Hamshahri corpus document

DOC ID : H-751127-15120S1

Date of Document: 1997-02-16

تامين مواد اوليه و توزيع به سامان 2 گام اساسي براي حل مشكل دارو سراغ داروهاي حياتي را كجا مي توان؟ گرفت (آخرين بخش ) چندگانگي توزيع دارو... در نخستين بخش از گزارش مربوط به علل كميابي داروهاي مورد نياز بيماران مبتلا به فشارخون، ديابت و بيماران قلبي و به نقل از مردم و بعضي از مسئولان داروخانه ها و مراكز فوريت دارويي خاطرنشان شد كه، مبتلايان به بيماري هاي سخت كه بايد در مقاطع زماني طولاني از دارو استفاده كنند، به علت كميابي و حتي نايابي اين داروها ناچارند، رنج مراجعات پي در پي به داروخانه ها، ماندن در صف انتظار و در نهايت متوسل شدن به واسطه ها و دلالان داروي قاچاق در خيابان ناصرخسرو را بر خود هموار كنند و در نهايت اگر داروي كهنه و فاسد نصيبشان نشود، تازه به بخشي از داروي مورد نياز خود دست يافته اند. همچنين اشاره شد كه به قول بعضي از مسئولان داروخانه ها، بغرنجي هاي موجود در نظام توزيع دارو، موجب شده كه حتي داروهايي كه در داخل كشور توليد مي شود به مقدار كافي به دست متقاضيان نرسد و بيماران در گفت و گو با گزارشگر ما تاكيد كرده اند كه بايد نظام توزيع دارو به گونه اي اصلاح شود كه داروهاي حياتي بدست مصرف كننده واقعي آن برسد و به بازار سياه خيابان ناصرخسرو راه نيابد. يكي از كارشناسان بخش توليد و توزيع دارو مي گويد: توليد بخشي از اقلام دارويي توسط بخش خصوصي از عوامل مهم عرضه دارو در شبكه هاي خارج از داروخانه ها و مراكز فوريت دارويي است، زيرا بخش خصوصي در پي كسب بالاترين ميزان سود مي باشد و به همين دليل داروهاي وارداتي را به شبكه هاي دلالي و واسطه هاي بازار سياه مي سپارد. از سوي ديگر، ميزان اعتبار براي تامين ارز لازم به منظور توليد مواد اوليه و همچنين واردات دارو در مقايسه با گذشته كاهش چشمگيري يافته است و به همين دليل، داروي كمتري عرضه مي شود و زمينه براي سوءاستفاده واسطه ها و دلالان مهيا مي گردد. وي مي افزايد: انتقاد از روش توزيع دارو، به معني تشويق مردم به مصرف داروي بيشتر نيست. تلاش براي جا انداختن فرهنگ صرفه جويي به ويژه صرفه جويي در مصرف دارو يك تلاش ارزنده در جهت حفظ منافع ملي است، اما تامين داروهاي مورد نياز بيماران مبتلا به بيماري هايي از قبيل فشارخون، ديابت، هپاتيت و عوارض قلبي نيز اهميت ويژه اي دارد. در دومين بخش از اين گزارش، اظهارات مسئولان دارويي وزارت بهداشت و درمان وآموزش پزشكي را در پاسخ به مشكلاتي كه از سوي بيماران و بعضي از دست اندركاران داروخانه ها مطرح شده است، مي خوانيد: دكتر عباس كبريايي زاده معاون آموزشي دانشكده داروسازي ومسئول داروخانه 13 آبان مي گويد: بحث كمبود دارو بحث نبود تطابق ميان عرضه و تقاضاست. پيش از اين 1 ميليارد دلار ارز براي تهيه دارو اختصاص مي يافت اما امروز اعتبار اختصاصي نيم ميليارد يا به عبارتي پانصد ميليون دلار مي باشد كه آن هم در زمان مشخص داده نمي شود و باعث كاهش توليد در كارخانه هاي داخلي به علت وارد نشدن مواد اوليه همچنين كاهش واردات دارو از خارج مي شود و در نهايت به علت كاهش عرضه، تقاضاافزايش مي يابد و به صورت