاي فوق، بخشهاي جالب ديگري نيزدر نمايشگاه بود كه به اختصار سرفصل آنها راذكر مي نماييم: - نمايش بر نامه هاي صوتي و تصويري قرآني - نمايش فعاليتهاي قرآني در جهان اسلام - نمايش كتابت بسم ا... الرحمن الرحيم - نمايش سير كتابت قرآن - نمايش نشانهايي كه در آنها از آيات قرآني استفاده شده است. - برنامه هاي ويژه كودكان و نوجوانان (شامل مسابقه ها، قرائت، قصه گويي و... ) - بخش پاسخگويي به سوالات كتبي و شفاهي قرآني - بخش آشنايي با نويسندگان و قراء و حفاظقرآن كريم - مسابقات هنري و قرآني از طريق مطبوعات و جرايد - بخش فروش قرآن و آثار قرآني - بخش معرفي سازمانها و مراكز قرآني - مراسم تكريم از خادمان قرآن (با حضوررياست محترم جمهور ) - اجراي مراسم انس با قرآن -................ در مجموع مي توان نمايشگاه بزرگ قرآن كريم را رويدادي جالب و فراگير و مركزي براي آشنايي همه جانبه و بسيار متنوع با كتاب الهي قرآن دانست.