كمبود دارو خود را نشان مي دهد. وي مي افزايد: وقفه كوتاه در عرضه دارو باعث ايجاد تنشهاي رواني در بيماران، و رونق بازار آزاد دارو توسط محتكران و دلالان دارو و افزايش قيمت و ايجاد نياز غيراصولي و غيرمنطقي در بيماران مي شود چرا كه بيمار به علت ترس از كمبود احتمالي با نسخه هاي متعدد اقدام به خريد بيش از نياز كه مي كند به كمبود دارو بيشتر دامن مي زند. دكتر ديناورند قائم مقام دارويي درباره كمبود دارو و مشكلات آن مي گويد: مسائل ارزي كشور در توليد و وارد كردن مواداوليه و داروهاي حياتي نقش اساسي دارد سياست بعد از جنگ طوري بود كه ارز اختصاص يافته براي دارو تحت كنترل بود. در حال حاضر ارز دارو به علت محدوديت، به موقع و به اندازه كافي تخصيص داده نمي شود و با تاخير همراه است و ما در زمان معين نمي توانيم به تدارك دارو بپردازيم. مشكل دوم كمبود نقدينگي ريالي است. به طوري كه براي تامين برخي داروها از يارانه دولتي استفاده مي شود. از 1150 قلم دارو در كشور تنها 225 قلم دارو با استفاده از يارانه توليد مي شود و اين پرداخت يارانه نيز با تاخير همراه است. به عنوان نمونه يارانه 3 ماهه اول سال را ما در فصل تابستان دريافت مي كنيم و يارانه تابستان را در پاييز و به همين ترتيب در تدارك دارو مشكلات جدي به وجود مي آيد. البته بايد اشاره كنم كه مشكلات اين بخش بيشتر به علت طولاني شدن مكاتبات و بوروكراسي ايجاد مي شود. از سوي ديگر ارزان بودن دارودر ايران باعث زيان دهي شركتهاي توليدي است كه درنتيجه شركتهاي دولتي علاقه اي به توليد ندارند. وي درادامه صحبتهايش تاكيد مي كندكه: علاوه براين مسائل، مايك سري مشكلات جهاني نيزداريم. مثلا برخي از داروهاي تخصصي مورد نياز ما، توليدشركتهاي آمريكايي است و بايد از اين كشور تهيه شود و چون واردات به صورت مستقيم امكان پذير نمي باشد به ناچار بايد از طريق كشورهاي ديگر اقدام كنيم. برخي از داروهاي وارداتي يا مواد اوليه مورد نياز داخل توسط شركتهاي توليدي خارجي است كه اين شركتها هم با يك سري مشكلات جهاني در توليد روبرو مي باشند كه خود باعث بروز وقفه در توزيع دارو در سراسر جهان مي شود و همين وقفه باعث كمبود دارو در ايران نيز مي گردد. مشكل ديگر محدوديت برخي منابع سازنده دارويي است. كه زمان تحويل دارو را اغلب به تاخير مي اندازد. ديناورند تصريح مي كند كه: مشكلات داخلي و مشكلات جهاني دارو از يك سو و عدم علاقه توليدكنندگان دارو در توليدبه علت زيان دهي و ارزان بودن از سوي ديگر باعث مي شود كه واسطه گران و سودجويان باجمع آوري داروها از سطح داروخانه ها به احتكار بپردازند و با قيمتي چند برابر قيمت اصلي به بيماران براي بفروشند حل اين مشكلات اقداماتي را آغاز كرده ايم كه بطور اختصار عبارتست از- 1 برنامه ريزي ساختار دارويي كشور و اصلاح آن به صورتي كه با انجام كارهاي زيربنايي، اصلاح قيمت، پيگيري در نحوه پرداخت يارانه و حمايت از توليدات داخلي اين مشكلات به طور نسبي حل مي شود. - 2 كميته اي براي پيگيري مسئله كمبود دارو تشكيل شده كه وضعيت فروش تدارك، واردات بازار و نحوه توزيع دارو را مورد بررسي و تحت نظارت داشته باشد. - 3 ما براي توليد دارو وابسته به خارج هستيم. بخش عمده اي از ارز صرف تهيه مواد اوليه و بسته بندي مواد مي گردد كه قرار شده با اقدامات زيربنايي در داخل كشور به توليد مواد اوليه و بسته بندي دارو بپردازيم كه به طور قطع در صرفه جويي ارزي نقش به سزايي خواهد داشت. در حال حاضر 97 درصد از احتياجات دارويي ما توسط شركتهاي داخلي توليد مي شود و 3 درصد باقي مانده وارداتي است. درصد 3همين يك سوم ارز را به خوداختصاص مي دهد و براي واردكردن آن بايد 300 ميليون دلارارز مصرف شود. ديناورند در پاسخ به اين سوال كه در حال حاضربيشتر داروهاي حياتي دست دلالان و واسطه هاست كه با از بين بردن اين قشر مي توان تا حدودي مشكلات را حل كرد، مي گويد: ما قبول داريم كه واسطه ها و دلالان باعث اختلال در روند توزيع دارو مي شوند و به صورت قاچاق و تقلبي دارو را مي فروشند اما حذف بازار سياه دارو در خيابان ناصرخسرومربوط به وزارت بهداشت نيست و اين در عهده ديگردستگاه ها از جمله قوه قضائيه كشور است. ديناورند در مورد انسولين گفت كه تا آخر سال جاري بيش از نياز انسولين دراختيار داريم و مي توانيم بيش از نياز هم به اروخانه ها بدهيم. كامتيوريل داروي ضدفشار خون وارداتي است كه به جاي آن مي توان از ناپوريل كه توليدداخلي است استفاده آتنولول كرد نيز بيش از پيش بيني توليد و توزيع مي شود. و مشكلي نداريم آدلات كم است. توليدداخلي ما قرص نفي ديپين است و كپسول آن نيز تا اسفند ماه امسال در داخل كشور توليد مي شود و براي وارد كردن نوع خارجي هم اقداماتي انجام داده ايم. پري مارين (استروژن ) نيز خريداري شد. و داروي نازايي به نام. HMG كه هورموني است مدتهاست خريداري شده كه پس از تاييد توسط آزمايشگاهها توزيع خواهد شد. ئيدروكسي اره نيز در سه داروخانه 13 آبان بنياد شهيد 29 فروردين عرضه مي گردد. دنياورند خاطرنشان كرد كه دردهه فجر يك مركز اطلاع رساني دارويي زير نظر معاونت دارو و درمان راه اندازي شد كه در اين مركز پزشكان عمومي و تخصصي مي توانند در زمان مسموميت دارويي كنترل مسموميت و اطلاعات دارويي و همچنين اطلاع رساني و خدمات داروئي اطلاعات مورد نياز خود را به دست آورند. مشكل دارويي كشور علل گوناگوني دارد. توزيع نامناسب يا انحصاري بودن توزيع دارو، نبودنظارت دقيق در زمان نداشتن توزيع، آمار از بيماران اورژانسي همچون بيماران قلبي، مبتلايان به فشار خون وديابت، نفوذ واسطه ها و دلالان در روند توزيع دارويي كشور ازجمله مسائل و مشكلات مهم دارودر ايران است. براي حل مشكلات موجود به خصوص بغرنجي هاي نظام توزيع دارو وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشكي و سايردستگاههاي مسئول بايد به صورت هماهنگ و مشترك به بررسي علل، و ريشه هاي نابساماني و رفع اساسي آنها بپردازند تا دستكم داروهاي توليد شده در داخل كشور و داروهايي كه از خارج وارد مي شود با بهاي عادلانه در اختيار بيماران قرار گيرد. بديهي است، نياز حياتي مبتلايان به فشار خون، ديابت و ساير بيماريي ها كه مستلزم مصرف هميشگي دارو بستر مي باشد، مناسبي براي سوءاستفاده دلالان و عناصر تطميع شده پديد آورده است. يك نظام مطلوب توزيع، مي تواندبه ميزان قابل ملاحظه اي دست دلالان را از بازار دارو كوتاه كند. زهرا جعفري